İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/168 K.2025/1751

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imza altına alınan 934938 numaralı Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan 3 adet tüketim ve 1 adet cayma bedeline ilişkin olmak üzere toplam 4 adet fatura bedelinin ödenmediğini, bu nedenle davalı aleyhine Merkezi Takip Sis- temi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının "herhangi bir borcunun bulunmadığı" gerekçesi ile borca itiraz ettiğini, icra müdürlüğünce takibin durdurulduğunu beyanla davalının itirazının iptali ile takibin devamına, davalının % 20 oranında icra inkar tazminatı ile mah- kumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürülen ödemelerin tekerrür etmiş ödemeler ile cayma bedeli olduğunu, müvekkili şirket adına ... Şirketi tarafından ödeme yapılmış olmasına rağmen tekrardan fatura bedelinin talep edildiğini, müvekkili sözleşmeden caymadığından cayma bedeli ödemek zorunda olmadığını, davalının taahhüt ettiği işleri yapmadığını, müvekkiline fazla fatura çıkarttığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi'nce: "1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;Davalının İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında asıl alacağın 296.099,48 TL'si ile faizin 56.948,73 TL'sine yönelik itirazının iptali ile takibin talepnamedeki koşullar üzerinden devamına, fazlaya dair istemin reddine,2-İcra inkar tazminatı isteminin reddine "karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; takip ve dava konusu 149.481,52 TL, 115.225,14 TL, 101.314,43 TL tutarlı olan faturalar elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olup ...'tan alınan sayaç değerlerinin davalı tarafın imza ettiği sözleşmeye göre faturalandırıldığını, Borçluya akdedilen abonelik sözleşmesi ve PTF Küçük % 10 (24 AY ) tarife paketi kullanım şartlarında görüleceği üzere ödenmemiş borçtan dolayı sözleşmenin feshedildiğini ve söz- leşmenin bitiş süresinden önce feshedildiğini, bu nedenle davalı adına 19.04.2023 tarihli 63.543,84 TL bedelli cayma bedeli tahakkuk olunduğunu, 05.09.2024 tarihli bilirkişi raporunda.

05.04.2023 tarihli 101.314,43 TL bedelli fatu- ranın bilirkişi tarafından yanlış değerlendirilmesi sonucunda alacağın yok sayıldığını, bilirkişinin ...'tan gelen cevapları yanlış yorumladığını, bahsi geçen faturanın sayaç okuma tarihlerine bakıl- dığında Mart 2023 yılına ait olduğunun görüldüğünü, ...'tan gelen yazı cevaplarında da bunu aksini söyleyen bir ifade bulunmadığını, yazı cevaplarında da müvekkili şirket portföyünde Mart 2023 dahil olmak üzere kaldığının belirtildiğini. bu durumda faturanın müvekkil tarafından düzenlenemeye- ceğine ilişkin bir değerlendirmede bulunulamayacağını,

bilirkişi bu faturayı yok saydığı için cayma bedelinin de eksik ve hatalı hesaplandığını, Cayma bedeline ilişkin hesaplama tablosunun dava dosyası içerisinde yer aldığını, müvekkili şirket tarafından tahakkuk olunan faturaların mevzuata uygun olduğunu Davalının haksız itirazına rağmen müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedil- mediğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.Dosya kapsamından;Davacı tarafından davalı aleyhine abonelik sözleşmesi kapsamında tahakkuk olunan 149.481,52 TL , 115.225,14 TL ve 101.314,43 TL bedelli normal tüketim faturaları ile 63.543,84 TL cayma bedeli faturasına dayalı olarak toplam 505.470,12 TL alacağın tahsili amacıyla ...'nin ...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davalının "tüm bu ödemelerin ...'a gerçekleş- tirildiği, bu noktada her iki kuruma da bilgi verildiği,mükerrer ödeme talep edildiği" gerekçesi ile borca, faize vs ferilerine itiraz ettiği, icra müdürlüğü'nce takip durdurulduğundan itirazın iptali talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Takip ve dava konusu edilen 149.481,52 TL , 115.225,14 TL ve 101.314,43 TL tuta- rındaki faturalar normal tüketime, 63.543,84 TL tutarındaki fatura ise cayma bedeline ilişkindir. Uyuşmazlık davacının söz konusu faturalar nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı, cayma bedeli talep edilip edilemeyeceği, borcun ödeme ile sona erip ermediği hususunda toplanmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan "Elektrik Abonelik Sözleşmesi"nin, 5.5. maddesinde: “faturada belirtilen son ödeme tarihinden sonra yapılan ödemeler için gerekli ... tarafından günlük bazda ve faturalarda belirtilen oranda gecikmeli gün sayısı kadar gecikme faizi uygulanır. Uygulamadaki güncel faiz oranları aboneye gönderilen faturalarda bildirilir." 5.6.

Maddesinde: "abonenin faturaya itiraz süresi faturanın tebliğ tarihinden itibaren 8 gün olduğu faturaya itirazı ödeme yükümlülüğünü durduramayacak veya ortadan kaldırmayacaktır”, 5.7. Maddesinde “...'a olan herhangi bir borcunu ve veya faturasını kısmen veya tamamen ödememesi halinde abone ,söz konusu borcuna ilişkin olarak temerrüt hükümleri uygulanacağını, ...'ın madde 6.2 uyarınca sözleşmeyi fesih hakkı ve madde 5.10 elektrik kesme hakkı olacağını,

... tarafından yasal takip ve icra yoluna başvurabileceğini ve bu durumda anapara borcuna ilaveten faiz avukatlık ücreti dahil tüm icra ve mahkeme harç ve masraflarını ana borcuna işleyen faizden kaynaklanan tahakkuk etmiş veya ileride edebilecek her türlü faiz vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülükleri ile ödeyeceğini ve bu tüm tutarları temerrüt faizi işleyeceğini,... kabul ve taahhüt eder" 5.11. maddesinde: “... tarafından tanzim edilmiş bir fatura da belirtilen son ödeme ta- rihine kadar ,fatura bedelinin eksiksiz olarak ödenmemiş olması halinde abone hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır.Bu durumda ... sözleşmeyi

herhangi bir ihbara ve veya ihtara hacet kalmak- sızın derhal feshetme ve abone aleyhine tüm alacak hak ve talebi için gider ve masrafları aboneye ait olmak üzere her türlü yasal yollara başvuru hakkına sahiptir.

Ayrıca bu hallerde ... hiçbir ihtara gerek olmaksızın abonenin elektrik enerjisini kestirme hakkına sahiptir. .." 6.1. maddesinde: “iş bu sözleşme taraflarca imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve taraflardan birince 30 günlük bildirimle fesh edilinceye kadar geçerlidir. Bu kapsamda abone fesih talebini cereyana 30 gün önceden yazılı olarak bildirmek ve varsa tarife paketindeki süre ve fesih koşullarını yerine getirmek kaydıyla sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir.

Abone işbu maddedeki 30 günlük bildirim süresine uymaksızın sözleşmeyi feshetmesi ve cereyan aboneliğinden çıkması halinde,abone olduğu süre boyunca tüketicinin ödediği en yüksek faturanın 2 katı kadar tutarda cayma bedelini derhal ...'a cezai şart olarak ödeyecektir.

Abonenin sözleşmeyi iş bu madde kapsamında tek taraflı feshetmek istemesi halinde cereyan yazılı talebinin kendisine ulaşmasını takiben iş bu madde kapsamında fesih için öngörülen yürürlükteki süre içinde abonenin aboneliği sona erecek şekilde ilgili mevzuat uyarınca gerekli mercilere başvuru yapacaktır ve ilgili mevzuatın öngördüğü sürenin sonunda abonenin aboneliğini sona erecek ve sözleşme fesih olacaktır. ” 6.2.

Maddesinde: “taraflardan birinin bu sözleşmenin veya tarife paketinin herhangi bir hük- münü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve abonenin sözleşmenin 4.1. maddesi kapsamında elektrik satışının baş- laması abonenin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, abonenin ilgili mevzuatın öngördüğü serbest tüketici limitinin altında kalması, aboneye karşı herhangi bir kimse tarafından iflas ,haciz, ihtiyati haciz, konkondato vb yollardan yasal kovuşturmaya başlanması halinde ... iş bu sözleşmeyi derhal ve sözleşmeden doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak fesih edilebilir.

Bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde abone hiçbir fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyana tüm masrafları ve ayrıca kullandığı tarife paketinde öngörülen iptal bedeli fesih tazminatı cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür. ... bu madde kapsamında fesih halinde her türlü zarar ve ziyanını karşılamak için avukatlık ücreti dahil tüm takip ve icra masrafı gider ve ücretleri aboneye ait olmak üzere yasal takip yollarına başvurabilir. ...'ın bu madde hükümlerine uygun olarak sözleşmeyi feshetmesi durumunda abonenin tazminat zarar ve ziyan talep hakkı olmayacaktır. ” Abone'ye Özel Sözleşme Koşulları

Başlıklı kısımda 1. maddesine göre. “İş bu sözleşme tarafların yetkili temsilcilerince imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.İlk tedarikinin başlamasından itibaren sözleşme fesih ile ilgili maddeleri uyarınca fesih hali veya tarafların birbirlerine 30 gün önce yazılı olarak sözleşmeyi sona erdirme veya koşullarını değiştirme talebi iletmesi durumunda yürürlükte kalacaktır.

Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonraki 12 ay içinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde abone sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında tedarikçi tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 katı kadar bedeli fesih cezası olarak tedarikçiye derhal ödemeyi kabul beyan ve taahhüt eder”, 2. Maddesinde:“abone tedarikçiye karşı işbu sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülük- lerini fatura da belirtilmiş olan son ödeme tarihinde tedarikçinin belirlemiş ve faturada belirtildiği ödeme yöntemlerinden birini kullanarak yaptırmakla yükümlüdür.

Son ödeme tarihinin resmi tatil gününe gelmesi durumunda ödeme o günü takip eden ilk iş günü mesai ay bitimine kadar yapılacaktır. Abone belirtilen süresi içerisinde faturalarını ödemekle yükümlüdür. Ödemelerde aksama olması durumunda veya ödeme gerçekleş- mediğinde tedarikçinin sözleşmeyi önelsiz, tek taraflı tazminatsız fesih hakkı saklıdır.

Abonenin fatura bedel- lerini tam olarak ödemesi esas olmakla birlikte abone tarafından herhangi bir açıklamaya yer vermeksizin kısmi ödeme yapılması halinde kısmi olarak yapılan ödeme öncelikle tedarikçi tarafından sunulan tedarik hizmetlerine ilişkin kabul edilir. Bu halde tedarikçinin eksik ifa edilen hizmete ilişkin sözleşmeden ve mevzu- attan doğan tüm hakları saklıdır.

Fatura borcunun son ödeme tarihine kadar tamamen ödenmemesi halinde son ödeme tarihinden itibaren sözleşmenin faturalandırma ve ödeme maddesinde yer alan gecikme zammı günlük olarak tahakkuk ettirilir. Bu durumda tedarikçi borcun ödenmesi anına kadar aboneye ... standart tarifesini uygulama hakkına sahiptir” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Sunulan bilgi ve belgelerden, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından tahak- kuk ettirilen 3 adet dönem faturasının ödenmemesi üzerine feshedildiği ve cayma bedeli faturasının da sözleşmenin feshi sebebiyle tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 5.1 maddesinde tanımlandığı şekliye herhangi bir dönem faturasının ödenmemesi veya geç ödenmesi halinde bunun davacıya 6.2 maddesinde tanımlandığı şekliyle sözleşmeyi feshetme ve sözleşmede ekinde yer alan aboneye özel koşullarda tanımlanan yöntemle hesaplanacak cayma bedeli faturası tahakkuk ettirme hakkı verdiği açıkça anlaşılmaktadır.Davalı taraf, faturaların olması gerekenden yüksek tahakkuk ettirildiğini, 12.04.2023 tarihli faturanın bir başka tedarikçiye ödendiğini beyan etmiştir.

Söz konusu faturanın ödenip ödenmediği veya davacı tarafından mükerrer tahakkuk yapılıp yapılmadığından bağımsız olarak, sözleşmede tek faturanın ödenmemesi halinde dahi davacı-tedarikçiye fesih hakkı ve cayma bedeli tahakkuk etme hakkı vermektedir. Mahkemece.

1.) Elektrik Mühendisi ...dan alınan 25.04.2024 tarihli raporda; "davacının 3 adet normal tüketim faturası itibariyle 191.361,28 TL asıl alacak + 19.029,35 Tl gecikme zammıı + 3.805,86 TL gecikme zammı KDV'sinden ibaret toplam 214.196,49 TL alacağının bulunduğu" belirtilmiş, cayma bedeli yönünden bir değerlendirme ve hesaplama yapılmamıştır. 2.) Elektrik Y. Mühendisi ...'den alınan 05.09.2024 tarihli raporda.

