İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/1624 K.2022/691

Taraflar arasındaki davada İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, Konkordatonun tasdiki talepli yargılama sonunda alacağının bir kısmı reddedilen (maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmemek kaydıyla) ve bu sebeple tasdik kararına ve toplantı nisabına esas alınmayan alacak miktarı yönünden, davalıdan alacaklı olduğunun tespiti ve tahsili istemine ilişkindir. İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesince, "...

İflas kararının kesinleşmesi sonucu sıra cetveline kabul edilmeyen ve nizalı hale gelen alacaklar konusunda açılan kayıt kabul davasının benzeri olan huzurdaki davada da özel görevli İstanbul 1,2,3 Asliye Ticaret Mahkemeleri nin görevli olacağı ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, "... kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için ikame edilen iş bu davaya bakma görevi ilk olarak tevzi edildiği İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dava İcra ve İflas Kanunu'nun (7101 sayılı Yasayla değişmeden önceki) 302'nci maddesi uyarınca konkordatoda borçlu tarafından itiraza uğrayarak ihtilaflı hale gelmiş alacağın hüküm altına alınması istemine ilişkindir. Bu durumda konkordatoda nizalı alacakların dava konusu edileceği tartışmasızdır. Ancak bu davanın hangi mahkemede açılması gerektiği hususu da çözüme kavuşturulmalıdır. Mahkemelerin görevini Kanun belirler (HMK m.1).

İcra ve İflas Kanunu'nun somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken 302'nci maddesi itirazlı alacağa ilişkin davanın hangi mahkemede görüleceğine dair bir düzenleme getirmediğinden alacağın niteliğine ve tarafların sıfatına göre görevli mahkeme hangisi ise bu davanın da o mahkemede görüleceği anlaşılmaktadır. Bir diğer ifade ile alacağın konkordatoda itiraza uğramış olması görevin belirlenmesinde başlı başına bir ölçüt olarak kabul edilmemiştir.

Bu haliyle ortada konkordato olmasaydı dava hangi mahkemede açılacak idi ise itirazlı alacak için açılacak dava da o mahkemede açılmalıdır (Kuru, B.: İflas ve Konkordato Hukuku, 3. Tıpkı basım, İstanbul 1992, s.476, dn.220. Aynı yönde Kale, Öztek-Konkordato Şerhi, m.309/b, no. 5; Pekcanıtez, H./Erdönmez, G.: 7101 sayılı Kanun Çerçevesinde Konkordato Hukuku, İstanbul 2018, s.153).

Somut olayda taraflar tacir olup, uyuşmazlık bankacılık işlemi niteliğindeki kredi açma sözleşmesinden kaynaklandığından (TTK m.4 ve 5) davanın asliye ticaret mahkemesinin görev alanında bulunduğunda da şüphe yoktur.

Ancak bu kez ilk derece mahkemesi kararında belirtilen Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 03.04.2018 gün ve 538 sayılı Kararı çerçevesinde davanın İstanbul 1, 2 veya 3 numaralı asliye ticaret mahkemesinde mi yoksa numarasına bakılmaksızın İstanbul'daki herhangi bir asliye ticaret mahkemesinde mi görülmesi gerektiği sorunu çözümlenmelidir.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 5'inci maddesine göre her il merkezinde o ilin adıyla anılan hukuk mahkemeleri kurulur. Hukuk mahkemeleri sulh hukuk, asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinden ibarettir.

Maddenin 6440 sayılı Yasa ile değişik beşinci fıkrasında iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesinin oluşturulabileceği ve bu dairelerin numaralandırılacağı; ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hakimler ve Savcılar (Yüksek) Kurulu tarafından belirlenebileceği öngörülmüştür.

Hakimler ve Savcılar Kurulunun anılan kararında sayılan işler bakımından İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin 1, 2 ve 3 numaralı daireleri açısından iş dağılımı yapılmış ve bu daireler ihtisas mahkemesi olarak belirlenmiştir. Bu Karar’da ihtisas mahkemelerinin hangi davalara bakacağı saptanmış olup bu kapsamda iflas ve konkordato davaları ihtisas mahkemelerinin görev alanına dahil edilmiştir.

Ne varki eldeki davanın iflas yada konkordato davası olmadığı, istemin konkordatoda itiraza uğraması nedeniyle nizalı hale gelen alacağın genel hükümler çerçevesinde hükme bağlanması istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, dosyanın genel hükümlere göre ilk olarak tevzi edildiği İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere