İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1182 K.2026/656

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin sahibi olduğu ve büfe olarak kullandığı Valide-i Atik Mah. ... Cad. ... Apt. No: ..

Üsküdar / İstanbul adresindeki iş yerini 09.03.2022 tarihinde mal sahibinden kiralayarak tost ekmek ve çay ile hamburger ürünlerinin satışını yapan büfe olarak işletmeye başladığını, müvekkili şirket adına açılan işletmenin daha önceki kiracıların da bu adresteki alanda büfe olarak dükkânı işlettiklerini, günde 180 paket satışı olan dükkân elektrik aboneliğini yaptığını, aylık 5.000 TL ile 6000 TL arası elektrik faturası ödediğini, ... çalışanlarının 19.06.2023 tarihinde dükkâna gelerek sayaç değişimi yapacaklarını,

belli bir süre elektrik kesileceğini söyleyerek elektrik sayacının kaçak kullanıldığını belirterek söktüklerini ve dükkânın elektriğini kapattıklarını, hiçbir tutanak tutulmadan makbuz verilerek elektriğin kesildiğini, itiraz ettiğini ancak sonuç alamadığını, müvekkili şirketin her ay faturasını ödediğini, kaçak elektrik kullanmayan müvekkiline bu ceza ödetilmeye çalışılarak elektriğinin kesildiğini, müvekkilinin işyerinin binanın dışında olduğunu , elektrik sayacının ise apartmanın içerisinde ve herkesin müdahale edebileceği bir alanda ve kilitli de olmadığını,

kaçak elektrik kullanmanın haksız fiil olduğu,müvekkilinin haksız fiil niteliğinde olan kaçak elektrik kullanımından dolayı sorumlu olmadığını, elektrik sayacında yapılan tespit ile kaçak elektriğin 2 yıl öncesinden kullanıldığından ve tespit edildiğine dair beyanlarıyla müvekkili şirketin haksızlığa uğradığını ikrar ettiklerini, müvekkilinin ilgili işyerini 09/03/2022 tarihinde kiralamış olması karşısında ve daha önceki dükkan işletmelerini incelemeden bu cezanın kesilmesinin yasaya aykırı olduğunu beyanla,menfi tesbit talep edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Davaya konu adresteki kaçak kullanım davacı tarafından yapılmış olup, aynı zamanda adresteki aboneliğin davacı adına olduğunu, tesisat üzerindeki kaçak elektrik kullanımından, fiili kullanıcıyla birlikte davacı/abonenin de sorumlu olacağını, davacı şirketin hem abone hem de fiili kullanıcı olduğunu, müvekkili şirketin davaya konu mahalde saha araştırması gerçekleştirdiğini, ... no.lu tesisatlı davacı ...Limited Şirketi'ne ait mahalde 14.06.2023 tarihinde yapılan kontrolde, ölçümler neticesinde şüphe edilen sayacın değiştirilerek laboratuvara sevk edildiğini,

laboratuvar testleri ve yapılan incelemede sayaca müdahalenin tespit edilerek rapor düzenlendiğini, laboratuvar sonucu doğrultusunda 19.06.2023 tarihinde ... no.lu kaçak tutanağı düzenlendiğini, 19.06.2023 tarihli tutanağın davacının kira dönemi içerisinde bulunduğu, kiralamadan 15 ay sonra kaçak tespit tutanağı düzenlendiği, davacının davaya konu etmiş olduğu işbu 19.06.2023 tarih, ... nolu kaçak tutanağı için tahakkuk ettirilen bedeli 04.07.2022-13.06.2022 tarih aralığını kapsadığını, yine bu tarih aralığında davacının ilgili mahalli kullandığının dava dilekçesi ile sabit olduğu,

özetle, davacı adına tahakkuk ettirilen tüm bu kaçak kullanım bedelinin davacının kullanım yaptığını ikrar ettiği dönem içinde kaldığını beyanla , davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen Dava

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı'nın dava dışı ... ile karşılıklı imza ettiği perakende satış sözleşmesi bulunmakta iken, görevli tedarik şirketine karşı ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ve sayaca müdahale edilmek suretiyle elektrik enerjisi tüketilmiş olması nedeni ile kullanım yerinin elektrik enerjisinin kesildiği ve sayacın mühürlendiğini,

müvekkili şirketin ilgili ekipleri tarafından 19/06/2023 tarihinde kullanım yerinde yapılan kontrolde "laboratuvar incelemesi sonucunda sayaca müdahale edildiği ve mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi “ kullanıldığı tespit edilerek davalı aleyhine ... seri numaralı kaçak tutanağı düzenlendiği ve işbu 174.367,40 -TL tutarındaki faturanın tahsili maksadıyla müvekkili şirketin davalı aleyhine İstanbul Anadolu 22. İcra Dairesi'nde ...

Esas sayısına kayden ilamsız icra takibi başlattığını, davalının borca itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyanla, haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, İİK 67/2. maddesi uyarınca hükmolunan bedelin %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın reddine ve müvekkili şirket mağdur edildiğinden davanın reddine ile davacı aleyhine yüzde 20 tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; Asıl davada Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, Davacının dava konusu 19.06.2023 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik tutanağından 174.000 TL bakımından Davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, Şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine 2-Birleşen davanın REDDİNE , şeklinde hüküm kurulmuştur. Mahkemece verilen kararı,davalı-davacı ... vekili istinaf etmiştir.

Davalı-birleşen dosya davacısı vekilince verilen istinaf dilekçesinde; " hükme esas alınan bilirkişi raporunda elektrik sayacına müdahale edildiği kabul edilmiş olmasına rağmen, asıl dava davacısının kaçak elektrik tüketim bedelinden sorumlu tutulmaması yönetmeliğe aykırıdır.Kaçak elektrik tüketilen adreste bulunan ve asıl davanın davacısı tarafından kullanılan elektrik sayacının, ölçü mühürlerine, faz giriş - çıkış lehimlerine müdahale edildiği dosya kapsamı ile sabittir.

Bu tür müdahalelerin amacı, elektrik sayaçlarının kullanılan elektriği hiç ölçmemesi ya da kullanılandan düşük ölçmesinin sağlanmasıdır. Sayacın eksik tüketim kaydetmesi durumu, sayacın arızalı olması durumunda da mümkün olmakla birlikte, eldeki davada arızalı bir sayaç değil, müdahale edilmiş bir sayaç bulunmaktadır.

Davaya konu kaçak tüketim adresinde bulunan, elektrik sayacında, sayacın doğru tüketim kaydetmesini engelleyecek müdahalelerin önüne geçilmesini sağlamaya yarayan ölçü mühürlerine, ve kabloların sayaca girdiği çıktığı alanlardaki lehimlere müdahale edilmiş olması, yapılan elektrik tüketimini tamamen ya da kısmen gizlemek amacını açıkça göstermektedir.

Hükme esas alınan raporda, sayaç üzerindeki müdahalenin, Yönetmelik kapsamında kaçak elektrik tüketimi olup olmadığı hususundaki sorularımız yanıtsız bırakılmış, bu hususta bir değerlendirme yapıl(a)mamıştır.Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında, tesisatın elektrik tüketiminde bilhassa kış aylarında tüketim artışı gözlemlendiği dışında bir tespit yapılmamış, açıklandığı üzere; sayaca yapılan müdahalenin Yönetmelik kapsamında kaçak elektrik tüketimi olup olmadığı hususunda bile değerlendirme yapılmamıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, teknik bir tespitmiş gibi ileri sürülen, tüketimin kış aylarında artıyor olmasından bahsedilmiş olmakla birlikte, aslında dosya kapsamındaki ihtilafın çözümünde hiçbir etkisi olmayan bu durum malumun ilanından başka bir şekilde yorumlanamamaktadır.

Denetlenebilir ve hükme esas alınabilir bir bilirkişi raporundan bahsedilebilmesi için yapılması gereken; kış aylarında tüketim artmış olmasına rağmen, artan değerlerin kaçak olarak tüketimin karşılığı olup olmadığına dair teknik temelli ve denetlenebilir bir değerlendirme yapılması olduğu halde, kış aylarında tüketimin artmış olmasının kaçak elektrik tüketimi yapılmadığının kesin delili olarak kabul edilmesi suretiyle rapor tanzim edilmiştir...Davacı tarafından kullanılan tesisata bağlı sayaca müdahale edildiğinin ve sayacın bu surette eksik tüketim kaydettiğinin laboratuvar raporu ile tespit edilmesine rağmen,

yapılan bilirkişi incelemesinde aslında mevsimsel ve davacının kullanımından kaynaklanan sebeplerle kış aylarında tüketimin arttığına dair ihtilafın esasına etkisi olmayan kabule dayalı olarak, sayaca yapılan ve kaçak elektrik tüketimi anlamına gelen müdahale göz ardı edilerek ve teknik anlamda bir değerlendirme içermeksizin hazırlanan bilirkişi raporlarının hükme esas alınması suretiyle ilk derece mahkemesi tarafından verilen hükmün hatalı olduğu" ileri sürülerek, kararın kaldırılması istenmiştir.

HMK.nun 355. maddesi uyarınca, kamu düzeni yönünden ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Asıl dava ; menfi tesbit ,birleşen dava itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davanın dayanağı olan İstanbul Anadolu 22. İcra Dairesi'nde ... Esas sayılı takip dosyasında , toplam 186.198,22 TL alacağın tahsili için ilamsız takip yapılmış, davalı-borçlunun itirazı üzerine ilamsız takip durmuştur.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; Davaya konu tutanağın laboratuvar sonucuna istinaden, 13.06.2023 tarihinde ... seri numarasıyla Nuhkuyusu Cad. No: ... ... Büfe adresinde tutulduğu, tutanakta “Laboratuvar incelemesi sonucuna göre sayaca müdahale edildiği tespit edilmiştir.

Laboratuvar incelemesinde “Sayacın mühürlerine müdahale edilip faz giriş ve çıkış lehimlerine müdahale edilmiştir.” şeklinde açıklama bulunduğu ,davaya konu tahakkukun 04.07.2022-13.06.2023 tarihleri arası hesaplanan 44.342 kWh için hesaplandığı görülmektedir.

Mahkemece yargılamada iki farklı elektrik mühendisinden raporlar alınmıştır.

1- Elektrik Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 31/08/2024 tarihli raporunda özetle : Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının kullanımında olduğu anlaşılan tesisatta, sayaca bir müdahale olup olmadığı ile kaçak tüketim ve tahakkuk hesaplamalarının doğru olup olmadığının tespit edilmesi noktalarında toplandığı,

dava konusu 19.06.2023 tarihli kaçak elektrik kullanımı tespiti, sayaca eksik ölçüm yapılmasına sebep olunacak şekilde müdahale edildiği yönündeki laboratuvar tespitine dayanılarak düzenlendiği halde, sayaca ne tür bir müdahale ile ve nasıl eksik ölçüm yapılmasına sebep olunduğu konusunda bir açıklık olmadığı gibi,dosyada bulunan KW tüketim ekstresine bakıldığında tesisatta ortalama günlük tüketimin 2022.10 döneminden sonra bariz bir şekilde artışa geçtikten sonra, 2023.02-04 aylarında yeniden dönemlerdeki değerlere düştüğü, ancak sayaç değişimi yapıldığı anlaşılan 13.06.2023 tarihine doğru da yeniden artışa geçtiğinin görüldüğü,

sayaca eksik ölçüm yapmasına sebep şekilde müdahale edilmesi halinde işyerinin kullanım amacı değişmediği sürece tüketimin hep düşük değerlerde olmasının beklenmesi gerektiğinin değerlendirilmesi gerektiği, tüketimin düşük değerlerde seyrettikten sonra aniden artış göstermesi işyerinde kullanımdan kaynaklı dönemsel bir artış da olmuş olabileceğini gösterdiği,

