İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/558 K.2025/566

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında ticari ilişki kapsamında verilen çekler müvekkili şirket uhdesinde iken çalındığını, müvekkili şirkete ait şirket merkezinde, müşteri çeklerinin bulunduğu çek cüzdanında bulunan çeklerin ibraz tarihinin yaklaşması itibari ile çeklerin tahsil amacı ile bankaya vermek üzere kontrol edilmesi üzerine çeklerin bulunmadığı fark edildiğini, buna ilişkin olarak tarafımızca ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma numaralı dosyasından suç duyurusunda bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının .... Soruşturma numaralı dosyasından şikâyet konusu çeklere ilişkin olarak ibrazında el koyma kararı verilmesi talep edildiğini ancak savcılık makamının buna ilişkin karar tesis etmemesi üzerine ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından çek iptali davası ikame edilmiş ve ödeme yasağı kararı alındığını, ...

7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasından ödeme yasağı kararı alındığını, çeklerden Keşidecisi ...Tic. Ltd. Şti. lehdarı ... Ltd. Şti. olan ... Bankası ... şubesine ait ... İBAN nolu hesaptan keşide edildiğini ... çek seri no'lu 12.07.2025 keşide tarihli 350.000,00 TL bedelli çekin davalı ... A.Ş. tarafından ibraz edilmesi üzerine, davalı şirket aleyhin çek istirdadı davası ikame etmek üzere ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasından 2 haftalık kesin süre verildiğini, tüm bu nedenlerle çekin davalı şirketten istirdadı ile müvekkili şirkete iadesine, tensip tutanağı ile teminatsız olarak dava konusu çeke ilişkin olarak müvekkili şirket ve keşideci şirket yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği görüldü.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmadan açılan davanın usulden reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin kanuna uygun olarak teslim aldığı çekin, ödeme yasağı sebebiyle müşteriye iade edilmiş olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; zorunlu dava şartı arabuluculuk şartının gerçekleşmemiş olması nedeniyle davanın usulden reddini, davanın ...A.Ş.'ye ihbarını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, ... Bankası ...şubesine ait ... İBAN no’lu hesaptan keşide edilmiş ... çek seri no’lu 12.07.2025 keşide tarihli 350.000,00 TL bedelli çekin istirdadı talebine ilişkindir.

TTK md. 5/A hükmü “Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” şeklindedir. Hükmün lafzından da anlaşılacağı üzere menfi tespit davası açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartıdır.

6325 sayılı Kanun’un 18/A/2 maddesi “Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.” şeklindedir. Bu maddeye göre, arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesinde sunulmaması halinde davacıya bir haftalık kesin süre verilir.

Ancak başvuru yapılmadığının anlaşılması halinde süre verilmesine gerek yoktur.

Çek istirdadı davalarına ilişkin İstanbul BAM 14. HD'nin...E. ...

Karar sayılı ilamında "... sayılı Kanun'un 31.madde hükmü ile TTK'nın 5/A hükmünde değişiklik yapıldığı, davanın çek istirdadı istemine ilişkin olduğu ve mutlak ticari dava olduğu, konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, parasal değeri olan bir şeyin aynen iadesi talebini içeren çek istirdadı davasının da 01.09.2023 tarihinden itibaren dava şartı olarak zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu, dava konusu çekin üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği, davanın konusunun bir miktar para olduğu anlaşıldığından,

arabuluculuk yoluna başvurmadığı sabit olan davacı tarafın istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir." şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Dava 04/08/2025 tarihinde açılmış olup, arabuluculuk dava şartına ilişkin hüküm 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla eldeki davada arabuluculuk yoluna başvuru dava şartıdır.

Mahkememizin 06/08/2025 tarihli tensip tutanağının 13. maddesi ile davacı tarafa arabuluculuk tutanağını sunması için 1 hafta süre verilmiş, kesin süre içinde davacı tarafça arabuluculuk tutanağı sunulmamıştır.

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde somut olayda; davacı vekilince arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığı verilen kesin sürede de arabuluculuk tutanağının sunulmadığı anlaşıldığından ve çek istirdadı davası zorunlu arabuluculuğa tabii olduğundan, tensip tutanağı ile Mahkememizce duruşma günü verilmiş ise de HMK 320/1 uyarınca dosya üzeri inceleme yapılarak davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.