İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/280 K.2024/2361

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili şirket ile davalı ...

A.Ş. arasında yalnızca merkez...için elektrik hizmeti almak üzere ...akdedilmek istendiğini, ancak davalı ...'in şirket personellerinden biri tarafından Sapanca'da yer alan fabrika için de sözleşme düzenlendiğini, sözleşmenin akdedilmesinin ardından hatanın fark edilmesiyle davalı ile iletişime geçildiğini ve "1 ay kullanımın ardından sözleşmeyi sonlandırabilecekleri" konusunda tarafların mutabık kaldığını, bu doğrultuda müvekkili şirketin ... yer alan fabrika için 1 ay hizmet aldığını ve bu kullanıma ilişkin bedeli ödeyerek ...bilgisi dahilinde sözleşmeyi sonlandırdığını,

arka planda tarafların mutabık kaldığı haklı bir fesih gerçekleşmesine rağmen ...tarafından müvekkili şirket adına 1 aylık elektrik faturasının iki katı olan 26.100,00 TL tutarında ceza-i şart faturası kesildiğini, mezkur fatura hukuka aykırı olmasına rağmen müvekkili şirketin ticari itibarı açısından olumsuz bir durum oluşmaması için fatura bedelinin ödendiğini, ... kötü niyetli olup bu konuda ... şikayette bulunduklarını, ayrıca haksız şekilde tahsil edilen cezai şartın müvekkiline iadesi için ...

Sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalının % 20 oranından az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Davacı ile müvekkil şirket arasında, hem ..., hem de ... elektrik aboneliği için iki ayrı "... imzalandığını, her iki sözleşmenin de süresinin, elektrik tedarikinin başlama tarihinden itibaren 12 ay süre olacağının kararlaştırıldığını, ancak davacının ....için bir aylık elektrik kullanımı akabinde, süresinden önce, usulüne aykırı, bildirimsiz ve haksız bir şekilde -tedarikçi deği- şikliği yapmak suretiyle- fesih yoluna gittiğini, bu nedenle cezai şart faturası düzenlendiğini, dava- cının bu bedeli ödediğini, müvekkili tarafından yapılan tahakkuk, faturalama ve tahsilat işleminde bir hata bulunmadığını,

somut olayda istirdat koşullarının oluşmadığını, davacı tarafça ödemenin iadesi talebiyle başlatılan takip dayanaksız olup haklı nedenle itirazda bulunduklarını beyanla davanın reddini, davacının kötü niyet tazminatı ile mahkumiyetini istemiştir.İlk Derece Mahkemesi'nce: "itirazın iptali davacı ve icra inkar tazminatı talebinin reddine, davalı tarafından talep edilen kötü niyet tazminatının yasal koşulları oluşmadığından talebinin reddine" karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde;

müvekkilinin sadece ...adresindeki merkezleri için davalı taraf ile sözleşme yapmak istediğini, nitekim tarafların bu hususta mutabık kaldıklarını ,... yer için başka bir şirket ile sözleşmeleri bulunduğundan ayrıca ... için davalı ile sözleşme yapma iradelerinin bulunmadığını, ancak sözleşmenin imzalanmasının arkasından taraflar arasında ...için de sözleşme imzalandığının fark edildiğini, davalı ile iletişime geçildiğinde 1 aylık kullanımın ardından sözleşmenin sonlandırılabileceğinin bildirildiğini,

bu nedenle müvekkilinin... yer içen 1 ay süre ile davalıdan elektrik enerjisi aldığını,bu sürenin sonunda da anlaşma dahilinde sözleş- meyi sonlandırdıklarını, somut olayda zaten geçerli bir sözleşme bulunmadığı için cezai şart koşulları oluşmadığını, ayrıca cezai şart için en az iki aylık kullanım gerektiğini, buna rağmen davalı tarafça -haksız olarak- 1 aylık kullanım esas alınmak ve 1 aylık fatura iki ile çarpılmak suretiyle söz konusu cezai şart faturasının düzenlendiğini, müvekkilinin ticari itibarının zedelenmemesi ve davalı yanı mağdur etmemek için fatura bedelini ödediğini,

davalı tarafça yapılan tahsilat haksız olup iadesinin gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, İİK 67. Maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.Dosya içeriğinden.

Taraflar arasında 21.09.2021 tarihinde, davacının ...adresindeki işyerleri için 12 ay süreli iki ayrı elektrik aboneliği sözleşmesinin imzalandığı, bilahare bu sözleşmelere istinaden davalı şirkete elektrik verilmeye başlandığı, her iki sözleşmenin davacı şirketi temsilen şirket yetkilisi tarafından imzalandığı ,ayrıca şirket yetkilisi ile kefalet sözleşmesi yapıldığı,Sözleşmelerin imzalanmasını takip eden kısa bir süre sonra Sapanca adresindeki işyeri için düzenlenen sözleşmenin davacı tarafından feshi nedeniyle,

davalı tarafça sözleşmenin ilgili mad- desi doğrultusunda 1 aylık tüketime ilişkin 19.04.2021 tarihli tüketim faturası esas alınmak suretiyle 03.05.2021 tarihli 26.100,00 TL tutarındaki cezai şart faturasını düzenlendiği, davacının söz konusu fatura tutarını 03.09.2021 tarihinde davalıya ödediği anlaşılmaktadır.Davacı "esasen.... işyeri için sözleşme yapma iradelerinin bulunmadığını, davalı çalışanı tarafından ....için de sözleşme düzenlendiğinin daha sonra fark edildiğini, durumun davalıya bildirildiğini, ancak bir aylık kullanımdan sonra fesih yoluna gidilebileceğinin bildirildiğini,

bu kapsamda davalının .... işyerinde 1 ay süre elektrik enerjisi verildiğini, bir ayın sonunda taraflar arasındaki mutabakat ve davalının bilgisi dahilinde sözleşmenin feshedildiğini cezai şart koşullarının oluşmadığını , yapılan ödemenin iadesinin gerektiğini" iddia ile davalı aleyhine takip başlatmış, itiraz üzerine takip durduğundan eldeki davayı açmıştır.İstinafa getirilen dosyanın kapsamına göre uyuşmazlık,

davacının ... adresindeki işyeri için düzenlenen sözleşmenin feshi ile bağlantılı olarak cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığı ve yapılan ödemenin iadesinin gerekip gerekmediği hususunda toplanmaktadır.1-Dosyaya mübrez her iki sözleşme 21.09.2021 tarihli olup sözleşmelerin içeriğinde abonelik numarası ve hangi adres için abonelik oluşturulduğuna dair bilgi yer almamaktadır. Dava- cının adresi her iki sözleşmede de.... olarak görünmektedir.

(Ancak tarafların beyanlarından ve dosya içeriğinden Sapanca'daki iş yeri için... nolu veBüyükçekmece/ İstanbul adresindeki işyeri için ... nolu sözleşmenin imzalandığı anlaşılmaktadır.2- 16.05.2023 tarihli duruşmada beyanına başvurulan davacı tanıklarından ... beyanında: ben ...A.Ş'de satın almadan sorumluyum, davalı şirket adına ...birkaç defa bize geldi, elektrik sözleşmesi yapalım dedi, bizim şirket olarak elektrik sözleşmemiz bulanan 4-5 yerimiz vardır, bu şekilde birkaç defa gelince şirket merkezimizin olduğu ...'e yönelik sözleşme yapalım dedik, bunun üzerine sözleşme yaptık,

ancak bu evrakların arasında bizim ... yerimize ait sözleşmede varmış, bu durumu ... yetkilisi arayıp sözleşmeniz var ve... ile olduğunu söyleyince farketik, bunun üzerine ben ... ulaştık, ... bize bir yanlışlık olduğunu 1 ay kullan- dıktan sonra iptal edeceğini söyledi sonra 1 aylık fatura geldikten sonra ödeme yaptık, daha sonra sözleşmeyi iptal ettik, öncesinde sözleşmemiz bulunan ... elektrik almaya devam ettik, ancak daha sonra...şirketinden bir cezai fatura geldi, bunun üzerine ... ulaşmaya çalıştık... ulaşamadık, ulaştığımız kişiler ise ödeyeceksiniz dediler bizde ödemek zorunda kaldık, ...

