İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/1434 K.2023/214

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, ipoteğin fekkine ilişkindir. Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... İpoteğin kaldırılması talebiyle açılan davada ipotek belgesi kapsamında kredili müşteri durumundaki şirketin almış olduğu ve alacağı kredilerin teminatı olmak üzere ... bank A.Ş.

Lehine ipotek tesis edildiği anlaşılmakla İpotek belgesi kapsamında ipotek ilişkisinin tarafları olan borçlu şirket ve banka yönünden işlemin ticari nitelikte olduğu değerlendirilmekle görev itirazının kabulüne karar vermek gerekmiş, -Dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, Mahkememizin görevsizliği. ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklindeki gerekçesinden yola çıkılarak mevcut olayımızda mutlak ticari dava sayılan hallerin olmadığı, davacı ile davalı arasında herhangi bir ilişkinin bulunmadığı, uyuşmazlık konusu taşınmazın mesken, davacının gerçek kişi olduğu,

bu sebeple asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu , uyuşmazlığın da TTK'nın 4/2. maddesinin “a-f” bentlerindeki hususlara ilişkin olmadığı anlaşılmış olup, 6102 sayılı TTK’nın 6335 sayılı Kanunla değişik 5/3. maddesinde ise asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlemesine istinaden görevli mahkemenin Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine varılarak,

mahkememizin görevsizliğine ,mahkememiz ile Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde görev hususunun değerlendirilmesi için dosyanın ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir" düzenlenmesi getirilmiştir. Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için Kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda, uyuşmazlık ipoteğin kaldırılması istemine ilişkin olup, davacının tacir olmadığı taşınmazın konut niteliğinde olduğu, davacı tarafın kredi sözleşmesinin tarafı olmadığı, ipoteğin eski malik tarafından tesis edildiği anlaşılmakla ticari niteliği bulunmayan uyuşmazlığın Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere