İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/2097 K.2022/1021

Taraflar arasındaki davada İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 19. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, ipoteğin fekkine ilişkindir. İstanbul 19. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...

Davacı vasisi tarafından, davacı asılın dava dışı oğluna vermiş olduğu vekaletname ile davalı lehine dava konusu edilen taşınmaz üzerine ipotek bulunduğu, davacının, vekaletname verildiği tarihte davacının kısıtlı olduğu ve geçerli olmadığı bu nedenle konulan ipoteğin geçersiz olduğu, somut olayda, uyuşmazlığın esasen, ipoteğin fekki istemi olduğu, dosya içeriğinde yer alan dava konusu ipoteğin, davalı ile dava dışı vekaletname sahibi kişinin sahibi olduğu şirket arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı olarak şirketin doğmuş ve doğacak borçlarının teminatını teşkil etmek üzere tesis edildiği,

bu durumda ipotek lehtarı ve teminat altına alınan borçlu arasında imzalanan sözleşmenin ticari nitelikte olup, davacının taşınmazın kayden maliki olmasının durumu değiştirmeyeceği, HMK.'nun 2.maddesinde dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarla şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu, ancak görevli mahkeme, ipoteğin temelini oluşturan alacak ilişkisi bir ticari iş ise Ticaret Mahkemesi, tüketici işlemi ise Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu,

bu kapsamda yapılan incelemede dava konusu olayda kaldırılması istenen ipoteğin, davalı ile lehine vekaletname düzenlenen dava dışı lehtarın temsilcisi olduğu şirketin ticari ilişkisinden kaynaklı alacaklar nedeni ile konulan ipotek olması nedeniyle temel ilişkinin ticari mahiyette olduğu, Yargıtay 19. Hukuk Dairsinin 2016/6413 Esas, 2017/133 Karar sayılı ilamı da nazara alındığında mahkememizin görevsiz olduğu kanaati ile davacının davasının usulden reddine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... ipoteğin fekki davası mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı gibi fek nedeni olarak fiil ehliyetinin bulunulmamasına dayanılmış olup, lehine ipotek veren ile davalı arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan nedenlere dayanılmamış olmakla, 3. kişi ile davalı arasındaki ticari ilişkinin görev hususunu etkilemesi mümkün olmamakla, İstanbul 19. Asliye Hukuk Mahkemesine karşı görevsizlik ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir" düzenlenmesi getirilmiştir. Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için Kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda, davacı, dava dışı çocukları tarafından rahatsızlığının bulunduğu sırada, usulsüz şekilde rapor alınmadan vekaletname düzenlettirilerek dava konusu taşınmaza davalı lehine yolsuz şekilde ipotek tesis edildiğini, yolsuz tescil edilen ipoteğin kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacının tacir olmadığı gibi, ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlem ya da fiil de söz konusu olmadığı, dava dışı çocukları ile davalı arasındaki ticari ilişkinin tarafı olmadığı, davalı ile ipoteğe konu olacak bir ilişki içinde de olmadığı belirtilmekle, uyuşmazlık ehliyetsizlik nedeni ile yolsuz tescil edilen ipoteğin fekki olduğundan genel hükümler doğrultusunda İstanbul 19. Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere