İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1029 K.2026/512

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ... hizmet numarası ile uzun yıllardır ticarethane olarak kullandığı iş yerinde davalıdan elektrik hizmeti almakta olduğunu, ....... ve .... seri no.lu elektrik faturaları ile müvekkilinden 10.744.03- TL ve 9.296.00-TL kaçak bedeli tahsili istenmiş olduğunu, bu bedelin haksız ve hukuka aykırı şekilde düzenlenmiş olduğunu, elektrik sayacında yaşanan arızaların teknik arıza olup, davacıya kusur izafe edilemeyeceğini, bu halde sayacın inceleme altına alınarak bilirkişi incelemesi yapılması ve arızanın sebebi tespit edilmesi gerektiğini, sayaç okuma tarihinden 3 gün öncesinde davacının işletmesinde elektrik arızası başladığını,

bu arızanın 3 gün sürdüğünü, davacının kurum ile görüşme yapmış ve kurumdan verilen bilgide "teknik sorunlardan dolayı bir takım arızadan kaynaklı olabilecek bir sorun tespit edilmiştir.” şeklinde olduğunu, sayacın bilirkişilerce incelenmesini ve yapılan incelemeler sonucunda arızanın teknik sebebinin ne olduğunu , müdahale sonucu bir arıza olup olmadığını tespitini içerir bilirkişi raporu alınması gerektiğini, abone temsilcisi olan davacının bu tutanakta imzasının bulunmadığını, davacıya ait olan geçmiş aylara ilişkin faturaların incelendiğinde faturalar arasında bir orantısızlığın bulunmadığının ortaya çıkacağını,

işletmede kullanılan her türlü elektrikli makinelerin ne kadar watt olduğun içerir belgeleri mahkemeye sunacaklarını, davalı taraftan sonradan edindikleri tutanak ve ekindeki güç tespit tutanağında kullanılan malzemelerin adet ve güç oranlarının da yanlış yazılmış olduğunu, dilekçeleri ekinde malzemelerin görüntülerinin alınmış olduğunu ve malzemelerin altında yazan güç oranlarının da çekildiğini, belirtilen nedenlerle davacı açısından kaçak elektrik kullanımı söz konusu olmadığından borçlu olmadıklarının tesbitine ( para cezasının iptaline) karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde. Kaçak elektrik kullanım tespiti ve tahakkukunun mevzuata uygun olup Kurum işlemlerinde herhangi bir hata bulunmamakta olduğunu, dava konusu adreste kurulu bulunan ... hizmet numaralı tüketim noktasına ait tesisat mahallinde davalı saha ekipleri tarafından 31.08.2022 tarihinde yapılan kontrollerde;

"nötr hattını kesmek suretiyle sayacın uyutarak kayıt yapmaz hale getirildiği" tespit edilmiş olduğunu, söz konusu tespit neticesinde davalı saha ekiplerince tespit edilen davacı adına 31.08.2022 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiğini, bu tutanağa istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğrultusunda, 12.09.2022 son ödeme tarihli, 1.903 kWh karşılığı 9.296, 19-TL tutarında kaçak elektrik kullanım faturası ve 12.09.2022 son ödeme tarihli, 47.587 kWh karşılığı 110.744,03-TL tutarında kaçak ek tüketim faturası düzenlenmiş olduğunu,

dava konusu kaçak tespitinin yapıldığı tarihte mahalin fiili kullanıcısının davacı taraf olduğunu beyanla ,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada. Davacı vekili birleşen dosyadaki dava dilekçesinde. Davalı/borçlunun kullanımında olan, ...Mahallesi .. Sk.

No:...../İSTANBUL adresindeki tesisatta Kurum çalışanları tarafından 31/08/2022 tarihinde yapılan kontrolde "abonenin nötr hattını kesmek suretiyle sayacı uyutarak kayıt yapmaz hale getirildiği" şeklinde tespitte bulunulması üzerine zabıt tarihlerinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği ... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı tanzim edildiğini, davalı borçlu aleyhine toplam 9.296,19-TL ve 110.744,03-TL değerinde iki adet fatura tahakkuk ettirildiğini, söz konusu kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 123.463,37-TL'nin tahsili amacıyla İstanbul ....

İcra Dairesi ...Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu belirterek itirazının iptali ile takibin devamına, davalı/borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın % 20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonunda ;

Asıl Dava Yönünden;Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile;-Davacının davalıya 46.277,12-TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Birleşen Dava Yönünden;Birleşen davanın KISMEN KABULÜ ile ;Davalının ..... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 73.762,88-TL asıl alacak, 1.562,72-TL gecikme faizi ve 281,29-TL faizin KDV'si üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,İcra inkar tazminatı talebinin reddine, şeklinde hüküm kurulmuştur.

Mahkemece verilen kararı,davalı- davacı ... vekili istinaf etmiştir.Davalı-birleşen davacı ... vekilince verilen istinaf dilekçesinde; " dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile karşı tarafın kaçak elektrik kullandığı hususu sabit hale gelmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaçak kulanım ve kaçak ek kullanım tahakkuk hesaplamasında hata yapılmış, mahkeme tarafından hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmuştur.

Bilirkişi tarafından yapılan kaçak ek tahakkuk hesaplaması hatalı olup, belirtilenin aksine müvekkil şirket tarafından yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılan hesaplamalarda herhangi bir hata bulunmamaktadır.Ancak kaçak ek tüketim hesabında ise: 31.08.2021-18.08.2022 arası dönem için 47.587 kWh eksik tüketim için normal tarifeden 110.744,03-TL kaçak ek tahakkuku yapılmış olup bilirkişice ek tahakkuk için eksik hesaplama yapılmıştır.

İlgili tüketim noktasında yapılan incelemede ... nolu tutanakta kullanıcı olarak tespit edilen şahsın 31.08.2021 tarihi itibariyle tüketimlerinde herhangi bir değişiklik olmaması sebebiyle kaçak kullanımın bu tarihten itibaren başladığı anlaşılarak hesaplama yapılmıştır.

İlgili tüketim noktasının tutanak tarihi öncesindeki tüketim endeksi işbu dilekçemiz ekinde sunulmakta olup söz konusu endeks incelendiğinde 31.08.2021 tarihinden sonra tüketimlerin ciddi şekilde azaldığı görülmekle kaçak kullanımın bu tarihten sonra yapıldığı açıkça anlaşılmaktadır.

Mevzuat gereği kaçak kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde ek tahakkukun yapılması zaruri olduğu halde Bilirkişi tarafından işbu hususun göz ardı edilmesi rapora itirazlarımızı haklı kılmaktadır. Hal böyle iken ek tahakkukun hesaplamaya dâhil edilmemesi mevzuat ve Yargıtay kararlarına da apaçık aykırılık teşkil etmektedir.

Kaçak elektrik tespiti ve tahakkuku hesabında ek tüketim tahakkukunun da yapılması elzemdir.EPDK’nın 29.12.2005 tarih ve 622 sayılı kurul kararı hesaplamaya ilişkin hükümler ihtiva etmektedir.

Sayın Bilirkişice hesaplamaya ilişkin bu hükümleri hiç dikkate alınmamış, mevzuatta yer almayan bir yöntemle eksik ek tahakkuk hesabı yapmıştır.Hükme esas alınan bilirkişi raporundaki kaçak ve ek kaçak hesaplamalarında ilgili mevzuat uyarınca elektrik faturasında tahsil edilen ve kurum hesaplarına aktarılması zorunlu olan BTV ve KDV matrahı hatalı alınmıştır.Mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmemesi hatalı olmuştur.

Mahkemenin gerekçeli kararında "7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca kabul red oranına göre hesaplanan arabuluculuk ücretinin davacıdan ve davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına" denilmiş, ancak kararda herhangi bir rakama yer verilmemiştir.

Karar bu yönüyle de hatalı olup, kaldırılması gerekmektedir." şeklinde istinaf sebepleri ileri sürülmüştür.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, kamu düzeni yönünden ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;Asıl dava ; menfi tesbit ,birleşen dava; itirazın iptali talebine ilişkindir.Davanın dayanağı olan İstanbul ......

İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyasında ,120.040,22 TL asıl alacak,2.900,97 TL gecikme faizi, 522,18 TL Faizin KDV si 123.463,37 TL Toplam alacağın tahsili için ilamsız taip yapılmış, davalı-borçlunun itirazı üzerine ilamsız takip durmuştur.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; ... görevlilerince ,davacı- davalının kullanımında bulunan ... hizmet numaralı tüketim noktasında bulunan sayacın nötr hattını kesmek suretiyle sayacın uyutularak kayıt yapamaz hale getirildiğinin tespiti gerekçesiyle , ..... nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edilmiştir.

Söz konusu tutanağa istinaden 9.296,19-TL kaçak elektrik kullanım faturası ve 110.744,03-TL kaçak ek tüketim faturası tahakkuk ettirilmiştir. Mahkemece yargılamada alınan elektrik mühendisi bilirkişi raporunda özetle.

Söz konusu tüketimin, EPTHY 42. Maddesinin inin 1. fıkrası c bendi uyarınca kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaati oluştuğu, Davalı kurum, 31.08.2022 tarih ve H 564970 sayılı kaçak tutanağı ile davalının nötr hattını keserek sayacın kayıt yapamaz hale getirildiğini iddia etmektedir. Ancak, monofaze elektrik sayaçlarında nötr hattı kesilirse sayaç hiç kayıt tüketim kaydetmez.

Halbuki davaya konu olayda sayaç 18.08.2022 tarihine kadar, 31.08.2021-18.08.2022 tarihleri arasında 3.945 kWh tüketim kaydetmiştir. Bu durumda sadece 18.08.2022-31,08.2022 arasında 13 gün tüketim kaydetmemiş olup hesaplamanın bu süre için yapılması gerektiği kanaati oluşmuştur.

18.08.2022-31.08.2022 arası 13 günlük kaçak tüketim dönemi olarak ele alınıp değerlendirme ve hesaplamalar bu şekilde yapılmış, tüketim bedeli işbu dönem için 9.139,41 TL olarak tespit edildiği görüşü bildirilmiştir.Ek bilirkişi raporunda. Söz konusu tüketimin, EPTHY 42. maddesinin 1. fıkrası c bendi uyarınca kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaati oluşmuştur.

04.03.2022-18.08.2022 arası 167 gün ek tüketim dönemi olarak ele alınarak toplam tüketim bedeli 64.623,47 TL, 18.08.2022-31.08.2022 arası 13 günlük kaçak tüketim dönemi olarak ele alınıp değerlendirme ve hesaplamalar bu şekilde yapılmış, tüketim bedeli işbu dönem için 9.139,41 TL olarak tespi edilmiştir.

Ek ve kaçak tüketim dönemi toplam tüketim bedeli ise 73.762,88 TL olarak hesaplanmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.Yargılamada rapor alınan bilirkişi tarafından ,söz konusu tüketimin, EPTHY 42. maddesinin 1. fıkrası c bendi uyarınca kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaati mevzuata uygun olup,kaçak tüketim hesaplamasında hata bulunmamaktadır.Kaçak elektrik kullanımı haksız fiil olduğundan, alacağın miktarı yargılama gerektirdiğinden ve bu sebeple likit olmadığından ,mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmemesinde de hata bulunmamaktadır.

Mahkemenin gerekçeli kararında "7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca kabul red oranına göre hesaplanan arabuluculuk ücretinin davacıdan ve davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına" şeklinde hüküm kurulmuştur.Kararda herhangi bir rakama yer verilmemiş ise de ,kabul ve red miktarlarının oranlanması ile ,bu hususun tesbit mümkün olduğundan ,bu yöne ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Ek tüketim hesabı yönünden.

Mevzuat gereği kaçak kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde ek tahakkukun yapılması gereklidir.

a-Davacı-davalı ... tarafından " endeks incelendiğinde 31.08.2021 tarihinden sonra tüketimlerin ciddi şekilde azaldığı görülmekle kaçak kullanımın bu tarihten sonra yapıldığı açıkça anlaşılmaktadır." şeklinde beyanda bulunulmuştur.

b-Bilirkişi tarafından ek raporda ,ek tüketim yönünen ;"Kök rapor hazırlanırken detaylı olarak incelenen endeks kayıtlarının değerlendirilmesi sonucu;- 17.09.2021-18.08.2022 tarihleri arasında 22.584,814 kWh-18.803,546 kWh arası toplam 3.781,268 kWh olacak şekilde günlük ortalama tüketim 11,28 kWh olarak, - 19,08.2020-16.06.2021 tarihleri arasında ise, 18.024,601 kWh-15.162 kWh arası toplam 2.862,601 kWh olacak şekilde günlük ortalama tüketim 9,51 kWh olarak hesaplanmıştı.Bu endeks verilerinden; kaçak ve ek tüketimin 360 güne tamamlanması sonucu çıkmamaktadır.

Ek tüketim hesabı ancak 180 gün üzerinden yapılabilir. Çünkü ek tüketim döneminde sayaç tüketim kaydetmiş, davalı hesaplarında da söz konusu tüketim hesaplanan tüketimden tenzil edilmiştir. Abonenin kurulu gücü, 30,50 kW olup yüksek değerdedir. Sayacın kaydettiği tüketimin kurulu güçle orantılı olmadığı anlaşılmaktadır.

Bundan dolayı ek tüketim döneminde de sayacın nötr hattının kesilmiş olduğu, sayaç okuma tarihi öncesinde, sayaç okuma tarihine bir hafta kala nötr hattı kesilmiş, okuma tarihi yaklaşında tekrar nötr hattı bağlanarak sayaç tüketimi kaydeder hale getirilmiş, yani bu durumda sayaç ayın yarısında tüketim kaydetmiş, diğer yarısında da tüketim kaydetmemiştir.

Nötr tüm bu zaman dilimi içinde kesik olsa idi, sayacın hiç tüketim kaydetmemesi gerekirdi, ancak tüketimlerin kurulu güçle kıyaslanması durumunda ise, tüketimin işbu güçle orantılı olmadığı sonucuna varılmaktadır.Bu durumda; davalı kurumun hesabı gibi, kaçak ve ek tüketim süresi bir yıla değil, 180 güne tamamlanacak şekilde ek tüketim hesabı yapılmalıdır.Aşağıda ek tüketim hesabı yapılırken,

ek tüketim dönemi içinde sayaç tarafından kaydedilen tüketim sayacın davalı kurumun 352 günde kaydettiğini gösterdiği ve hesaplanan tüketimden tenzil ettiği 3.945 kWh orantısal olarak 167 gündeki karşılığı bulunarak hesaplanan tüketimden tenzil edilecektir" şeklindeki değerlendirme ile .04.03.2022-18.08.2022 arası 167 günlük ek tüketim için hesaplama yapılmıştır.Tüketimin düşmeye başladığı tarihin , davalı-davacı ... vekilinin beyan ettiği tarih olup,bu sebeple (kaçak ve ek kaçak tahakkuk süresi)12 ayı aşmayacak şekilde ek tahakkuk yapılması gereklidir.Tesbit edilen bu hususlar yeniden yargılama gerektirdiğinden, eçıklanan nedenlerle;

davalı-birleşen davacı ...'ın istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıda açıklanan şekilde yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.