İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/3790 K.2024/1716

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahke- mesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Plaka sayılı ticari araç müvekkiline ait olup müvekkilinin taşımacılık sektöründe faaliyet gösterdiğini, söz konusu aracın da taşımacılık işinde kullanıldığını ve dava dışı ... San. ile ... Lojistik - ... arasında akdedilen 20.06.2020 tarihli sözleşme gereğince aylık 15.000,00 TL + KDV olarak kiraya verildiğini, ancak 28.07.2020 tarihinde, "... Mahallesi, ... Sokak, No:..." adresinde bulunan davalı ... Sanayi A.Ş.'ye ait ...

İş Merkezi önünde park halinde iken yine aynı İş Merkezi'ne ait trafonun patlaması sonucu çıkan patlama ve yangında ağır hasar gördüğünü, davacının aracında değer kaybı meydana geldiğini, davacının tamir süresinin 2 ayı aştığını, bu süre davacının aracın ticari kazancından mahrum kaldığını, aracında 20.000,00 TL araç değer kaybı meydana geldiğini ve 30.000,00 TL de zarara uğradığını, söz konusu zararlarının giderilmesi için hem aracın, hem de davalının sigorta şirketi olan ...

Sigorta A.Ş.'ne başvurulduğunu, yasal süreler geçirildiği halde başvurularına yazılı bir cevap verilmediğini, ayrıca davadan önce başvurulan arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlandığını beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ve ilerde artırmak üzere, şimdilik, değer kaybı nedeniyle 1.000,00 TL ve kazanç kaybı nedeniyle 30.000,00 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaatinin olmadığını, davacı tarafın müvekkili sigorta şirkete başvurusunda gerçekleşmiş olan rizikonun kapsamı ve zararın tespit edilebilmesi için gerekli tüm belgeleri ibraz etmesinin gerektiğini, davaya konu olayın ne şekilde meydana geldiği, kasıtlı bir eylem bulunup bulunmadığı,

kusur durumunun ne olduğu ve oluşan zararın miktarı objektif bir şekilde ve denetime olanak verecek şekilde tespit edilmesinin gerektiğini, herhangi bir eksper çalışması olmaksızın, hasar ve değer kaybı hesaplaması yapılırken aracın mevcut km'si göz önünde bulundurulmaksızın yapılan usule aykırı bir başvuru bulunduğunu, araçta oluşan değer kaybı ve mahrum kalınan kârın teminat kapsa- mında olmadığını, aracın ticari araç olarak da kaskosunun yapılmadığını beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... San AŞ vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirkete ait ...

İş Merkezi olarak bilinen binanın yan duvarına bitişik halde bulunan ve içerisinde elektrik panolarının bulunduğu tek katlı elektrik pano dairesinde 28.07.2020 tarihinde bir patlama ve yangın meydana geldiğini, bahsi geçen patlama olayına müvekkilinin sebebiyet vermediğini, müvekkilinin herhangi bir kusuru veya kasıtlı eyleminin bulunmadığını, olayı ve zararı öngörmesinin de beklene- meyeceğini, davacının zararı ile müvekkilinin eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, hasarın sayaç öncesi ve sayaca gelen kısım ve kablolarda meydana geldiğini,

müvekkilinin bu alana müdahale imkanının bulunmadığını, bu alandaki sayaçların bakımı, işletilmesinden dağıtım şirketi durumundaki ...'ın sorumlu olduğunu, dava konusu olayın Bornova ... Noterliği'nin 01/10/2020 tarih, ... Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile ... A.Ş. ye ihtar edildiğini, ... A.Ş. tarafından ihtarnameye verilen ce- vapta sorumluluğu kabul etmediğinin bildirildiğini beyanla davanın reddini savunmuş, ayrıca davanın ...'a ihbarını talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce: 1-Davalılardan ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine, 2-Davalılardan ... Sanayi A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 10.000 TL değer kaybı zararının 28/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile bir- likte davalı ... Sanayi A.Ş.’den tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı ile davalı ... Tic ve San AŞ vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde. Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin hem aracın sigortalayanı hem de ... İnşaat'ın maliki bulunduğu iş merkezinin işyeri sigortasını yapan sigorta şirketi olduğunu, davalı tarafın poliçelerini ibrazla davanın ... Sigorta'ya ihbarını talep ettiğini, bu nedenle ...

Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu, Mahkemenin gerekçeli kararında ''..., her ne kadar davacı tarafından aracın kiralama bedelinden mahrum kalındığından bahisle tazminat talep edilmiş ise de; davacı ile dava dışı ... arasında sözleşmenin incelenmesinde lojistik ve taşıma hizmeti hususunda anlaşma yapıldığı, salt ara- cın kiralamasına ilişkin olmadığı,

bu itibarla davacının bu yöndeki zararını ispat edemediği" gerek- çesi ile bu yöndeki talebinin reddine karar verildiğini, ancak dosyaya ibraz olunan kira sözleşmesinin araç kiralama sözleşmesi olduğunu ve sözleşmede kiralanan aracın lojistik ve taşıma hizmetinde kulla- nılacağının düzenlendiğini, mahkemece araç kiralama sözleşmesinin hatalı ve eksik değerlendirildi- ğini, bu durumunda davacının ciddi bir şekilde mağduriyetine sebebiyet verdiğini, Ayrıca davacı lehine 10.000,00 TL yargılama giderine hükmedilmişken davalılar lehine 27.200,00 TL yargılama giderine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... Tic ve San AŞ vekili istinaf dilekçesinde. Dosyaya sunulan 23/09/2021 tarihli ilk raporda "davalı müvekkilinin %100 kusurlu olduğu, davacı ...’nın ...

Plaka sayılı ticari aracında 10.000,00 TL değer kaybının olduğu" yönünde kanaat bildirildiğini, itirazlar doğrultusunda 3 defa ek rapor alındığını, ek raporlarda kök rapordaki görüşte hiçbir değişiklik olmadığını, farklı bir bilirkişi heyetinden rapor alınması talep edilmişse de mahkemece bu talebin kabul edilmediğini, Dava konusu patlamada aracı hasara uğrayan başka bir kişi tarafından İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/104 E. sayılı dosyası üzerinden açılan emsal davada, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/28Talimat sayılı dosyası vasıtasıyla 18/07/2022 tarihli bilirkişi raporunun alındığını,

bu raporda "Yangının başlangıç yerinin ... İş Merkezi'ne ait panolardan önce bulunan elektrik kablosunda başladığı, panoların içinde elektrik sayaçlarının bulunduğu, yangına sebebiyet veren elektrik kablosunun dağıtım şirketinin yükümlülüğünde olduğu, yangına sebebiyet veren elektrik kablosunun enerjisinin ancak trafodan kesilebileceği, ...

İş Merkezi'ndeki yetkililerin elektrik kab- losundaki elektrik enerjisini kesme yada müdahalede bulunma yetkisi ve imkanı olmadığı tespiti yapıl- dığı, elektrik kablosunun periyodik bakım ve kontrolünün ancak ... tarafından yapılacağı ve bundan dolayı ...’ın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Madde:50 - Elektrik Piya- sası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği Madde:11- Elektrik Piyasası Kanunu madde: 9/1-7-9’a göre kusurlu olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığını, neticede davalı müvekkilinin kusuru olmadığından DAVANIN REDDİNE karar verildiğini ve dosyanın kesinleştiğini, işbu mahkeme kararının dosyada bulunduğunu, Aynı şekilde, ...

Sigorta tarafından oluşturulan hasar dosyası kapsamında Genel ve Sınai Yangın Uzmanı ... tarafından düzenlenen 24.08.2020 tarihli bilirkişi raporunda "olayın ilk başlangıç noktasının ...’a ait kablo, yangının başlangıç yerinin ise ...

İş Merkezine ait elektrik sayacından önce olduğu, yangına sebebiyet veren kabloya ait elektrik kontrolünün dağıtım şirketi yükümlülüğünde bulunduğu, ancak bu kablonun enerjisinin dağıtım şirketine ait trafo çıkışın- dan kesilebileceği, iş merkezi yetkililerinin bu kablodaki enerjiyi kesme ya da müdahalede bulunma imkânının olmadığı, bu nedenle de işletme sahibine (...

