İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/556 K.2025/2685

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

1170615000 tesisat numaralı kullanım yerinde elektrik enerjisi kullanmakta olduğunu, davalı davalı şirket görevlilerince 23.06.2022 tarihinde yapılan incelemelerde kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini ve H/537947 seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiğini, tutanağa istinaden 81.961,15-TL bedelli kaçak elektrik faturası ve 24.622,62-TL bedelli kaçak elektrik ek faturası tahakkuk ettirildiğini, söz konusu faturaların davacı tarafından tümüyle ödendiğini belirterek.

500,00 TL'nın, 04.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan istirdaden tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bilahare talep artırım dilekçesiyle istirdat alacağı olan 75.856,81-TL'nın, ödeme günü olan 04.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kullanımındaki 1170615000 hizmet numaralı tüketim noktasına ait tesisat mahallinde davalı saha ekipleri tarafından 23.06.2022 tarihinde yapılan kontrollerde perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken tesisatta kayıtlı ...numaralı sayaç haricinde ayrı bir hat çekmek suretiyle enerji kullanımında bulunulduğunun tespit edildiğini,

söz konusu tüketim noktasında nitelikli olarak ayrı bir hat çekmek suretiyle kaçak enerji kullanımında bulunulduğu tespiti ile davalı saha ekiplerince davacı adına 23.06.2022 tarih ve ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini, Söz konusu tutanağa istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğrultusunda 25.12.2021 - 23.06.2022 tarihleri arası 180 günlük süre için 20160 kWh karşılığı 81.961,15-TL kaçak faturası ve 23.06.2021- 25.12.2021 tarihleri arası 185 günlük süre için 20720 kWh karşılığı 24.622,62-TL ceza bedelsiz ek fatura tahakkuk ettirildiğini,

davalının faturaya süresinde itiraz etmediğini, davacının dosyasına iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar nitelikte, tespit tutanağı ve sair belgelerle aynı kapsam ve mahiyette herhangi bir somut delil sunamadığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda.

"Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, celp edilip irdelenen belgeler ve alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, kaçak tutanaklarının, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, 6100 sayılı Kanun'un 204. maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır.

Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. ( Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 21.10.2021 tarihli ve 2021/4894 E., 2021/10580 K. sayılı kararı da aynı yöndedir.) Somut olayda ,davalının harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullandığı tespit edilmiş olup, sözkonusu tutanakların aksi ispatlanamamıştır.

Her ne kadar davalı şirket tarafından kaçak elektrik tüketim ve ek tüketim faturaları Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42/b maddesi uyarınca düzenlenmiş ise de davalının kaçak tutanağında belirttiği harici güç toplamının marketti toplam güç miktarının yaklaşık %99 kısmına isabet ettiği, bu haliyle Yönetmeliği 42/b maddesi yerine 42/c maddesinin somut olayda uygulanması gerektiği, bu nedenle hesaplamaların harici hattan değil tüm güçlerin toplamı olan 8kW baz alınarak 24 günlük kaçak tüketim ve 336 günlük ek tüketim şeklinde hesaplanmasının gerektiği, mahkememizce alınan 24/02/2023 tarihli kök,

06/11/2023 tarihli kök ve 04/05/2024 tarihli ek raporda da bu şekilde hesaplama yapıldığı, kaçak tutanağında kaçak hat üzerinde bulunan cihazın kurulu gücü tespit edilmiş ve tutanak tarihinde yürürlükteki ... hükümlerine uygun olarak hesaplama yapıldığı buna göre davacının kaçak tüketim tutarının 6.104,57 TL, ek tüketim tutarının 42.223,27 TL olarak hesaplandığı, davalı şirket tarafından davacıya 81.961,15 TL tüketim bedeli 24.622,62 TL ek tüketim tutarı tahakkuk ettirilip davacıdan toplam 106.584,00 TL tahsil edildiği,

her ne kadar bilirkişi raporlarında davalının davacıya tahakkuk ettirdiği toplam miktar ve davacıdan tahsil ettiği toplam miktar üzerinden hesaplama yapılarak istirdatı gereken miktar hesaplanmış ise de davalının fatura düzenleyerek davacıdan talep ve tahsil ettiği ettiği ek tüketim bedeli üzerinde hesaplama yapıldığından bahisle bu bedel üzerinden davacının sorumluluğuna gidilemeyeceğinden,

