İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/841 K.2023/865

Bonoya Dayalı Takip Üzerine Ödenen Senet Bedelinin İstirdatı

İSTİNAF TARİHİ: 23/03/2023

KARAR TARİHİ: 25/04/2023

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, dairemiz üyesince düzenlenen rapor ve ilk derece mahkemesi dosyasının istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan asıl incelemesinde dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı;

Davacı:Kendisinin ... oto kiralama şirketinden motorlu araç kiraladığını, davalının şirket yetkilisi olduğunu, kira sözleşmesine konu araçtaki hasar ve benzeri şeyleri temin etmek amacıyla senet imzalatıldığını, aracın iadesi halinde senedin kendisine geri verileceğinin kararlaştırıldığını, motorlu aracın iade edildiğini, buna rağmen senedin iade edilmeyip ...'e cirolanarak aleyhinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, 78.000,00 TL bedelli bono ile ilgili takibin haksız olduğunu, İcra Müdürlüğüne 26.102,24 TL ödeme yapıldığını, ödenen bedelin iadesi gerektiğini savunarak istirdat davası açmıştır.

Davalı:Uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklanması nedeniyle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, davanın açıldığı mahkemenin görevsiz olduğunu, zamanaşımı süresinin dolduğunu, senedin teminat senedi olmadığını, kıymetli evrakın illetten mücerret olup ispat yükünün davacıya ait olduğunu savunarak davanın reddine ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme:Davanın açıldığı Tüketici Mahkemesi 2019/264, 2020/115 sayılı 13/02/2022 tarihli görevsiz kararı ile dosyayı Sulh Hukuk Mahkemesine göndermiştir. Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/264, 2020/115 sayılı 13/02/2022 tarihli görevsiz kararı ile dosyayı Asliye Hukuk Mahkemesine göndermiştir. Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/264, 2020/115 sayılı 13/02/2022 tarihli görevsiz kararı ile dosyayı Asliye Ticaret Mahkemesine göndermiştir.

Asliye Ticaret Mahkemesi:Davanın esastan reddine karar vermiştir.İstinaf sebepleri:Davacı süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; araç kiralamalarında senet alınmasının yerleşik olması sebebiyle bononun verildiğini, mahkemece senedin verilme amacının irdelenmediğini, davalının senedin araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı iddiasını reddetmediğini, beyanda bulunmamayı tercih ettiğini, senedin üzerinde teminat ibaresi olmasa dahi teminat olarak verildiğinin kabul edilebileceğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yasal dayanak:Hukuk Muhakemeleri Kanunu;190, 191. maddeleri,Türk Medeni Kanunu 6. maddesi, Türk Borçlar Kanunu 299, 313, 314, 315. maddeleri, İcra İflas Kanunu 67,68,72, 269, 269/a. 269/b, 269/c maddeleri,Yargılama konusu olayda:Davacının, İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü başlatılan icra takibine dayanak olan bononun araç kira sözleşmesinin teminatı olarak alınan teminat senedi olduğu ve icra tehdidi altında borcun ödendiği gerekçesiyle istirdat davası açtığı, Davalının Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu, zamanaşımı süresinin dolduğu, kıymetli evrakın illetten mücerret olup ispat yükünün davacıya ait olduğu gerekçesiyle davanın reddini istediği,

Mahkemenin ispat edilemeyen davanın reddine karar verdiği,HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlendiği,

Hukuki uyuşmazlıklarda Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevi asıl, Sulh Hukuk Mahkemesinin görevi ise istisna olup, özel bir kanun hükmü ile açıkça Sulh Hukuk Mahkemesinde bakılacağı bildirilmeyen bütün dava ve işler Asliye Hukuk Mahkemesinde genel hükümlere göre görüleceği, görev kamu düzenine ilişkin olduğu ve resen inceleneceği,Davacının bononun teminat senedi olduğunu iddia etmesi karşısında senedin kira ilişkisin nedeniyle verilip verilmediğini değerlendirme görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, Davacının araç kira sözleşmesi gereğince teminat için verilen bononun iadesi koşulları bulunduğu halde icra takibine konu edilmesi nedeniyle ödenen paranın istirdatı davası açtığı, Davanın kira sözleşmesinden ve kira ilişkisinden kaynaklandığının iddia edildiği, davanın bu şekilde değerlendirilmesi gerektiği, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu,

Davaya bakma görevi kararı veren mahkemeye ait olmadığı halde yargılamaya devam edilerek esasa ilişkin karar verilmiş olması sebebiyle, mahkeme kararının yerinde olmadığı, istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3-6 maddesi gereğince istinaf başvurusunun göreve ilişkin olarak kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M