İş Merkezi) kablo için bakım onarım peri- yodik kontrol sorumluluğu yüklenemeyeceğinden, kablodaki periyodik bakım ve kontrollerden ilgili dağıtım şirketi (...

A.Ş.) ...’IN sorumlu olduğu'nun ifade edildiğini, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Müdürlüğü'nce düzenlenen 07/08/2020 tarihli Yangın Raporunda hasarın, sayaç öncesi sayaca gelen kısım ve kablolarda meydana geldiğinin tespit edildiğini, Yukarıda bahsedilen bilirkişi raporları, dosyada mevcut yangın raporu ve diğer delillere göre; yangının çıkışında hiçbir kusur ve sorumluluğunun olmadığı,

olayda ...'ın sorumlu olduğu anlaşılmakta iken eldeki dava dosyasına sunulan bilirkişi raporunda, yangının üzerinden 1,5 yıl geç- tikten sonra yangının çıkış sebebinin varsayımsal olarak belirlenip neticede müvekkili şirketin %100 kusurlu olduğu sonucuna varılmasının hatalı ve çelişkili olduğunu, Ayrıca raporda kusur aranmayan bir sorumluluk esasına dayanıldığını, olayın davalı müvekkilinin kusurlu hareketinden kaynaklanmış olup olmadığının bir önemi olmadığı belirtilmekle bilirkişinin yetkisini aştığını,

Yapı malikinin kusursuz sorumluğu doğsa bile bilindiği üzere somut olayda da 3. Kişi durumundaki ...'ın sorumluluğu kapsamında müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre. Davalı ... İnşaat şirketinin sorumluluğu TBK 67 vd. Md.ne dayalı bina malikinin hukuki sorumluluğuna, davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu ise TTK 1421 vd md. Kaynak- lanmaktadır. Davaya konu olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 69 uncu maddesine göre; bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Bina malikinin sorumluluğu, niteliği itibariyle kusursuz sorumluluk türlerinden "özen sorumluluğu" dur.

Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir. Dava konusu edilen bir hakkın ve buna karşı yapılan savunmanın dayandığı vakıaların (olguların) var olup olmadıkları hakkında mahkemeye kanaat verilmesi işlemine ispat denir.

Diğer taraftan hâkim, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan vakıaların gerçekleşip gerçekleşmediğini, kural olarak kendiliğinden araştıramaz. Bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediğini taraflar ispat etmelidir. Bir davada ispat yükünün hangi tarafa ait olacağı hususu ise 6100 sayılı Kanun'un "İspat yükü" başlıklı 190 ıncı maddesinde yer almakta olup.

“İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklinde hüküm altına alınmıştır.

Bu hüküm, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun “İspat yükü” başlıklı 6 ncı madde- sinde yer alan: “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." ifadesine paralel olarak düzenlenmiştir. Somut olayda; davacının maliki olduğu ... Plaka sayılı aracın 28.07.2020 tarihinde, "... Mahallesi, ... Sokak, No:..." adresinde bulunan ...

İş Merkezi önünde park halinde iken, söz konusu iş merkezine ait trafonun patlaması sonucu çıkan patlama ve yangında hasara uğradığından bahisle değer kaybı ve araçtan mahrumiyet zararı talep edilmektedir.

Mahkemece mahallinde keşfen inceleme yapılmış, bilirkişi kurulundan aldırılan kök ve kök raporlara göre; "davaya konu trafo patlamasının elektrik panosundaki kompanzasyon kondan- satörlerinin patlaması neden olduğu, kondansatörlerin zamanla eskiyerek şiştiklerinden patladığı, kondansatörlerin periyodik bakımlarının yapılmadığı ve eskiyen ve şişenlerin değiştirilmediğinden patlamaya ve yangına neden oldukları, davalı ... Sanayi A.Ş.'nin, ...

İş Merkezi'ndeki elektrik panosunun periyodik bakımlarını yaptırmadığı, değiştirilmesi gereken kondan- satörleri yenileriyle değiştirmediği, bu nedenle kusurlu olduğu, davalı ...

