İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/58 K.2026/35

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde;Müvekkili şirketin halihazırda İstanbul, ... İlçesi, ... Hanım Mahallesi, ... ve ... parsellerde yer alan arsa vasıflı taşınmazların sahibi olduğunu, davalı şirket ile ilk olarak imzalanmış 01.08.2022 tarihli İstanbul ... 1. ve 2. Etap Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Paylaşımı İşi Sözleşme Tasarısı kapsamında müvekkili şirketten herhangi bir parasal çıkış olmadan sözleşme konusu inşaat yapımı ve bağımsız bölüm satışı işlerinin yapılması ve bu konuda taraflara düşen hak ve yükümlülüklerin düzenlendiğini,

Daha sonra ilgili sözleşmenin Bakırköy 57. Noterliği'nde imzalanmış olan 01.02.2024 tarihli ...yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Paylaşım İşi Sözleşmesi kapsamında uyarlanarak resmi şekilde düzenlendiğini 01.08.2022 tarihli İstanbul ...

1. ve 2. Etap Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Payla- şımı İşi Sözleşme Tasarısı ve 01.02.2024 tarihli Sözleşme'nin aşağıya alıntılanan 9.4. maddeleri uya- rınca taraflar 22.07.2022 tarihli Taksitli Satış Sözleşmeleri kapsamındaki ödemelerin ne şekilde yapı- lacağı, sorumluluğun hangi tarafta olduğunun kararlaştırıldığını, 01.08.2022 tarihli İstanbul ... 1. ve 2. Etap Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Paylaşımı İşi Sözleşme Tasarısı 9.4.

Maddesi 3. Bendi kapsamında:" ....50.000.000-TL'ye kadar sadece Şirket'e ödenecek olan söz konusu miktar; sözleşmenin 2. Yılında satış yapılmazsa dahi Şirketin ... olarak her ay için elde edeceği asgari gelir miktarı olarak Yüklenici tarafından beyan ve taahhüt edilmiştir. Bu nedenle sözleşmenin ilk yılının sonundan itibaren takip eden 12 aylık süre içerisinde Yüklenici tarafından satış yapılamaması halinde, diğer bir deyişle ...elde edilmezse dahi, Yüklenici.

Bakanlık ile akdetmiş olduğu 22.07.2022 tarihli Taksitli Satış Sözleşmeleri kapsa- mında 22.08.2023 tarihinden itibaren (bu tarihli ödeme dahil) yapılacak taksit ödemelerini kendi kaynaklarını kullanarak Şirket'e yapmayı beyan, kabul ve taahhüt etmektedir...." 01.02.2024 tarihli Sözleşme'nin 9.4. Maddesi son bendi kapsamında:"İşbu uyarlama sözleşmesinin imzalandığı tarih itibariyle ürün satışı henüz gerçekleştiril- memiştir.

Bu itibarla maddenin 1. Fıkrasında belirlenen 500.000.000-TL'nin geçici olarak Yüklenicide kalması hükmünün geçerliliği de kalmamıştır. 22.08.2023 tarihinden 22.07.2022 tarihli Taksitli Satış Sözleşmeleri uyarınca ödenmesi gereken 50.000.000-TL'lik taksit ödemelerinin Yüklenici tarafından karşılanması hususu yürürlüğe girmiş, bu taksitlerin bir kısmı Yüklenici tarafından karşılanırken, bir kısmında da Şirket Yükleniciye bu konuda yardımcı olmuştur.

Ancak bu konudaki sorumluluk herhalukarda Yükleniciye aittir.

Şirketin Yükleniciye yardımcı olması, Yüklenicinin bu konudaki sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır...."İlgili madde doğrultusunda belirtilen ve davalının yükümlülüğünde olan taksitlerin top- lamı olan 658.893.437,52 TL olmasına rağmen davalı tarafın yalnızca 197.164.584,32 TL'yi ödediğini ve bakiye ödemelerde temerrüde düştüğünü, davalının temerrüde düştüğü ödemeler bakımından iyi niyetli ticari ilişkiler doğrultusunda taşınmazların hak sahipliğine halel gelmemesi,

taraflar arasında imzalanmış sözleşmelerin sağlıklı yürümesi adına taksit ve gecikme zamlarına ilişkin ödemelerin mü- vekkili şirket tarafından ödendiğini, taraflar arasında noter huzurunda imzalanmış 01.02.2024 tarihli ...yev. nolu Düzenleme Şeklinde Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Paylaşım İşi Sözleşmesi'nin 9.4.

Maddesinin son paragrafı kapsamında müvekkili tarafından yapılan ödemelerin davalının sorum- luluklarını kaldırmadığını, sorumluluğun davalıya ait olduğu taraflarca açık bir şekilde kararlaştırıl- dığını, bu haliyle müvekkili tarafından davalının sorumluluğunda olan ödemelerden davalının sorum- luluğunun devam ettiğini, davalının müvekkiline ödeme yapmasının gerektiğini, İşbu zamana müvekkil şirket sözleşmelerle yüklendiği edimleri eksiksiz yerine getir- mesine rağmen davalının sözleşmeyle yüklendiği edimleri yerine getirmediğini, eksik olarak ifa etti- ğini,

davalı sorumluluğunda olan ve müvekkili şirkete ödemesi gereken taksit ve gecikme zammı ödemelerinin kendisinden müteaddit defa talep edilmesine rağmen davalı tarafça ödenmediğini, davalı temerrüte düştüğünü, şifahi görüşmelerin sonuç vermemesi akabinde işbu davaya konu borçlarını ödemesi için müvekkili şirket tarafından Bakırköy 67. Noterliği'nden keşide ettiği 29.01.2025 tarih ve ...yevmiye nolu ihtarname ( gönderilmişse de, işbu resmi yazışmadan da sonuç alınamadığını, son olarak müvekkili şirket tarafından dava şartı olması nedeniyle 01.08.2022 tarihli İstanbul ...

1. ve 2. Etap Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Paylaşımı İşi Sözleşme Tasarısı ve 01.02.2024 tarihli Söz- leşme'nin 9.4. Maddesi kapsamında doğmuş 469.736.121,03-TL alacağının tahsili için arabuluculuk kurumuna başvuru yapıldığını, arabuluculuk görüşmesi sonunda anlaşma sağlanamadığını beyanla. Fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; taraflar arasında imzalanmış 01.08.2022 tarihli İstanbul ...

1. ve 2. Etap Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Paylaşımı İşi Sözleşme Tasarısı ve 01.02.2024 tarihli İstanbul ... 1. Etap ve 2. Etap Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Paylaşım İşi Sözleşme'nin 9.4.

Maddesi kapsamında müvekkili şirketin şimdilik 5.000.000,00 TL'lik taksitlerin ve gecikme zamlarının ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş ve işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükle- tilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde;Davacı tarafın talebini tek başına alacak davası olarak ileri süremeyeceğini, ancak adi ortaklığın tasfiyesi suretiyle talepte bulunabileceğini,

ancak bu talep ile yapılmış bir arabuluculuk başvurusu olmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini,Dava ve sözleşmeye konu alanı da kapsayan İstanbul İli, ... İlçesi, ... Hanım Mahallesi sınırlarında kalan yaklaşık 29 Hektar alana ilişkin 07.01.2022 onay tarihli ve 13.01.

2022 tarihinde askıya çıkarılan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliğinin iptali istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aleyhine açılan davada İstanbul 7. İdare Mahkemesi'nin 2022/728 Esas ve 2024/437 Karar sayılı ilamı ile 29.02.2024 tarihinde imar planlarının iptal edildiğini ve ...

Belediyesi'nce de inşai faaliyetlerin durdu- rulduğunu, imar planının iptaline ilişkin karar kamu düzenine ilişkin olduğundan müvekkilinin inşaata devam etmesinin yada sözleşmedeki yükümlülükleri yerine getirmesinin beklenemeyeceğini, müvek- kiline herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, Dava dilekçesinde her ne kadar müvekkili şirket ile 01.08.2022 tarihli İstanbul ...

1. ve 2. Etap Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Paylaşımı İşi Sözleşme Tasarısı akdedildiği iddia edilmiş ise de bu iddianın doğru olmadığını, ilgili sözleşme ...İnşaat A.Ş. ile akdedilmiş olduğundan bu sözleşmeye bağlı olarak müvekkili şirketten alacak talebinde bulunulamayacağını,

Müvekkili şirket ile davalı arasında 01.02.2024 tarihli Düzenleme Şeklinde Arsa Satışı Karşılığı Hasılat Paylaşımı İşi Sözleşmesi akdedildiğini, akdedilen sözleşme gereğince ifa edilmesi gereken yükümlülüklerin,

müvekkili şirketin dışında ve müvekkil şirketin kusurundan kaynaklan- mayan (imar planı iptali) gibi sebepler ve davacı tarafın hukuka uygun olarak yer teslim edileme- mesinden dolayı dava konusu yükümlülüğün yerine getirilmediğini.Müvekkili ile davacı arasındaki Hasılat Paylaşımı Sözlemesi niteliği itibarı ile adi ortaklık sözleşmesi olup adi ortaklık tasfiye edilmeden alacak talebinde bulunulamayacağını,01.02.2024 tarihli sözleşmenin 9.4 maddesi gereğince müvekkilinin henüz sorumluluk dönemi başlamamışken dahi dava tarihi olan 04.03.2025 tarihine kadar davacıya 197.164.584,32 TL ödeme yaptığını beyanla davanın reddini savunmuştur.Davalı

