İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi E.2018/912 K.2020/795

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; mülkiyeti davacıya ait tapunun Kocaeli ili, İzmit ilçesi, ... Köyünde kain ... Ada, ...

Parsel sayılı taşınmaz üzerine taraflar arasındaki kira sözleşmesine istinaden 15 yıl süre ile intifa hakkının tesis edildiğini, bu sürenin dolmasından sonra da davalıya ihtarname gönderilerek intifa hakkının süresinin dolduğundan bahisle intifanın tapudan terkin edilmesinin talep edildiğini, buna rağmen davalı tarafça intifanın tapu sicilinden kaldırılmadığını, bunun üzerine intifanın davacı tarafça tapuya müracaat edilerek kaldırıldığını ve işlem için tapuda 133.047.73 TL harç ödendiğini,

oysa intifa hakkı tesis edilirken tüm harçların davalı tarafça ödenmiş olduğundan ödenmiş olan harç bedelinin davacıya iadesi için davalı hakkında icra takibinin başlatıldığını, davalının takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu beyan ederek davalının itirazının iptalini, takibin devamını ve %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; intifa hakkının tapudan terkini için yatırılması gereken harçtan taşınmaz malikinin sorumlu olduğunu, zira intifanın davacı lehine olduğunu, bu konuda emsal mahkeme kararlarının bulunduğunu, yüksek mahkemenin de aynı yönde içtihadlarda bulunduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini ve %20 oranında kötü niyetli takip tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu; intifa hakkının terkin edilmesi için gerekli olan harçtan taşınmaz maliki sorumlu olduğundan, taraflar arasında bu hususu düzenleyen bir sözleşmede dosyaya ibraz edilemediğinden, davanın reddine karar verilmiştir.

1-Davacı vekili istinaf talebinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, intifa hakkı tesis edilen taşınmazın malikinin müvekkili olduğunu, Türk Medeni Kanunu'nun 799. maddesi uyarınca intifa hakkından yararlanan hak sahibinin, taşınmazı malike teslim ettiğinin açık olduğunu, intifa hakkı tesis edilirken bu harçların davalı borçlu tarafından yatırıldığını, intifa hakkından yararlanan tarafın davalı olduğunu,

kira sözleşmesine bağlı olarak yapılan bu işlemin asıl amacının kiraya veren davacı şirketin mecuru satması durumunda kiracı davalı şirketin 3. şahıslara karşı kira sözleşmesine dayalı şerh ve kurulu intifa haklarına yönelik talepte bulunmasına ve korunmasına yönelik işlem olduğunu, intifa hakkı nedeniyle davacı müvekkillinin mülkiyet hakkının kısıtlandığını, bu nedenle Türk Medeni Kanunu'nun 799. maddesi uyarınca davalı şirketin harçları ödeyerek intifa hakkı şerhini tapu beyanlar hanesinden sildirerek mülkiyetini davacı müvekkili şirkete vermekle sorumlu olduğunu, mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini, kararın kaldırılarak,

davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı vekili istinaf talebinde; dava konusu Kocaeli ili İzmit ilçesinde ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerine 15.09.1995 tarihinden itibaren 15 yıl süre ile müvekkili lehine intifa hakkı tesis edildiğini, intifa hakkının tapudan terkini için yatırılması gereken harçtan taşınmaz maliki sorumlu olduğunu, Harçlar Kanunu'nun 57. 58. maddeleri ve eki 4 sayılı tarifenin 4/ç maddesi hükümlerine göre intifa hakkının terkininde alınacak harç lehine işlem yapılan kişiden tahsil edileceğinden, somut olayda lehine işlem yapılanın davacı olduğunu, bunu bilen davacı tarafın müvekkili aleyhine takip yaparak dava açtığının,

lehlerine kötüniyet tazminatına hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle kötüniyet tazminat talebinin reddi kararının kaldırılarak, davacının %20 'si oranından aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava. Kira sözleşmesine ilişkin intifa hakkının süresi dolup sona erdiğinden, tapudan intifa hakkı kaydının terkini için yatırılan harcın ödenmesi için yapılan icra talebine yönelik itirazın iptali talebidir.

İncelenen dosyada davanın kira sözleşmesinden kaynaklandığı açıktır. 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi gereğince kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmak görevi Sulh Hukuk Mahkemelerine ait olduğundan ilk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesi doğru değildir.

(Yargıtay 17.H.D nin 2014/18163 E, 2014/18576 K) HMK'nın 353/1-a-3 maddesinde ilk derece mahkemesinin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış olması hallerinde Bölge Adliye Mahkemesinin esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar vereceği hüküm altına alınmıştır.

Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, yargı organlarınca yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerektiğinden, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun diğer istinaf talepleri incelenmeksizin HMK'nın 355. maddesi uyarınca başka (görev nedeniyle) nedenle kabulüne, HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.