İnşaat'ın TBK 69 hükümü gereği kusursuz sorumluluğunun bulunduğu, davacının aracındaki değer kaybının 10.000,00 TL olduğu tespit edildiğinden bu yöndeki talebinin kabulüne, her ne kadar davacı tarafından aracın kiralama bedelinden mahrum kalındığından bahisle tazminat talep edilmiş ise de davacı ile dava dışı ... arasında sözleşmenin incelenmesinde lojistik ve taşıma hizmeti hususunda anlaşma yapıldığı, salt aracın kiralamasına ilişkin olmadığı bu itibarla davacının bu yöndeki zararını ispat edemediği" gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ancak aynı davada hasara uğrayan başka bir şahsa ait araç ile ilgili olarak İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/104 E. sayılı dosyası üzerinden açılan davada, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/28 Talimat sayılı dosyası üzerinden 14.07.2022 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır. Söz konusu bu raporda. Yangının başlangıç yerinin ...

İş merkezi'ne ait panolardan önce bulunan elektrik kablosunda başladığı, panoların içinde elektrik sayaçlarının bulunduğu, yangına sebebiyet veren elektrik kablosunun dağıtım şirketinin yükümlülüğünde olduğu, yangına sebebiyet veren elektrik kablosunun enerjisinin ancak trafodan kesilebileceği, ...

İş Merkezindeki yetkililerin elektrik kablosundaki elektrik enerjisini kesme yada müdahalede bulunma yetkisi ve imkanı olmadığı tespiti yapıldığı, elektrik kablosunun periyodik bakım ve kontrolünün ancak ... tarafından yapılacağı ve bundan dolayı hasarın meydana gelmesinde bina yapımının herhangi bir etkisi olmadığı,

davacıya ait ... plakalı Otomobil (AB Heçbek)'in özel serviste fen ve teknik kaidelerine uygun olarak onarım için gereken 20 gün onarım süresi için 3.400,00 TL mahrumiyet kaybı olacağı, davacıya ait ... plakalı Otomobil (AB Heçbek)'nin özel serviste orijinal parçalar fen ve teknik kaide- lerine uygun olarak onarımı halinde bakiyenin....

TL olacağı" yönünde görüş bildirilmiş ve neticede davanın reddine karar verilmiş iken, eldeki davada farklı görüşteki bilirkişi raporuna istinaden ... İnşaat'ın hukuki sorumluluğuna gidilmiştir. Böylelikle aynı olay ile ilgili farklı mahkemelerce verilmiş farklı kararlar ortaya çıkmıştır. Diğer yandan davacı dava dilekçesinde; ... Sigorta A.Ş.'nin davacıya ait aracın kasko sigortacısı aynı zamanda, davalı ...

İnş. sigortacısı olduğunu iddia etmektedir.Dosyaya ibraz olunan hasar dosyasına göre, davacının aracının 08.07.2020- 08.07.2021 tarihlerini kapsayan dönem için ... nolu kasko sigortası poliçesi ile teminat altına alındığı, söz konusu kasko poliçesinin değer kaybı ve kazanç kaybı zararını kapsamadığı anlaşılmaktadır. Ancak ... Sigorta A.Ş'nin aynı zamanda davalı ... İnş. sigortacısı olup olma- dığı hususu araştırılmamıştır.

Buna göre, mahkemece İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/104 E. sayılı dosyasının celp ve tetkiki, ilgili dosyaya ilişkin gerekçeli karar ,kesinleşme şerhi ve hükme esas bilirkişi raporunun iş bu dosyaya kazandırılması, ayrıca ... Sigorta A.Ş'nin aynı zamanda davalı ...

İnş. sigortacısı olup olmadığı hususunun araştırılması, gerekirse içinde yangın uzmanının da bulunduğu üçlü bilirkişi heyetinden çelişki ve itirazları giderici , hükme ve denetime elverişli yeni rapor alınarak hasıl olacak sonuç dairesinde davacının her bir talebi yönünden karar tesisi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.Açıklanan nedenlerle, davacı ve davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ayrı ayrı kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARA R