İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/2121 K.2025/1404

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkil firmanın yeterlililiği ölçüsünde işlere girebilmek için bir finansman arayışı içerisinde olduğu dönemde, ... aracılığıyla davalı şirket sahibi ... ile irtibata geçildiğini ve taraflar arasında sözlü bir adi ortaklık ilişkisi kurulduğunu, taraflar arasındaki böyle bir ilişkide birlikte ihalelere girilerek yüksek karlı işler alınacak ve bu işlerin yapımı için müvekkilinin bilgi ve deneyiminden mesleki tecrübe ve yeterliliklerinden faydalanılacak, bir taraftan da davalı tarafından iş için gerekli her türlü finansman sağlanılacağını, ortakliğin bu temelde kurulmuş olduğunu,

bir kısım senet verme ve ipoteker tesisi şeklinde devam eden süreçte , İstanbul Şehir Üniversitesi'nin 7'li derslik yapımı işi için ihaleye davet edildiğini ve bu iş için davalı ile 06/02/2017 tarihinde ayrı bir sözleşme imzalandığını, sözleşme gereği davalının müvekkiline 140.000,00 TL ödeme yapacağını ve bu ödeme fininsman olarak müvekkil tarafından kullanılacağını ancak davalının bu ödemeyi yapmadığını, yine sözleşmenin yapıldığı tarih olan 06/02/2017 tarihinde müvekkili şirket sahibi ...'nin gayrimenkulüne 250.000,00 TL lik ipotek koydurduğunu,

müvekkili şirketin ortaklık gereği bütün yükümlülüklerini yerine getirmesine ve şantiyedeki her iş gereği gibi yapılıyor olmasına rağmen davalı taraf yükümlülüklerini yerine getirmediğini, finansman sağlama borcunu ödemediğini, tüm bunlara rağmen kendisini teminat altına almak amacıyla müvekkilinden senetler ve ipotekler aldığını, müvekkili şirket tarafından 15/05/2017 tarihinde gönderilen ihtarname ile haksız işlemlere son verildiği ihtar edilmiş, davalı tarafından cevaben 23/05/2017 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile adi ortaklığın feshedilmiş olduğu,

haklı ve doğru bir neden belirtilmeksizin bildirildiğini, davalı bu ihtarından sonra gerekli tasfiye işlemleri için uzlaşmaya yanaşmadığını ve tasfiye işlemlerinin bugüne kadar yapılamadığını, tüm bu nedenlerle söz konusu süresiz adi ortaklığın tasfiyesine, adi ortaklık boyunca alınan ancak karşı tarafın haksız işlemleri sebebiyle kar'ını paylaşamadığı işlerin hesaplanması ve doğan alacakların müvekkili tarafa ödenmesine,

müvekkilin şantiyede kalan yazıcı bilgisiyar lazermetre kumpas hassas terazi vs. mimarlıkla ilgili demirbaşlarının davalıdan alınarak müvekkile iadesine, sözleşmeye aykırılırk ve davalı tarafın haksız işlemleri sebebiyle doğmuş zararların müvekkiline ödenmesine,

adi ortaklığın sebepsiz ve haksız bir şekilde uygun olmayan bir zamanda bitirilmesi sebebiyle alınması kuvvetle muhtemel olup da alınamayan işler sebebiyle mahrum kalınan kar'ın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde ;Davacı tarafından ileri sürülen iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacı şirket yetkilisinin davalı şirketin ile ortak olarak girişilecek işler konusunda ehil, tecrübeli ve güvenilir olarak gösterildiğini, tarafların arasında anlaşma protokolü akdedildiğini, Şehir Üniversitesi projesi ile davacı şirket yetkilisinin yanlış malzeme aldırdığını, lüks arabalar kiraladığını,

aşırı harcamalar yaptığını ve şantiyedeki çalışma ortamının huzurunu bozduğunu iş bu sebeplerden dolayı davalı şirketin büyük oranda zarara uğradığını, davacı şirket yetkilisinin davalı şirketi projede yalnız bırakmak ile tehdit ettiğini, davacı şirket ve yetkililerinin davalı şirketten senet ve ipotek karşılığında defaten borç para aldığını ve borçlarının ödemediğini iş bu sebeplerden dolayı iki şirketin birlikte çalışmalarının imkânsız hale geldiğini, İstanbul Şehir Üniversitesi projesinden 400.000.-TL zarar ettiklerini,

davacı firma ile birlikte yapılan Starbucks işinden kar edilmiş olduğunu ancak ... tarafından ödemelerin davacı şirkete yapıldığını, davalı şirkete herhangi bir ödemenin yapılmadığını, davacı şirketin borca batık olduğunu, kamu kuruluşlarına borçlu olduğunu, 06.02.2017 tarihli sözleşmenin

Müvekkili şirketçe haklı nedenlerle feshedilmiş olduğunu ve davacının müvekkilinden herhangi bir alacağının bulunmadığını beyanla ,davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; Davanın KABULÜNE, Adi ortaklığın tasfiyesine, 317.122,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.. Mahkemece verilen kararı, davalı vekili istinaf etmiştir.

Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle. Kararın dayanağı bilirkişi raporunda ; davacı defter ve kayıtlarında davacının, müvekkili şirketten herhangi bir hak ya da alacağına rastlanılmadığı, Müvekkili tarafından yapılan feshin haklı olduğu, haklı fesih nedeniyle davacı yararına herhangi bir tazminat hakkı doğmayacağını, müvekkili şirket ile dava dışı ...

Yapı ile yapılan yüklenici sözleşmesine göre, yapılacak işlerin ince işler toplamının 5.191,74 TL olduğu, bu bedel üzerinden yapılan hesap ile elde edilebilecek net karın 623.032,36 TL olduğu ve davacının talep edebileceği tutarın 311.516,18 TL olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiş ve kararın da bu doğrultuda verilmiş olduğu, söz konusu rapora, aradaki sözleşmenin müvekkili şirketin haklı feshi neticesinde sona ermesi nedeniyle davalının tazminat hakkı bulunmadığı,

davalı ticari defterlerinin incelenmesinde müvekkili şirketin, davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığının tespiti noktalarında katıldıklarını, ancak bilirkişi tarafından hesap edilen, elde edilebilecek kar hesabının, dosyadaki mevcut delil durumuna dayanmayan, gerçeği yansıtmayan farazi bir hesap olması nedeniyle katılmalarının mümkün olmadığı,

bilirkişi tarafından yapılan hesabın, sözleşme konusu işlerin, davacı şirket tarafından süresinde, tam ve eksiksiz olarak yerine getirmesi halinde mümkün olabileceği düşünülse dahi, cevap dilekçesinde de belirttikleri gibi, davalı ile yapılan sözleşmenin fesih nedeninin zaten, davacı firma tarafından işlerin gereği gibi yerine getirilmemesi olduğu, müvekkili firmanın, aldığı işi, davacının her türlü zarar verici davranışına rağmen bitirmek için elinden geleni yaptığını , neticede ise müvekkili şirketin kar etmesi bir yana , işin neticesinde borca batık hale gelmiş olduğu,

ayrıca gerekçeli kararda da bahsedildiği gibi müvekkil şirket ile dava dışı ...Yapı Şirketi arasında, 02.02.2017 tarihinde eser sözleşmesi akdedilmiş ve müvekkili şirketin bu sözleşme ile İstanbul Şehir Üniversitesi işlerini yapmayı üstlenmiş olduğunu, davacı ile de bu sözleşme kapsamında anlaşılmış ise de yukarıda bahsi geçtiği gibi davalı şirketin bu projede kendi payına düşen işleri yapmadığı, ayrıca müvekkili şirketin dava dışı ...

Yapı dan da alacaklarını alamamış, yapılan bu iş ile müvekkili şirketin kar etmediği gibi ,hem müvekkili şirket hem de sahibi ...ın bu proje sonrası borca batık hale gelmiş oldukları,hal böyleyken hiç bir somut veriye dayanmaksızın müvekkili şirketin davacı şirkete borçlu olduğunun kabulü mümkün olmayıp, kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.

...nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi ile alacak talebine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; Taraf şirketler arasında, İstanbul Şehir Üniversitesi işlerinin yapımı için, 06.02.2017 tarihinde, yazılı olarak adi ortaklık sözleşmesi akdedilmiş ve adi ortaklık ilişkisi kurulmuş olup; davacı şirket, emeğini koymayı (üçüncü kişiler ile akdedilen sözleşmelerin konusunu oluşturan işleri yapmayı veya yaptırmayı) üstlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında adi ortaklık kurulduğu,bir süre devam ettiği,alt taşeronluk şeklinde işlerin yapıldığı ,sonrasında davalının adi ortaklığın feshini ihtar ettiği,taraflar arasında tasfiye yönünden herhangi bir uzlaşma sağlanamadığı görülmektedir.Mahkemece yargılamada alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı şirket tarafından ibraz edilen 2018 yılına ilişkin ticari defterlerin.

T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226' göre açılış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ancak yevmiye defteri kapanış tasdikinin yapılmadığı tespit edilmiş olup, davacı şirket lehine delil kabiliyetinin bulunmadığını, davacı şirket tarafından dava dosyasında bulunan 08.07.2020 tarihli yazısında, 2015-2016-2017 yılı ticari defterlerinin 24.Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/598 Esas sayılı dosyasına sunulmuş olduğunu ve 2019 yılı ticari defterlerinin olmadığını beyan ettiğini, dava dosyasında davalı olan ...

Oto. İnş. Yatırım ve Danışmanlık A.Ş. inceleme günü 10.07.2020 tarihinde ticari defterleri inceleme için ibraz etmediği ve yerinde inceleme talep etmediğini, iş bu sebeplerden dolayı davalı şirkete ait ticari defterler üzerinde gerekli inceleme ve değerlendirme yapılamadığını, davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde.

Adi ortaklık nedeni ile davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağının bulunmadığını, Adi ortaklığın yapmayı üstlendiği işler, inşaat ve dekorasyon işleri niteliğinde olduğu anlaşıldığından, mahkemece tasfiyeye karar verildiği takdirde, İnşaat Mühendisi ve Mimar bilirkişilerin de mahkemece görevlendirilmesinin uygun olacağı beyan etmiştir.

Kök rapor doğrultusunda oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 15/09/2021 tarihli raporda özetle; davacı Şirketin 2015, 2016, 2017 yılına ilişkin ticari defterlerin; açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve dava konusu ile sınırlı kaymak kaydıyla defter kayıtlarının birbiri doğruladığı, davacı şirketin defterlerinin kayıt nizamı bakımından uygun olduğunu, davacı şirket lehine veya aleyhine delil kabiliyetlerinin mahkemenin takdirinde olduğunu, ancak davacı şirket tarafından ibraz edilen 2018 yılına ilişkin ticari defterlerin;

açılış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ancak yevmiye defteri kapanış tasdikinin yapılmadığı tespit edildiğini, davacı şirket lehine delil kabiliyetinin bulunmadığını, davacı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde.

2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinde davacının davalıya 106.200.-TL fatura düzenlediği, davalının davacıya 106.200.-TL ödeme yaptığının kaydı olduğu neticesinde davacının davalından kaydi olarak alacağının olmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 1 adet faturadan ve ödemeden ibaret olduğu, başkaca bir kaydın bulunmadığını, dava dosyasında davalı olan ... Oto. İnş.

Yatırım ve Danışmanlık A.Ş. inceleme günü 10.07.2020 tarihinde ticari defterleri inceleme için ibraz etmemiştir.

Bu yüzden davalı şirkete ait ticari defterler üzerinde gerekli inceleme ve değerlendirme yapılamadığını, taraflar arasında İstanbul Şehir Üniversitesine ait kampüsün Dragos Yerleşkesi 7'li derslik binaları inşaatında şap işleri, sıva işleri, dilatasyon profillerinin temini ve montajlanması işleri, boya işleri, asma tavan işleri, duvar ve döşeme kaplama işleri, süpürgelik işleri, alçıpan duvar imalatları işinin yapılması için ... A.Ş. - ...

Yatırım tarafından yürütülmesi ve kar'ın paylaşılması yönünde 06.02.2017 tarihli "Sözleşme" düzenlendiğini, söz konusu ince işlerin toplam tutarının. 5.191.936,37 TL olduğunu, gerek birim fiyat, gerek serbest piyasa malzeme ve işçilik rayiçleri ve gerekse işin niteliği ve yapım şartları birlikte değerlendirildiğinde, uzun yıllara dayalı şantiye ve uygulama deneyimleri çerçevesinde, elde edilebilecek net kar oranı ve tutarının.

5.191,936,37 TL x % 12 = 623.032,36 TL olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede karın taraflar arasında %50 oranında paylaşılacağı yazılmış olduğundan, söz konusu kardan davacının talep edebileceği tutarının. 623.032,36 TL x %50= 311.516,18 TL olduğunu beyan etmiştir. Dosya kapsamı itibarıyla ; taraflar arasındaki adi ortaklık ilişkisinin haklı sebeple feshi gerektiği ve TBK. mad.

642 ve 643'üncü maddeleri uyarınca tasfiye edilmesi gerektiğine ilişkin kabul ve değerlendirmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Mahkemece tasfiye işlemlerini TBK hükümlerine göre yürütmek üzere atanan tasfiye kurulunca düzenlenen raporda ;Davacı kayıtlarında 120.01.102 ...Otomotiv kaydı mevcut olduğu,

davacının davalı şirkete 31.03.2017 tarihinde 106.200 TL tutarında fatura tanzim ettiği ve karşılığında 106.200 TL havale ödemesi alındığı mevcuttur.Davacı tarafından dava dilekçesinde müvekkilinin şantiyede bulunan yazıcı, bilgisayar, lazer metre, kumpas, hassas terazi vs. mimarlıkta kullanılan malzemelerin şantiyede kaldığını bildirmiş olup, davacının dava dilekçesinde bildirdiği makine teçhizat, demirbaşlara ilişkin dosya mevcut kayıtlar ve envanter defterinde herhangi bir kaydının olmadığı tespit edilmiştir.

Tasfiye aşamaları ile ilgili olarak 1. Aşamaya ilişkin, dosyaya sunulanların dışında taraflarına Adi ortaklık kayıt belgesi ve davalı tarafından yapılan giderlere ilişkin belge-kayıt sunulmamış olup, ortaklık hesabına ilişkin dosya kapsamında 1. Aşamaya dair ortaklığın konusu işler sebebiyle sözleşme bedeli üzerinden hesaplama yapıldığını, ortaklığın mal varlığı yapılan işin toplamı olarak değerlendirildiğini, 2.aşamaya dair ortaklığın nakde çevrilebilecek kalan mal varlığı olmadığının değerlendirildiğini, 3. aşamada ise Adi ortaklık sözleşmesine göre davacı tarafın emek olarak sermaye koyduğu,

davalı tarafından da sözleşme kapsamındaki yapılması gereken işle ilgili yapılan ödemeler sonrası artan kısmın 813.134,61 TL olduğu ve %22 vergi düşümü sonrası 634.245,00 TL ortaklık karı hesaplanmış olup, 1/2 'lik kısmın 317.122,50 TL olduğu yönünde tasfiye sonuç raporu mahkemeye sunulmuştur.

Mahkemece ,yöntemince düzenlenen tasfiye raporu esas alınmak suretiyle adi ortaklığın tasfiyesine ve alacağa hükmedilmesine ilişkin olarak verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı tarafın istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.