Beyle ilk görüşmemizde ya yanlış yaptık bu ilk bir ay ödeyin sorun kalmayacak dedi, cezai şarta yönelik herhangi bir şey konuşmadık, bir şey söylemedi, dedi. " şeklinde anlatımda bulunmuştur.3- ...hitaben yazılan 25.10.2021 tarihli dilekçenin tetkikinde;davacı tarafça , dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak davalı şirket hakkında ihbar ve şikayette bulunulduğu,Yerel mahkemece 14.04.2022 tarihli müzekkere ile söz konusu başvurunun akıbeti sorulduğunda... tarafından gönderilen 16.09.2022 tarihli yazı ile;Müzekkereniz Kurumumuz uygulayıcı birimlerine intikal ettirilmiş olup,

Kurumumuz....) üzerinden gönderilen ...29.04.2022 tarih ... sayılı cevabi yazısında "6446 sayılı ...

Kanunu'nun (Kanun) "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi;...İkili anlaşma: Gerçek ve tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmaları..." amir olması ve ikili anlaşma hükümleri ile taraflar arasında anlaşma hükümleri kapsamında oluşan ihtilafların Kurumumuzun görev alanına tabi olmayıp mer'i özel hukuk hükümlerine tabi olması nedeniyle,

...Anonim Şirketi vekili ... tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 27/10/2021tarihli ve ...sayılı şikayet/ihbar dilekçesi hakkında işlem tesis edilmemiştir.Ayrıca Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının ()) bendi hükmü kapsamında serbest tüketiciler ile tedarik şirketleri arasında imzalanan ve fiyat vb. unsurları da içeren sözleşmelerin şartları taraflarca serbestçe belirlenmektedir.

Diğer taraftan, yıllık elektrik enerjisi tüketimi 100.000 kWh'tan düşük olan serbest tüketiciler. 30/05/2018 tarih ve 30436 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren .. düşük serbest tüketici" olarak tanımlanmış ve bu tüketicilerin imzalayacakları ikili anlaşmalar için bazı düzenleyici hükümler getirilmiştir.

Söz konusu hükümleri içeren Yönetmeliğin üçüncü bölümü 01/07/2018 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olup, bu tarihten sonra imzalanacak ikili anlaşmalarda cayma bedeli, fesih hakkı gibi hususlar ikili anlaşmanın her iki tarafı için de düzenlenmiştir.Söz konusu düzenlemelere ilişkin Yönetmeliğin "İkili anlaşma türleri ve genel esaslar" başlıklı 10 uncu maddesinde, ikili anlaşmaların belirli veya belirsiz süreli kurulabileceği, belirli süreli anlaşmaların üç yıldan uzun süreli olamayacağı, ikili anlaşmanın kurulması, yenilenmesi ve değiştiilmesi aşamalarında tüketicinin susmasının kabul anlamına gelmediği,

beyanının gerektiğine dair hükümlere;Yönetmeliğin "İkili anlaşma kurma" başlıklı 12 nci maddesinde, ikili anlaşmaların yazılı veya mesafeli kurulabileceği, yazılı kurulan ikili anlaşmaların el yazısıyla atılan imza veya güvenli elektronik imza ile imzalanması gerektiği,

tedarikçinin ikili anlaşma kurulmadan önce tüketiciyi Yönetmelik ekinde yer alan... bilgilendirmesi gerektiğine dair hükümlere;Yönetmeliğin "Cayma hakkı" başlıklı 13 üncü maddesinde tüketicinin ikili anlaşmanın kurulduğu veya yenilendiği tarihten itibaren 14 gün içerisinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cayma bedeli ödemeksizin ikili anlaşmayı feshedebileceğine dair hükümlere;Yönetmeliğin "Belirli süreli ikili anlaşmanın süre bitiminde sona ermesi ve yenilenmesi" başlıklı 14 üncü maddesinde belirli süreli ikili anlaşmaların süresinin sona ereceği tarihten 60 gün önce tedarikçinin tüketicileri bilgilendirmesi gerektiğine dair