Taraflar arasında imzalanan tarihsiz sözleşmeye göre, ödenmeyen/zamanında ödenmeyen fatu- raların davacı- satıcıya fesih hakkı ve sözleşmede tanımlanan yöntemle hesaplanacak cayma bedeli faturası tahakkuk ettirme hakkı verdiği, sunulan bilgi belgelere göre en azından 2 dönem faturasının hiç ödenmediği anlaşılmakla, bu durumda davacının sözleşmeyi feshederek cayma bedeli faturası tahakkuk ettirilebileceği,

Dava ve icra takibine konu 4 adet faturadan, dönem faturası olarak tahakkuk ettirilmiş üç adet faturanın yürürlükteki birim fiyatlardan daha yüksek, ancak sözleşmede tanımlanan yönteme göre doğru şekilde hesaplanmış aktif enerji bedeli birim fiyatlarıyla tahakkuk ettirilmiş dönem faturaları olduğu, Dava ve icra takibine konu 3 dönem faturasından Etso Kodu: ...

Tesisat No: ... fatura haricindeki diğer 2 faturanın talep edilebilir olduğu, Sözleşmenin ilgili maddesine göre, cayma bedeli hesabında son 12 aylık tüketim miktarı topla- mının esas alınması gerektiğinin hüküm altına alınmış olduğu, ancak sunulan fatura dökümleri ve ... yazı- sına göre taraflar arasındaki sözleşmenin 7 ay boyunca geçerli olduğunun anlaşılması sebebiyle, bu süre için yapılan hesaplama ile tahakkuk ettirilebilecek cayma bedeli faturasının 31.392,82T L olduğu,

davacının yaptığı cayma bedeli hesabında olduğu gibi, abone 12 aydan daha kısa süreli portföyde kalsa dahi toplam tüketim miktarının 12 aya tamamlatılarak cayma bedeli hesaplanması yönteminin doğru ve geçerli olarak kabul edil- mesi halinde cayma bedeli faturasının 62.785,63 TL olacağı,teknik olmaktan ziyade hukuki bir değerlendirme gerektiren bu hususta takdirin mahkemede olduğu,

Sözleşmede tanımlanan % 5 faiz oranı üzerinden takip talebindeki son ödeme tarihleri esas alınarak yapılan faiz hesaplamaları sonucunda 12.07.2023 takip tarihi itibariyle toplam alacak miktarının davalının davacı portföyünde kaldığı dönemde tahakkuk ettirilen 6 aylık tüketim miktarı üzerinden cayma bedeli hesaplanması halinde 353.048,20 TL, davacı kurumun yaptığı hesaplamada olduğu gibi,

abone 12 aydan daha kısa süre portföyde kalsa bile cayma bedeli hesabında toplam tüketimin 12 aya tamamlatılması şeklinde hesap- lama yapılması halinde 387.950,13 TL olacağı hesaplanmış,mahkemenin cayma bedeli hesabındaki süre konusunda hukuki değerlendirmesi ışığında davalının icra takibinin bu iki seçenekten birinden sorumlu olacağı belirtilmiştir. Davacı, " 05.09.2024 tarihli bilirkişi raporunda.

05.04.2023 tarihli 101.314,43 TL bedelli fatu- ranın bilirkişi tarafından yanlış değerlendirildiğini, ...'tan gelen cevapların yanlış yorumlandığını, sayaç okuma tarihlerine bakıldığında bahsi geçen faturanın Mart 2023 yılına ait olduğunun görüldüğünü, ...'tan gelen yazı cevaplarında da bunu aksini söyleyen bir ifade bulunmadığını, yazı cevaplarında da müvekkili şirket portföyünde Mart 2023 dahil olmak üzere kaldığının belirtildiğini, ancak bu fatura dikkate alınmadığından farklı sonuca varıldığını beyanla rapora itiraz etmektedir.

Mahkemece aldırılan her iki bilirkişi raporu içerdiği gerekçe ve tespit edilen alacak yönünden farklı sonuçlar içermektedir. Rapor arasındaki çelişki ve itirazlar giderilmemiş olup yapılan tahkikatın uyuşmazlığı çözmeye yeterli olmadığı değerlendirilmiştir.

O halde, önceki bilirkişiler dışında konusunda uzman Elektrik Mühendislerinden oluş- turulacak üç kişilik bilirkişi kurulundan, davacının iddiası, davalının savunması ve ödeme beyanları ve tüm dosya kapsamına göre önceki rapora itirazları giderici, hükme ve yargısal denetime elverişli yeni rapor alınarak hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle,davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

KARA R