vekili 10.09.2025 tarihli dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davacı arasındaki ticari ilişkiye konu hasılat paylaşımlı inşaat yapım sözleşmesinin adi ortaklık niteliğinde olduğunu, dava konusu alacağın, adi ortaklığın tasfiyesi gerçekleşmeden davaya konu edilemeyeceğini, davaya konusu taşınmazların, davacı adına kayıtlı olduğunu, mülkiyeti elinde bulunduran davacının taşın- mazlar üzerindeki tasarruf yetkisi kapsamında 3. kişilere devir ve temlik edilebilme imkanının bulun- ması, taraflar arasındaki hukuki anlaşmazlıkların yargı yoluna taşınmış olması,

taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça fesih edildiği yönünde müvekkiline Bakırköy 67. Noterliğinin 14.08.2025 tarih ve ... yevmiye numarası ile ihtar gönderilmiş olması gibi nedenler birlikte değerlendirildi- ğinde, hasılat paylaşımlı inşaat yapım sözleşmesine istinaden dava konusu taşınmazlarda müvekkili tarafından yapılan işlemlere dair müvekkilinin maddi zarara uğrayacağının ve bu zararın telafisinin imkansız olacağını beyanla, devam eden dava sürecine yönelik 3. kişilerin kazanımındaki iyi niyeti engellemek adına dava konusu İstanbul ili ... ilçesi ...

Hanım Mahallesi ... ve ... parsel numaralı taşınmazlara davalıdır şerhinin işlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi'nce 12.09.2025 tarihinde, "davanın adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin olduğu , taşınmazların doğrudan uyuşmazlık konusu olmadığı, davanın niteliği gereği konunun yargı- lamayı gerektirdiği " gerekçesi ile " davalıdır şerhi işlenmesi talebinin reddine" karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde.

Mahkemenin dava konusu uyuşmazlığı "adi ortak- lığın tasfiyesi " olarak değerlendirdiğini, ancak davanın alacak davası olduğunu, müvekkilinin taraflar arasında akdedilen hasılat paylaşımlı inşaat yapım sözleşmesi kapsamında alacaklarının bulunduğunu, bu sözleşmenin niteliği itibariyle adi ortaklık hükümlerine tabi olduğunu ve adi ortaklığın tasfiye ile son bulacağını, tasfiye sonunda kar - zarar dağılımının belirleneceğini, davacının hasılat paylaşımı sözleşmesinin fesih edildiğine ilişkin ihtarname gönderdiğini, hasılat paylaşımına konu taşınmazların ise davacı adına kayıtlı olduğunu,

davacının bu taşınmazları üçüncü kişilere devredebileceğini, İlk derece mahkemesi nezdindeki şerh talebinin davacının tasarruf hakkını kısıtlamadığı gibi hem alacak davası hem de adi ortaklığın tasfiyesi işlemi bakımından 3. Kişilerin kazanımındaki iyi niyeti engellemek ve dava sonunda verilecek kararın infazının sağlanmasına yönelik olduğunu beyanla ara kararın kaldırılmasını , davacı mülkiyetindeki İstanbul ili ... ilçesi ...

Hanım Mahallesi ... ve ... parsel numaralı taşınmazlara " davalıdır " şerhinin işlenmesini istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;HMK 'nun 341 maddesinde ;"İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar"MADDE 341- (1) (Değişik:22/7/2020-7251/34 md.) İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:a) Nihai kararlar.b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları,

karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.(2) Miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/41 md.) Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir.

(3) Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda üç bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. (4) Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz.

(5) İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlarına karşı, bölge adliye mahkemelerine başvurulabilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.Dairemizin yerleşik uygulamasında tapu kaydına "davalıdır şerhi" konulması ile ilgili talep hakkında verilen kararın istinafı kabil kararlardan olup olmadığı görüşü benimsenmiştir.

İstanbul BAM 14. Hukuk Hukuk Dairesi'nin aksi yöndeki görüşü üzerine İstanbul BAM Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'nun 27.10.2023 tarih 2023/43 sayılı kararı gereğince dairelerin kesin kararları arasındaki uygulama farklılığının giderilmesi talep edilmekle, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nine konu ile ilgili 2023/6403 E., 2024/1231 Karar nolu 19.02.2024 tarihli ilamı ile "davalıdır" şerhinin ihtiyati tedbir niteliği arz etmediği ve HMK 341.

Maddesinde öngörülen kararlardan sayılmadığı, istinafa tabi olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.Açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen 12.09.2025 tarihli ara karar HMK 341. maddesinde sayılan istinafa tabi kararlardan olmadığından davalının istinaf dilekçesinin HMK 352. maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.