hükümlere;Yönetmeliğin "İkili anlaşma hükümlerinde değişiklik yapma" başlıklı 15 inci maddesinde ikili anlaşmada tek taraflı tüketici aleyhine değişiklik yapılamayacağı, yapılacak değişiklik için Yönetmelik ekinde yer alan İkili Anlaşma Değişiklik Bildirimi (EK-3) formu ile tüketicinin bilgilendirilerek kabulü halinde değişiklik yapılabileceğine dair hükümler, Yönetmeliğin "Haklı fesih sebepleri" başlıklı 16 ncı maddesinde tüketicinin sayılanlarla sınırlı olmamak üzere haklı sebeple önceden tedarikçiyi bildirerek cayma bedeli ve/veya ceza bedeli ödemeksizin ikili anlaşmayı feshedebileceğine,

tedarikçinin sayılanlarla sınırlı olmamak üzere haklı sebeple ikili anlaşmayı feshedebileceğine ve belirsiz süreli ikili anlaşmaların tüketicinin cayma bedeli ve/veya ceza koşulu ödemeksizin istediği zaman feshedebileceğine dair hükümlere.

Yönetmeliğin "Güvence bedeli" başlıklı 19 uncu maddesinde tedarikçi tarafından tüketiciden faturaların ödenmemesi riskine karşılık güvence bedeli talep edebileceği, ikili anlaşma sona erdiğinde kullanım yerinin son endeks değerleri tedarikçiye bildirildiğinde güvence bedelinin asgari olarak .. oranında güncellenerek tüketiciye 5 işgünü içerisinde iade edilmesi gerektiğine dair hükümlere.

Yönetmeliğin "Ceza koşulu/cayma bedeli" başlıklı 20 nci maddesinde tüketicinin veya tedarikçinin haklı bir sebebe dayanmaksızın ikili anlaşmayı feshetmesi durumunda tüketicinin fesih tarihi öncesi 12 aylık toplam tüketiminin fesih tarihindeki fiyatlar dikkate alınarak hesaplanan tutarın 9610'unu geçemeyeceğine dair hükümler yer almaktadır.Tüketim noktasının Yönetmelik'te "Tüketimi düşük serbest tüketici" olarak tanımlanan gruba girmesi halinde (yıllık tüketim 100.000 KWh'tan düşük) uyuşmazlık söz konusu olması durumunda konunun anılan hükümler çerçevesinde incelenmesi açısından Kurumumuza;

yıllık 100.000 kWh ve daha yüksek tüketime sahip tüketim noktasında tüketici ve tedarikçi arasındaki anlaşmazlık için uyuşmazlığın çözümü için; ihtilafa konu olan yerdeki elektrik tüketimi, ticari veya mesleki olmayan bir amaçla gerçekleşiyorsa;

ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine, tüketici mahkemesi bulunan yerlerde tüketici mahkemelerine, bu mahkemelerin bulunmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemelerine, ihtilafa konu olan yerdeki elektrik tüketimi, ticari veya mesleki bir amaçla gerçekleşiyorsa genel mahkemelere başvurulması" gerektiği bildirilmiştir." şeklinde cevap verildiği tespit edilmiştir.4- Davacı şirket yetkilisi ...Tarafından davalı tarafa gönderilen gönderilen 28.nisan.

2021 tarihli " e-mailde:" Sayın Yetkili,Şirketiniz pazarlamacısı ... Aralık 2020 de bize ulaşarak elektrik satmak istediğini söyledi.Biz yok desek de rica etti Faturaları iletin size teklif hazırlayayım, bir bakın lütfen dedi.Biz de kıramadık fabrikalarımızın, birimlerimizin elektrik tüketim faturalarını gönderdik.Fiyat Teklifini gönderdi biz teşekkür ettik çalışmak istemediğimiz söyledik.Ancak kendisi çok rica etti, ısrar etti.