KW tüketim ekstresinden günlük ortalama tüketim miktarının kaçak kullanım tespitine doğru ve 2023 yılı içerisinde 2022 yılına göre artış gösterdiğinin görülmesi sebebiyle sayaca müdahale edildiğine dair bir bulguya da ulaşılamadığı için, kaçak elektrik kullanımı tespitinin dosyada bulunan belgelerden elde edilen sayısal verilerle de örtüşmediği,

bu sebeple de yönetmeliğin ilgili hükmü ve 08.02.2024 tarihli BAM kararına istinaden 19.06.2023 tarihli kaçak elektrik kullanımı tespitinin şu aşamada doğru ve geçerli olarak kabul edilemeyeceği,bu sebeple davacının dava konusu 174.405,90.-TL'lik faturadan da sorumlu tutulamayacağı görüşünü beyan etmiştir.

2- Elektrik mühendisi ... tarafından düzenlenen 27.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Laboratuvar raporunda, sayacın mühürlerine müdahale edildiği belirtilmişse de, faz giriş çıkış lehimlerine müdahale edilmesi, sayacın tüketim kaydını eksik tutuyor olmasına sebebiyet veremeyeceğini, Laboratuvar muayene raporu, sayacın ne oranda eksik tüketim kaydettiğinden bahsetmediğini, bu yönde bir tespit yapılmadığını, oysa sayacın eksik tüketim kaydı yapmış olması durumunda, laboratuvar muayene raporunda,

sayacın tüketimi hangi oranda eksik kayıt yaptığının tespit edilmesi gerektiğini,sayacın kaydettiği tüketimler incelenerek kaçak tüketim dönemi olarak belirtilen dönem öncesi iki yıl ortalamaları da dahil olmak üzere hesaplandığı,buna göre. 2020 Temmuz ayından itibaren; günlük tüketim ortalamaları yükseliş eğiliminde olduğu, söz konusu tüketim ortalamaları.

06.07.2020-04.07.2021 tarihleri arası 13,81 kWh/gün, 04.07.2021-04.07.2022 tarihleri arası 25,46 kWh/gün ve 04.07.2022-13.06.2023 tarihleri arası ise 37.84 kWh/gün olarak hesaplanmıştır.Bu durumda; laboratuvar sayacın eksik kayıt yaptığına ilişkin bir veri mevcut olmadığı ve gerek laboratuvar sonucu, gerekse sayacın kaydettiği endeks verilerinin yıllık bazda günlük ortalama tüketiminin artış göstermesi sebebiyle söz konusu mahalde kaçak elektrik tüketiminin gerçekleşmediği kanaatini beyan etmiştir.

Dosyada mevcut Laboratuvar inceleme sonucunda ; “Sayacın mühürlerine müdahale edilip faz giriş ve çıkış lehimlerine müdahale edilmiştir.” şeklinde açıklama bulunmaktadır.Mahkemece yargılamada iki farklı elektrik mühendisinden raporlar alınmıştır.Ancak,bilirkişilerin sözkonusu laboratuvar sonucuna rağmen ,eksik-kaçk tüketim olup olmadığına ilişkin görüşleri ,EPTHY md. 42 ile çelişmektedir.

Bu sebeple,mahkemece yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması hukuka aykırı olup,bu durumda 3 kişilik uzman bilirkişi kurulu vasıtası ile (birisi akademisyen olmak üzere) denetime elverişli ve yeterli teknik inceleme içeren, itirazları karşılayacak şekilde rapor alınması gereklidir.

Tesbit edilen bu hususlar yeniden yargılama gerektirdiğinden, eçıklanan nedenlerle; birleşen dosyadaki davacı/ davalı ...'ın istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıda açıklanan şekilde yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.