davacının sorumluluğu bilirkişi kök ve ek raporlarında yapılan hesaplama doğrultusunda 6.104,57 TL kaçak tüketim ve davalının davacıdan talep ettiği 24.622,62 TL ek tüketim bedeli olmak üzere toplam 30.727,19 TL miktar üzerinden davacının sorumluluğunun bulunduğu buna karşın 106.584,00 TL tahsil edildiği anlaşılmakla fazladan tahsil edilen 75.856,81 TL'nin iadesinin talep edilebileceği mahkememizce kabul edilmiş olup her ne kadar davalı tarafça davacının yapmış olduğu ödemeyi ihtirazi kayıt olmaksızın yapıldığından istenemeyeceği savunulmuş ise de,

tahakkuk yapılması gereken tarihteki mevzuat hükümlerine uymayan bir ödeme yapılmış olması halinde, ödeme sırasında ihtirazi kayıt ileri sürmese dahi ödeyen taraf zamanaşımı süresi içinde bu bedelin istirdadını talep edebileceğinden (Bkz.

Yargıtay 3. H.D.'nin 2019/997 esas ve 2019/9207 Karar sayılı ilamı) davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiş, yine her ne kadar davacı tarafça ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmiş ise de arabuluculuk başvuru tarihinden evvel davalı tarafın temerrüde düşürüldüğüne dair delil ibraz edilmediğinden, yukarıda izah edilen gerekçeler ile davanın kısmen kabulüne, 75.856,81 TL'nin 06/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçeleriyleDavanın kabulüne, 75.856,81 TL'nin 06/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.Karara karşı davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak;

hükme esas alınan birinci bilirkişi raporu ile ikinci bilirkişi kök ve ek raporlarında, kaçak elektrik faturası ve kaçak ek tüketim faturası yönünden yapılan tespitlerin ... hükümlerine aykırı olarak davacı müvekkili aleyhine hatalı olduğunu, kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasında günlük çalışma saati olarak 8 saatin esas alınması gerekirken, bilirkişi raporunda, 14 saat esas alınarak hesaplama yapılmış olması da ... hükümlerine aykırı olduğunu, müvekkili işletmenin 2 vardiya çalıştığına dair herhangi bir tespit yapılmadığı gibi,

dosya kapsamında 2 vardiya çalıştığını gösterir işletme defter ve belge kaydı ve/veya kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen resmi bir belge de bulunmadığını, ek tüketim tahakkuku yapılabilmesi için, kaçak elektrik kullanımı başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelere dayalı olarak tespit edilmesi gerekli olması karşısında, somut olayda, kaçak elektrik kullanımı başlangıç tarihi ise, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmediğinden ek tüketim tahakkuku yapılabilmesi olanaksız olduğunu, faize ödeme tarihinden itibaren hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; sayaçtan geçmeyen harici bir hattan enerji kullanımından dolayı tanzim edilen itiraza konu kaçak elektrik kullanım tespi tutanağı ve bu tutanağa istinaden düzenlenen kaçak elektrik faturasında hata bulunmadığını, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca davacının kaçak elektrik kullandığının sabit olduğunu, davacı her ne kadar kaçak kullanımı olmadığını iddia etmiş ise de mahkemeye sunulan deliller ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuyla davacının profesyonel şekilde kaçak elektrik enerjisi kullanmış olduğunun ortaya konduğunu,

tüm borcun ihtirazi kayıt konulmadan ödenmesinin de kaçak kullanımı ve tüm borcu kabul anlamına geldiğini, bilirkişi hesaplamasının hatalı olduğunu, bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede harici hatta tespit edilen cihazların ilgili tüketim noktasındaki iş yerinin toplam gücünün %99 una kadarı olduğu bu nedenle direkt bağlı gibi değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek kaçak ve kaçak ek tüketim hesaplamasında buna göre değişiklik yapıldığını, bu tespit ve değerlendirmelerin hatalı olduğunu,

tutanakta tespit edilen cihazların sayaç haricindeki farklı bir hattan beslendiği tespit edildiğinden ve sayacında yasal olarak kullanıldığı tespit edildiğinden T.H.Y. nin 42 maddesi 1/b bendine istinaden harici hattan kaçak enerji kullanıldığını, istirdadı talep edilen bedele yasal faiz uygulanması gerekmekte iken avans faizi üzerinden verilen kararın hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Dava, kaçak elektrik tahakkuku nedeniyle menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.Davacı kaçak elektrik kullanılmadığını ileri sürmüş, davalı ise yapılan iş ve tahakkuklarda hata bulunmadığını savunmuştur. Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi ...

