İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/2161 K.2022/1045

Taraflar arasındaki davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, alacak istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesince, "...Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu , taraflar arasında akdedilen ''...

Tersanesi ,... köyü Tersaneler Bölgesi a-20 parsel Altınova/Yalova adresinde bulunan işveren sahası,atelyeleri,rıhtımı veya iskelesi ile rıhtım ve iskeleye bağlı bulunan her türlü yüzer vasıtanın üzeri ve içi''ne ilişkin sözleşmesinde belirtilen geminin bakım ve onarımına dair uyuşmazlıktan kaynaklanmaktadır.Deniz alacaklarının neler olduğunun açıklandığı 6102 sayılı TTK'NIN 1352/1-m maddesi aynen şöyledir: ''m) Geminin yapımı, yeniden yapımı, onarımı,

donatılması ya da geminin niteliğinde değişiklik yapılması.''.Eldeki dosya incelendiğinde uyuşmazlık konusunun yukarıda konusu belirtilen sözleşmeden kaynaklandığı ve davacı tarafın talep ettiği alacak kalemlerinin sözleşmede yer alan geminin bakım ve onarımına ilişkin olduğu anlaşılmakla söz konusu alacağın 6102 sayılı TTK'NIN 1352/1-m maddesinde belirtilen deniz alacağı olduğu anlaşılmıştır.

6102 Sayılı TTK’nın “Deniz Ticareti Sözleşmeleri” başlıklı 1119,1352. vd. maddelerinde bu tür sözleşmeler ve alacaklar düzenlenmiş olup uyuşmazlığın çözümünde anılan madde hükümlerinin de uygulanması gerektiğinden, davanın görülüp sonuçlandırılmasının Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevine girdiğinin kabulü gerekmekte olup özel görevli mahkemece bakılması gerektiği, mahkemelerin görevinin, kamu düzenine ilişkin olup,

yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekmekte olduğundan yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı gereğince somut uyuşmazlığın çözümünde özel mahkeme olarak Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi (İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi) görevli olduğundan mahkememiz görevsiz olması sebebiyle görevsizlik kararı verilmesi gerektiği ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

Dava konusu olan uyuşmazlık deniz ticaretinden kaynaklanmayıp, taraflar arasındaki 29/09/2015 tarihli Müteahhid İdari Sözleşme uyarınca davalı tarafın davacı tarafından sunulan nakit teminatlara el koymasının sözleşmeye ve hukuka uygun olup olmadığı, sözleşmenin haksız feshi iddiasına göre davacının tazminat hakkı doğup doğmadığından kaynaklandığından uyuşmazlığın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerindeki eser sözleşmesi hükümlerine göre incelenip çözümlenmesi gerekmektedir.

Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 2018/587 esas ve 2018/479 karar sayılı 27/04/2018 tarihli kararı, 2020/202 esas ve 2020/190 karar sayılı 05/02/2020 tarihli kararı, 2020/1705 esas ve 2020/1442 karar sayılı 04/12/2020 tarihli kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 2020/855 esas ve 2020/1675 karar sayılı 25/09/2020 tarihli kararı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesinin 2020/1152 esas ve 2020/965 karar sayılı 25/09/2020 tarihli kararlarında da benzer nitelikteki uyuşmazlıklar için genel ticaret mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, işbu dava yönünden mahkememizin görevsizliğine, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğuna, karar kesinleştiğinde, süresinde talep halinde, dosyanın görevli ve yetkili bulunan İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, iş bu dava yönünden mahkememizin karşı görevsizliğine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.TTK'nın 1352. Maddesinde deniz alacakları sayılmıştır.

Buna göre, geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya, hasar, can kaybı ve bedeni zararlar, kurtarma faaliyetlerinden doğan tazminat hakları, gemi yapım ve onarımından kaynaklanan alacaklar, gemide taşınan, bagaj dâhil, eşyaya gelen veya bu eşyaya ilişkin zıya veya hasar, gemi için alınmış krediler dâhil olmak üzere, geminin veya malikinin adına yapılmış harcamalar gibi doğrudan deniz ticareti alanıyla ilgili tazminat ve alacaklar deniz alacağı olarak tanımlanmıştır.

Denizcilik İhtisas Mahkemeleri'nin davaya bakabilmesi için davanın deniz ticaretinden kaynaklanması gerekli ve zorunlu olup, somut olayda uyuşmazlık taraflar arasında imzalanan gemi bakım onarım sözleşmesi kapsamında verilen teminatın iade edilmemesi, sözleşmenin feshinden doğan tazminat alacağına ilişkindir.

Bu haliyle taraflar arasındaki ihtilâf Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin ferisi niteliğindeki işlemden kaynaklandığından davaya bakma görevi genel mahkemelere aittir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları da bu yöndedir. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 18/05/2017 tarih 2016/2840 esas, 2017/2126 karar. 05/10/2015 tarih, 2015/3948 esas, 2015/4790 karar.

09/11/2015 tarih, 2014/6962 esas, 2015/5607 karar sayılı kararları)Somut olayda, tarafların her ikisi de tacir olup, uyuşmazlık da ticari işletmeleri ile ilgili hususlardan doğmuştur. Deniz ticaret mahkemesinin görevine giren bir uyuşmazlık söz konusu olmayıp, davaya bakma görevi genel mahkeme niteliğindeki İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne aittir.