İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/810 K.2021/2121

Taraflar arasındaki davada İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptaline ilişkindir. İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, "... davalı tarafça mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş olması nedeniyle, öncelikle bu hususun değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış ve sonucunda, davaya bakma mahkememiz yetkisinde olmadığı, yetkili mahkemenin davalının ticaret merkezinin bulunduğu İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinin yetki alanında kaldığı ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesince, "... Somut olayda, davacının merkezi Zincirlikuyu olup, İstanbul (Çağlayan) Mahkemelerinin yetki alanı içindedir. Davalının merkezi Kartal olup İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetki alanı içindedir. Takip, akdi ilişki sonucu düzenlenmiş bir faturaya dayalı para alacağı olduğu için, davacının/alacaklının yerleşim yeri olan İstanbul adliyeleri de, davalının yerleşim yeri düşünülerek İstanbul Anadolu Adliyeleri de yetkilidir.

Davacı alacaklının seçimlik hakkı vardır ve davacı bu hakkını İstanbul’da takip yaparak kullanmıştır. Yetki sözleşmesinin yapıldığı tarihte Şişli adliyesinin olmaması esasen İstanbul adliyesini yetkisiz yapmaz.

(Bugün dahi adliyemizde Kadıköy,Kartal veya Beykoz olarak yetki şartı ile kararlaştırılmış sayısız davaya İstanbul Anadolu Adliyesinin ticaret mahkemeleri yetki alanında kalıyor olması nedeniyle bakılmaktadır, Şişli ilçesi de 2011 yılından önce de,sonra da ticaret mahkemesinin görev alanına giren davalar bakımından İstanbul adliyesinin yetki alanı içindedir.) Kaldı ki ihtilaf, akdi ilişkiden kaynaklanan para alacağına ilişkindir.

Alacaklının kendi yerleşim yerinde para alacağı nedeniyle İİK 50, TBK 89 uyarınca takip yapabileceği de dikkate alındığında, ortada bir yetki sözleşmesi olmasa bile İstanbul Adliyeleri ve icra daireleri yetkili ..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen karar karşı istinaf yasa yoluna başvurulmuş ise de, istinaf harcının yatırılmaması nedeniyle dosyanın geri çevrilmesi sonucu istinaf talebinin reddine dair ek karar verilmiş , verilen ek karar istinaf incelemesinden esastan ret ile geçerek 17/03/2021 tarihinde kesinleşmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 6/1. maddesinde.

"Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir” 10/1. maddesinde "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir." hükümlerine yer verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 6 ve 10. maddelerindeki hükümler karşısında sözleşmeden kaynaklı uyuşmazlıklarda seçimlik yetki sözkonusudur.

Kesin yetkinin sözkonusu olmadığı hallerde davacının seçim hakkını kullanmayarak yetkisiz mahkemede dava açması halinde seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kendisine geçen davalı yetki itirazında bulunurken sadece bir mahkemeyi yetkili olarak bildirmelidir. Yetki itirazında birden fazla mahkemeyi gösterirse yetkili mahkemeyi kesin olarak bildirmemiş olduğundan böyle bir yetki itirazı geçersizdir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde. "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir.

Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir.

Somut olayda, davacı tarafından ilk olarak İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılmış, davalı tarafça süresinde yetki itirazında bulunulması üzerine mahkemece İstanbul Anadolu Asliye Ticaret mahkemesine usule aykırı olarak yetkisizlik kararı verilmiş ise de bu karar taraflarca itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesince kamu düzenine ilişkin olmayan ve kesin yetki hali bulunmayan somut olayda alacağın para alacağına ilişkin olduğu gerekçesiyle re'sen yetkisizlik kararı veremeyeceği anlaşıldığından uyuşmazlığa bakma görevinin İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde olduğu anlaşılmaktadır.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere