İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2018/2662 K.2019/839

Taraflar arasındaki davada Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk, Bakırköy 4. Tüketici ve Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARA RDava, satın alınan fırının ayıplı olması nedeniyle değiştirilmesi veya bedelinin ödenmesi talebine ilişkindir. Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır.Aynı şekilde taraflardan biri de tüketici sıfatını taşımaktadır..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 4. Tüketici Mahkemesince, "...

Davacının dava dilekçesinde davacının işyeri niteliğindeki yerde kullanmış olduğu fırının ayıplı olduğundan bahisle mahkememize başvurduğu, bu şekilde davacının ekmek ve unlu mamüller fırını sahibi olduğu yani tacir vasfında olup 6502 sayılı yasanın 3. Maddesindeki tüketici vasfını taşımadığı, bu nedenle taraflar arasındaki ticarethanelerle ilgili uyuşmazlıkta davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesince, "... 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2'nci maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Somut uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği ve Küçükçekmece Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2. maddesinde, Kanunun kapsamı “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” şeklinde açıklanmıştır.

Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3/1-(l) maddesinde de, tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.” biçiminde tanımlanmıştır.6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda, tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır.

Bunun yanında, Kanunun 83. maddesinde de, taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.Somut olayda, davacının satın aldığı ekmek fırınının ayıplı olması nedeniyle yenisiyle değiştirilmesi veya bedelinin ödenmesi talep edilmiş olup, dosya kapsamına göre davacının Türk Ticaret Kanunu kapsamında tacir olmadığı, davanın Ticaret Kanunu'nda düzenlenen mutlak ticari davalardan da olmadığı,

ayrıca davacı tarafın mesleki amaçla hareket etmesi nedeniyle tüketici olarak da nitelendirilemeyeceği anlaşılmakla uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.