İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2019/277 K.2019/1503

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 20. Asliye Hukuk ve İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

KARAR Dava, haksız fiilden kaynaklı rücuan tazminat istemine ilişkindir.İstanbul Anadolu 20. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...

TTK.nun 3 vd. maddeleri ile Yargıtay uygulamalarına göre, somut uyuşmalığın TTK. nun 1472.maddesinden kaynaklı rücuen tazminat davası olduğu, uyuşmazlığın çözümü için sigorta poliçesinin tartışılmasının zorunlu olduğu, bu kapsamda örneğin poliçenin yasal şartlara uygun olup olmadığı, poliçedeki teminatın zararı kapsayıp kapsamadığı gibi hususların poliçe kapsamı esas alınarak çözümlenebileceği, kıymetli evraktan olan poliçenin münhasıran Türk Ticaret Kanununda düzenlendiği, uyuşmazlığa uygulanacak yasal dayanağın TTK'da düzenlenmiş olduğu,

böyle bir halde ise eldeki davaya bakma görevinin Mahkememize ait olmayıp görevli Mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, "...

Dava konusu uyuşmazlık haksız fiil zarar göreni olan sigortalının halefiyet hakkına dayanan rücû davası olduğundan ve davalı fail ile sigortalı zarar gören arasındaki temel ilişki haksız fiil ilişkisi olduğundan HMK'nın 4/1-a maddesi gereğince uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği ...." gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Somut olayda uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın haksız fiile sebebiyet veren davalıdan rücuan tahsili isteminden kaynaklanmaktadır. TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir.

Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.

Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûen ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir.

Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E., 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.17.01.1972 tarih ve 1970/2 E., 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği;

sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Türk Borçlar Kanununun 52 üncü maddesine de dayanabileceği; tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.Diğer taraftan, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.03.1944 tarihli ve 37 E./9 K. Kararına göre de "Sigortacının sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salâhiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği dâvada hukuk mahkemesine başvurması gerekir."Davacı kasko sigorta şirketi olup,

uyuşmazlık haksız fiilden (TBK'nın 69.maddesi) kaynaklanmaktadır. Haksız fiile dayalı davalarda davanın ticari dava sayılabilmesi için her iki tarafın tacir ve aracın ticari işletmeye ait olması gerekir. Dava dışı sigortalı tacir olmadığı gibi araç da ticari değil hususidir. Bu durumda uyuşmazlığın, Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.