İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1425 K.2024/1486

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... abonelik numarası ile davalı şirket nezdinde aboneliği bulunan müvekkilinin işletmesine, 17.11.2023 tarihinde saat 20.25 sularında, kendilerini Davalı ... adına tanıtan şahıslar gelerek,

herhangi bir kimlik ve belge ibraz etmeksizin kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlemişse de müvekkiline işlem anında herhangi bir tutanak ibraz ve teslim edilmediğini, akabinde 20.11.2023 müvekkiline sms ile 339.501,32-TL tutarında kaçak elektrik faturası tahakkuk edildiği bilgisi verildiğini, yapılan iş ve işlemler baştan sona usulsüz ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek haksız ve gerçeği yansıtmayan tahakkuk ettirilen cezaya ilişkin müvekkili aleyhine bir icra yoluna başvurulmaması,

başvurulmuşsa derdest takibin durdurulması adına teminatsız olarak mahkeme aksi kanaatte ise makul bir teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararına hükmedilmesine ve müvekkilinin tahakkuk ettirilen339.501,32-TL tutarındaki kaçak elektrik cezasının menfi tespitine ve iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından 26.01.2024 tarihli ara kararla " davacı taraf menfi tespit talep etmiş ve dosya kapsamındaki belgeler ile icra dosyasının incelenmesinde davanın, icra takibinden sonra açıldığı anlaşılmıştır.

İİK'da yer alan ve yukarıda bahsedilen kanuni düzenleme gözetilerek davacının tedbir talebinin yerinde olduğu anlaşılmış olup, teminat karşılığında aşağıdaki şekilde tedbir kararı verilmiştir. " gerekçeleriyle 1-İİK madde 72/3 uyarınca takip bedelinin (339.501,32.-TL*%20=67.900,27.-TL) %20'i oranında teminat karşılığında İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında icra veznesine giren paranın yargılama sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalının itirazı üzerine duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda 03.04.2024 tarihli ara kararla " İİK md. 72/2 "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." şeklindedir.

Aynı maddenin üçüncü fıkrası ise "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Kanundan anlaşılacağı üzere menfi tespit dosyalarında tedbir talepleri davanın, icra takibinden önce veya sonra açılmasına göre farklılık arz eder. Mahkememizce dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler değerlendirilerek, yeteri kadar teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Mahkememizce verilen tedbir kararı usul ve yasaya uygun olduğu" gerekçeleriyle itirazın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davalı ... vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak.

01.2024 tarihli ara karar ile; elektrik borcu ile ilgili fatura bedeli ile sınırlı olmak üzere ihtiyati tedbir kararı verildiğini, davacının otel işletmekte olup tacir olmadığını, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, yapılan 17.11.2023 tarihli kontrolde "dağıtım sistemine müdahale ederek, ayrı bir hat çekmek suretiyle sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi kullandığı" tespiti yapıldığını, kaçak zabtının aksi ispat edilinceye kadar geçerli olan belgelerden olduğunu, yapılan tespit üzerine,

EPDK mevzuatı ve yönetmelik hükümleri uyarınca 30.11.2023 son ödeme tarihli 339.501,32 TL bedelli kaçak tahakkuk tanzim edildiğini, davacı yanın işbu fatura borcundan sorumluluğu tartışmasız olduğunu, ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Dava, kaçak tespit tutanağı nedeniyle tahakkuk ettirilen faturalar nedeniyle menfi tespit ve faturaların takibe konu yapılmaması konusunda ihtiyati tedbir taleplerine ilişkindir.

İİK'nun Menfi Tesbit ve istirdat davaları başlıklı 72.maddesinde: "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir.

İİK 72. Madde menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir ile ilgili özel düzenleme olup davanın takipten önce veya sonra açılması, verilecek tedbirin şekli yönünden değişikliğe yol açmaktadır. Özel hukuk tüzel kişisi olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır.

Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir ( Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.. 2022/8164 E-2023/954 sayılı ilamları da aynı yöndedir.). Eldeki davada, dava konusu alacak ile ilgili olarak; davalı tarafça , davacı aleyhine dava tarihinden sonra icra takibi başlatılmıştır.

Mahkemece İİK'daki özel düzenleme nedeniyle, İİK'ın 72/3 maddesi gereğince takipten sonra açılan menfi tespit davasında maddede belirtilen oranda teminat alınarak icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin değerlendirilmesi bakımından yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R