İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/671 K.2024/3462

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin kullandığı elektriğin çok büyük meblağları aştığını, ufak bir rakam değişikliğinin ciddi kamu maliyetine yol açtığını, müvekkili idare tarafından kullanılan elektriğin sanayi tarife grubu yerine daha yüksek faturaya yol açan ticarethane tarife grubu uygulamasına tabi olduğunu, bu uygulamanın haksız olduğunu,

bu nedenle Resmi Gazetenin 28.12.2012 tarih ve 28511 sayı ile yayınlanan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (EPDK) 18.12.2012 tarihli ... karar nolu “Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Perakende Satış Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı kararının 2 nci maddesinin 7/b bendine dayanarak 19.11.2015 tarihli 588655 sayılı yazı ile İstanbul Anadolu Yakası Görevli Dağıtım Şirketi ... A.Ş'den Darlık Barajı Terfi Merkezi ve ...

Tesisi tarifelerinin Sanayi gurubuna alınmasının talep edildiğini, talebin kabulü için DSİ Bölge Müdürlüğünden yazı getirilmesi şifahi olarak müvekkili idareye bildirildiğini, bunun üzerine Orman Ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri (DSİ) 14. Bölge Müdürlüğüne yazı yazıldığını, cevabi yazıda ... Dağıtım Bölgesindeki Darlık Barajı ve Ömerli Barajının ... Tesisine “Hamsu” pompaladığı, dolayısıyla Darlık Barajı ve Ömerli Barajı Terfi Merkezleri ile beraber ...

Tesisinin birlikte entegre tesisler olduğunun bildirildiği, ... Tesisisin ise İstanbul'un içme suyunu sağlayan arıtma tesisi olduğunu belirten bir yazının ...' ya verilmek üzere düzenlenmesinin talep edildiği, cevabi yazıda "Darlık Barajı Terfi Merkezlerinin ... Tesisine hamsu pompalayan entegre tesisler olduğu ve ...

Tesisinde arıtılan suyun İstanbul'un büyük ölçüde içme suyu ihtiyacını karşıladığı" nın belirtildiği, bunun üzerine EPDK' ya müzekkere yazıldığı, yazılan müzekkerede yukarıda bahsi geçen sürecin özetlendiği ancak müvekkili şirket tarafından taleplerine karşılık ... tarafından şifahen olumsuz yanıt verildiğini, EPDK' nın cevabı sonrası ... :..'a elektrik sözleşmelerinin ticarethane tarifesinden sanayi tarifesine değiştirilmesi taleplerinin yenilendiğini, müvekkili idareden Sanayi Sicil Belgesinin istenildiğini, ancak faaliyet konusu nedeniyle bunun mümkün olmadığını,

...'tan gelen görevliler tarafından Kağıthane ve İkitelli tesislerimizde yerinde inceleme yapıldığını, arıtma tesislerinde toplam tüketimin %12-13' ünün kullanıldığını, kalan tüketimin ise suyun sevk işleminin yapıldığı pompalara ait terfi merkezlerinde kullanıldığı tespit edildiğinden müvekkili idarenin talebinin olumlu değerlendirilemediği şeklinde cevap verildiğini, ancak Arıtma Tesislerinin çalışabilmesi için Pompa ile sisteme su alması;

arıtılan suyun ise yine pompayla gönderilmesi gerektiğinde bu sistemlerin ayrılmaz bir bütün olduğunu, konu hakkında düzenleyici yetkili kuruluş olan EPDK tarafından hem müvekkili idarenin hem de ...' ın görüş talebi yazılarına olumlu cevaplar verildiğini, tüm bu açıklanan nedenlerle Kağıthane Su Arıtma Tesisleri Taşoluk Su Arıtma Tesisteri, İkitelli Fatih Sultan Mehmet Han Arıtma Tesisleri , ...

Terfi Merkezi, Sazlıdere Hamsu Terfi Merkezi ve Terkos Osmangazi Hamsu Terfi Merkezinin elektrik tarifesinin ticarethane tarifesinden sanayi tarifesine dönüştürülmesine, Dönüştürme işleminin EPDK kararının yürürlük tarihi olan 01.01.2016 tarihinden itibaren yapılmasına, sanayi tarifesi yerine ticarethane tarifesi üzerinden faturalama yapılması nedeniyle şimdilik 1.000-TL zararın 01.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak ticari (avans) faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.

Talep Arttırımı. Davacı vekili 28/12/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 34.566.313,12 TL olarak arttırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; su arıtma tesisine sanayi tarife grubu fiyatının uygulanabilmesi için o tesisin arıtma tesisi olduğunun yetkili birimler tarafından belgelenmesi ve gerekli ölçü düzeninin sağlanması gerektiğini, sanayi tarifesine geçirilmesi talep edilen Kağıthane, İkitelli ve Taşoluk arıtma tesislerinde gerekli ölçü düzeninin sağlanması durumunda ilgili talebin karşılanabileceğinin bildirildiğini, ancak davacı ... tarafından ilgili tesislerdeki gerekli ölçü düzeni sağlanmadan başvuru yapılmaya devam edildiğini, Müvekkil şirketin kamu hizmetin ifa ettiğini,

davacı tarafça gerekli sistemler kurulmadan yargı yoluna başvurulması hukuka aykırılık teşkil ettiğini beyanla , davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; " Somut olayda taraflar arasındaki tarife ile ilgili konunun çözümüne ilişkin EPDK' nın 21/12/2015 tarihli Resmi Gazete' de yayınlanarak yürürlüğe giren 30/12/2015 tarihli 5999/3 sayılı kararı bilirkişi raporunda tam metin olarak belirtilmiş olup.

EPDK kurul kararının yürürlük tarihinin 01/01/2016 olduğu, davanın açılış tarihinde yürürlükte bulunan bu karara istinaden davacının ticarethane abone grubu tarife ile sanayi abone grubu tarife farkı bakımından fazla enerji bedeli ödemesi hususunda davalının bir kusuru ve yükümlülüğünün bulunmadığı, davalının EPDK' nın kararlarına uygun eylemi karşısında geniş anlamda yorum ve değerlendirme yapılmak suretiyle kusur tespiti yapılamayacağı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen kararı,davacı vekili istinaf etmiştir. HMK.nun 355. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; dava, tazminat talebine ilişkindir. Davacı tarafça, istinaf sebebiyle gerekli harçlar yatırılmıştır. Ancak, dava açılırkan davacı taraftan başvurma ve nisbi peşin harcın alınmadığı,yargılama sırasında talep arttırımına ilişkin harç alınmadığı, buna rağmen yargılama yapılıp karar verildiği görülmüştür.

Mahkeme hükmünde yazılı bulunan 25,60 TL harç ,dava harcı olmayıp vekaletname harcıdır. Yargılama harçları (istinaf, temyiz harçları da dahil) ve bu harçların ne şekilde alınacağı 492 sayılı Harçlar Kanunu'nda ve çeşitli özel yasalarda düzenlenmiştir.Vergi ve harçlar yalnızca yasa ile ihdas edilir. Yine bir kişi ya da kurumun harçtan muaf olup olmayacağı, kişi ya da kurumlarca yapılan bir işlemin harçtan müstesna olup olmayacağı yalnız yasa ile düzenlenir.

Harçlardan muafiyeti ya da istisnaları düzenleyen kanun, genel nitelikteki Harçlar Kanunu olabileceği gibi başkaca her hangi bir kanun da olabilir. Bir kişi ya da kurumun yargılama harçlarından muaf olabilmesi için muafiyeti düzenleyen yasada o kurumun "yargılama harçlarından muaf olduğu" açık ve net bir şekilde hüküm altına alınmalıdır. Vergi ve harçların yasallığı ilkesi bunu gerektirir.

Her hangi bir yasada bir kurum ya da kişi, yargılama harçları dışında, çeşitli vergilerden ve harçlardan muaf tutulmuş olabilir.Bu o kişi ya da kurumun yargılama harçlarından da muaf tutulduğu anlamına gelmez. Davacı ... , 2560 sayılı ... Kanununun 21/a. maddesine göre, sadece " görevleri için kullandığı taşınmaz malları, tesisleri, işlemleri ve faaliyetleri " yönünden harçtan muaftır. Dava konusu uyuşmazlık, tazminat talebine ilişkindir.

Bu haliyle uyuşmazlığın özel hukuk hükümleri dahilinde kaldığı gözetildiğinde, istinaf eden davacı kurumun, gerek 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, gerekse de 2560 sayılı ... Kanununun 21/a. maddesine göre, dava harçlarından muaf olmadığı ortadadır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27-28. maddelerine göre; harca tabi davalarda, her dava açılırken, davacıdan başvurma harcı ve nisbi harca tabi davalarda nisbi karar ve ilam harcının dörtte biri, maktu harca tabi davalarda ise maktu harç peşin olarak alınır.

Dava açılırken, harcın eksik alınmış olması halinde mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32.maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve HUMK'nun 409.maddesi (6100 sayılı Yasanın 150.maddesi) uyarınca süresinde tamamlanarak yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

HMK.nun 120. maddesinde de davacının yargılama harçlarını, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorunda olduğu düzenlenmiştir. Bu sebeple, karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılması gereken miktarı ile maktu başvuru harcı ödenmedikçe, davaya devam edilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacı dava dilekçesiyle, alacak isteminde bulunmuş, başvuru harcı ile bu yatırması gereken 1/4 oranında peşin karar harcını ve talep arttırımına dair harcı yatırmamış olduğu halde , mahkemece harçlar yatırılmaksızın yargılamaya devamla hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Bu husus ,HMK.nun 355. maddesine göre kamu düzenine ilişkin ve resen dikkate alınacak hususlardan olduğundan, Harçlar Yasası 32. maddesi,HMK.nun 120/1 ve 355. maddeleri gereğince, ilgili mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın Harçlar Yasası ve HMK'nın emredici hükümleri gözetilerek yeniden görülmesi için ilgili mahkemeye iadesine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R