Ne olur çalışalım dedi.Biz de bu kadar ısrar edince, çok uğraşıyor diyerek ... tamam alalım sizi deneyelim belki 1 sene sonra diğer aboneliklerimizi de siz vermeyi düşünürüz dedik. ... aboneliklerimiz bağlı bulunduğumuz dağıtım şirketlerinin toptan şirketleriyle anlaşmıştık....İçin sözleşme getirdi imzaladık ve gitti.Bir kaç gün sonra aradı, sizi ziyarete gelebilir miyim dedi.Olur dedik.Geldi, sohbete başlarken bir yanlışlık yaptık, arkadaşlar sizin ... fabrikayı da ... idaresine bildirmiş kusura bakmayın dedi.İptal et dedik, yapamayız, ben çok zor duruma düşerim, kusura bakmayın, ne olur bana yardımcı olun sadece Mart ayı bizden alın,

bir aylık, ne olur, sonra çıkarsınız, ne olur lütfen dedi.Biz çok kızdık ancak peki dedik. Ne yapalım." denilmiştir. Neticede;taraflar arasında davacının Sapanca'daki işyeri için 21.09.2021 tarih, ...12 ay süreli sözleşmenin imzalandığı , davacının 1 ayın sonunda, henüz 12 aylık sözleşme süresi dolmadan tedarikçi değiştirdiği anlaşılmaktadır.

TTK 18/2 maddesinde "her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir." hükmüne yer verilmiş olup bu hükmün taraflar yönünden de bağlayıcı olduğu tartışmasızdır."Sözleşmenin Alıcı Tarafından ...başlıklı 10.4 maddesinde ise;10.4.1) Satıcı'nın sözleşmede yer alan şartlara ve esaslara uygun olarak taahhütlerini yerine getirememesi ve söz konusu ihlalin Alıcı tarafından yapılacak yazılı bildirimi takip eden 10 (on) iş günü içerisinde Satıcı tarafından giderilmemesi veya Satıcı işbu sözleşme madde 6.4'te belirtilen hallere dayanarak indirim oranı değişikliğine gitmesi durumunda değişikliğin

yapıldığı fatura tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yazılı bildirim yapmak şartı ileAlıcı sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih edebilir.Şayet, işbu sözleşme hitam tarihinden önce üst paragrafta ve/veya işbu sözleşme de belirtilen şartlar dışında bir sebep gösterilerek veya sebepsiz yere Alıcı tarafından tek taraflı olarak fesih edilirse veya tedarikçi değişikliği yapılır ise Alıcı Satıcı'ya son iki aylık elektrik fatura bedelleri toplamını, ceza bedeli olarak kendisine yapılan yazılı bildirimin ulaşmasından itbaren 7 (yedi) iş günü içerisinde nakden ve defaten ödeyeceğini kabul, beyan, ikrar ve taahhüt eder.

Bu durumda Alıcı vermiş olduğu güvence bedellerinin irat olarak kayıt edileceğini, güvence bedelinin borcu karşılamaması veya güvence bedeli bulunmaması durumunda Satıcı'nın yasal yollara başvurma hakkının saklı bulunduğunu kabul,

beyan ve taahhüt eder.10.4.2) Alıcının ödeyeceği ceza koşulu cayma tarihi ya da fesih tarihi öncesi tüketicinin son 12(on iki) aylık tüketim toplamı ile cayma tarihinde ya da fesih tarihinde uygulanan fiyat esas alınarak hesaplanan toplam tutarın %10'unu geçemez.10.4.3) Tedarikçi tarafından anlaşmanın haksız feshedilmesi durumunda satıcı alıcıya yukandaki fıkra (10.4.2)kapsamında belirlenen tutarda ceza koşulu öder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.Bu tespitlere göre,

davacı yönünden cezai şartın oluştuğu açık olup sözleşmenin 10.4.2 maddesi gereğince bir aylık tüketim faturasının iki katı oranında cezai şart talep edilmesinde isabet- sizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.

KARA R