24.02.2023 tarihli raporunda özetle; " Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 45. Maddesinde “Kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; son endeks okuma tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez” hükmü gereğince.

30.05.2022-23.06.2022 arasındaki 24 günlük süreyi kaçak tüketim süresi, kaçak tüketime ek olarak kaçak başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

Kaçak tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez” hükmü gereğince 28.06.2021-30.05.2022 arasındaki 336 gün ek tüketim süresi olmak üzere toplam süre 360 gün ve ortalama günlük çalışma saati, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 45. Maddesi gereğince ticarethaneler için 14 saat tespit edilmiştir.

Kurulu güç 8 KW, kullanma faktörü 0.60, kaçak kullanım süresi 30.05.2022-23.06.2022 arası 24 gün, ortalama günlük çalışma saati 14 saat, olduğundan kaçak tüketim miktarı 8&Wx0,6x14saatx24gün=1612,8 KWh hesaplanmıştır. Kaçak tüketim bedeli 6.104,57 TL, Ek tüketim bedeli 42.223,27 TL, Toplam tüketim bedeli 48.327,84 TL olduğu, Davacının ödediği bedel 106.583,77 TL olup istirdat bedeli 58.255,93 TL olduğu " yönünde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi ...ise 08.11.2023 tarihli raporunda özetle; " 26.11.2021- 27.02.2023 dönemleri arasındaki davacının kullandığı tüketim ekstreler incelendiğini, kaçak tutanağından sonra davacının tüketiminin artığını, davalı marketin içindeki harici hattan beslenen cihazların toplam güçlerinin 8 kW olduğunun belirtmiş olup hesaplamayı 180 gün kaçak tüketim ve 185 gün ek tüketim üzerinden yaptığını, ancak davalının kaçak tutanağında belirtiği harici güç toplamının marketteki toplam güç miktarının yaklaşık %99 kısmına denk geldiğini,

bu nedenle hesaplamalar harici hattan değil tüm güçlerin toplamı olan 8 kW baz alınarak 24 günlük kaçak tüketim ve 336 günde ek tüketim seklinde hesanlama yapılması gerektiğini mahal yerinde kullanılan kaçak tüketim tutarının, EPDK birim fiyatları ve ilgili yönetmelikleri doğrultusunda, kaçak tüketim miktarının 6.104,57 TL, ek tüketim tutarının da 42.223,27 TL olmak üzere toplam 48.327,84 TL hesaplandığı, davacının 58.255,93 TL talep edebileceğini" belirtmiş, ek raporunda da aynı görüşlerini tekrarlamıştır.

Buna göre, somut olayda, davacı tarafından kaçak elektrik kullanıldığı, bu hususun tutanak içeriği ve tüketim ekstreleri ile belirlenmiş olduğu, bilirkişi hesaplamasının tutanakta belirtilen güç değerlerine göre yapıldığı, her iki bilirkişi raporunun birbirini doğruladığı, yönetmelik hükümlerine uygun bilirkişi hesaplaması yapıldığı, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları esas alınacağı, dava konusu yerin market olması ve tüketim ekstrelerine göre ortalama günlük çalışma saati kabulünde hata olmadığı anlaşılmakla mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmuştur.

Faiz başlangıç tarihe yönelik istinaf itirazları yönünden yapılan değerlendirmede ise, davacı tarafından ödemenin 04.07.2022 tarihinde yapıldığı, faiz başlangıcı olarak bu tarihin esas alınması gerekirken hatalı değerlendirme ile karar verilmesi isabetli değildir.Bu itibarla, davalının istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, davacının istinaf talebinin kabulüyle HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince karar kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.