İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2020/1874 K.2021/762

Taraflar arasında görülen davada Kapatılan Üsküdar 2. İş, İstanbul Anadolu 19. (Kapatılan Üsküdar 4.) Asliye Hukuk ile İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, işçilik alacaklarına ilişkindir.Kapatılan Üsküdar 2. İş Mahkemesince, uyuşmazlığın işçi işveren ilişkisinden kaynaklanmadığı, davanın genel hükümler uyarınca asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 19. Asliye Hukuk Mahkemesince, davalı şirketin dava tarihinden önce iflasına karar verildiği, davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü ve asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesince, davanın işçilik alacaklarından kaynaklandığı, davalı şirketin iflas kararının Yargıtayca bozulduğu, dava tarihinde iflas kararının bulunmadığı, uyuşmazlığın iş mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle İİK’nın 194. maddesinde, iflas açılması ile kural olarak müflisin taraf olduğu hukuk davalarının duracağı ve ancak ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra devam olunabileceği hususu düzenlenmiştir.

İkinci alacaklılar toplantısında dava konusu alacağın masaya kabul edilmemesi halinde davaya kayıt kabul davası olarak devam edilerek bir karar verilmesi gerekir. İflas tarihinden sonra doğan bir alacağın masa borcu olup olmadığı yönündeki inceleme, alacağın dayandığı hukuksal ilişkiye göre genel hükümler doğrultusunda genel mahkemelerce tespit edilecektir.

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 02.02.2012 tarih ve 2011/4952 E. - 2012/680 K. sayılı ilâmı da bu yöndedir.) İİK'da masa borçları için İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan HMK'ya göre belirlenmesi gerekir.

İflas masasının bu safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1).

Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilirken (masaya yazdırılabilirken), müflisin iflas açılmasından sonra doğan alacakları, iflas alacağı olmadığından, iflas masasından talep edilemez.

İflas masasından istenebilecek (hatta, iflas alacaklarından daha önce ödenecek) olan, bir başka alacak çeşidi de masa alacaklarıdır. Bunun masa bakımından adı "masa borcudur." Masa borçları müflisin değil, (çünkü, müflisin iflas açıldıktan sonra masayı bağlayıcı nitelikte borçlanmasına imkân yoktur.) iflas masasının yaptığı borçlardır.

Masa borçları, iflasın açılmasından iflas tasfiyesinin sonuçlanmasına kadar, iflas masası (masa adına iflas dairesi veya iflas idaresi) tarafından yapılan borçlardır. (İİK. m. 248, 303/2) Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

Somut olayda, davacının işçilik alacaklarının tahsili talebiyle dava açtığı, davalı şirketin Kadıköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/06/2010 tarih, 2009/544 Esas ve 2010/365 Karar sayılı ilamı ile iflasına karar verildiği, her ne kadar iflas kararı Yargıtayca bozulmuş ise de bozma sonrası yine şirketin iflasına karar verildiği anlaşılmakla davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.