İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi E.2018/1347 K.2018/737

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki bütün belgeler incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında bayilik sözleşmesi bulunduğunu, müvekkilinin davaya konu yerin kiracısı olduğunu, davalı şirketin burada bayilik sözleşmesi kapsamında OMV .... bayii olarak faaliyet göstermekte iken sözleşme süresi henüz dolmadan önce 24/04/2017 tarihinde bayilik sözleşmesini ihtarname ile tek taraflı olarak sonlandırdığını ancak istasyonu müvekkiline teslim etmediğini, bu durumun aralarındaki Yatırım Çerçeve Sözleşmesine aykırı olduğunu, müvekkilinin güçlendirilmiş şahsi hakkı kapsamında istasyonu kullanamadığını beyan ederek öncelikle istasyonun işletmek veya işlettirilmek üzere tedbiren müvekkili şirkete teslimini, muarazanın ve müdahalenin men'ini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi ihtiyati tedbir talebini, netice-i talep ile aynı talebi içermesi nedeniyle reddetmiş, sonra verilen dilekçeler ile itiraz edilmesi üzerine itiraz da reddedilmiş, davanın heyete tevdii sağlanması üzerine bu kez heyetçe 05/06/2017 tarihli "ihtiyati tedbir talebinin reddi" kararı verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 05/06/2017 tarihli ara kararının istinaf incelemesi dairemizce yapılmış ve dairemizin 15/09/2017 tarih 2017/1924 Esas, 2017/1143 Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili ilk derece mahkemesine verdiği, 09/03/2018 tarihli dilekçe ile koşulların değiştiğini öne sürerek yeniden ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş, ilk derece mahkemesi de, 27/03/2018 tarihli ara kararı ile, hem ihtiyati tedbir talebi reddedildikten sonra koşullarda bir değişiklik olmadığı, hem de davanın esasını çözecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermiştir.

Davacı vekili ilk derece mahkemesinin 27/03/2018 tarihli ara kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmuş olup, istinaf incelemesinin konusunu 27/03/2018 tarihli ara kararı oluşturmaktadır.

İlk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 05/06/2017 tarihli ara kararının istinaf incelemesi dairemizce yapılmış ise de; dairemizce incelenen karar ilk derece mahkemesinin davanın esası hakkında verdiği bir karar olmadığından, istinaf inceleme görevinin benimsendiği anlamına gelmez.

Hakimler ve Savcılar Kurulu 1. Dairesinin 13/02/2018 tarih ve 208 sayılı iş bölümü kararının, hukuk daireleri ortak hükümler 5.maddesi gereğince bir davada birden fazla hukuk dairesinin görevine giren uyuşmazlık söz konusu ise istinaf incelenmesi uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait hüküm ve kararları inceleyen daire tarafından yapılır.

Taraflar arasındaki asıl hukuki ilişki bayilik ilişkisi olup, bayiliğe konu akaryakıt istasyonunun kurulabilmesi amacıyla taraflar arasında kira sözleşmesi yapılmıştır. Kira sözleşmesinin, bayilik sözleşmesinin fer'i niteliğinde olduğu, kira ilişkisinin akıbetinin, bayilik ilişkisine bağlı olduğu, dolayısıyla taraflar arasındaki temel ilişkinin bayilik ilişkisi olduğu dairemizce kabul edilmiştir. Yargıtay 19.Hukuk Dairesi ile 11 ve 3.Hukuk Dairesi'nin yerleşmiş içtihatlarına göre de bu tür uyuşmazlıkların feri mahiyetteki kira sözleşmesine göre değil, bir bütün olarak bayilik sözleşmesine göre çözümü gerekir.

Akaryakıt bayilik sözleşmesinin ana unsuru akaryakıt satımıdır. Bu itibarla taraflar arasındaki uyuşmazlık ticari nitelikteki alım-satım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

01/03/2018 tarihinden önce İstanbul BAM Başkanlar Kurulu'nun 03/05/2016 tarihli ve 2016/1 sayılı iş bölümü kararı gereğince ticari nitelikteki alım-satım sözleşmesinden kaynaklanan davalar sonucunda verilen hüküm ve kararların istinaf incelemesini yapmakla görevli olan İstanbul BAM 16.Hukuk Dairesi, 2017/3928-3075 E.K. Ve 2017/6662 E. 2018/60 K. sayılı kararlarında aynı mahiyetteki dosyaların istinaf incelemesini yapmıştır.

Hakimler ve Savcılar Kurulu 1. Dairesinin 13/02/2018 tarih ve 208 sayılı iş bölümü kararı gereğince, 01/03/2018 tarihinden sonra " Ticari nitelikteki alım-satım sözleşmesinden kaynaklanan her türlü davalar sonucunda verilen hüküm ve kararlar " hakkındaki istinaf başvurusunu inceleme görevi Bölge Adliye Mahkemesi 12,13 ve 14 Hukuk Dairelerine ait olduğundan dosyanın görevli daireye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.