İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/571 K.2022/2859

Taraflar arasındaki davada İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 1. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptaline ilişkindir. İstanbul 1. Tüketici Mahkemesince, "...

Dava konusu uyuşmazlık paket tur sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davası olduğu, somut uyuşmazlıkta davacı ve davalının ticaret şirketi olduğu, ticaret şirketinin yaptığı işlemlerin ticari iş mahiyetinde olduğu, davacının tüketici konumunda olmadığı, söz konusu sözleşmenin tüketici işlemi sayılamayacağı taraflar arasındaki uyuşmazlığın 6502 Sayılı Kanun kapsamında kalmadığı, ticari dava niteliğinde olduğu, açıklanan nedenlerle mahkememizin görev alanına girmediği,

6102 Sayılı TTK'nun 4/1-a ve 4/1-f maddeleri uyarınca eldeki dava mutlak ticari davalardan olup, davanın açılış tarihi de gözetildiğinde Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği, bu durumun yargılamanın her aşamasında re'sen gözetileceği, mutlak ticari davalar niteliğinde olduğu, taraflar arasında bir tüketici işlemi bulunmadığından dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmek gerekmiş..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

Davanın konusu paket tur sözleşmesinden kaynaklanmakta olup TKHK 51/9 maddesi uyarınca ticari veya mesleki faaliyetleri çerçevesinde paket tur hizmetinden yararlanan tüzel kişilerinde bu kanun kapsamında tüketici sayılacağı dikkate alındığında dava konusu uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme olan Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilip HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2. maddesinde, Kanunun kapsamı “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” şeklinde açıklanmıştır.

Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3/1-(l) maddesinde de, tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.” biçiminde tanımlanmıştır.6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda, tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır.

Bunun yanında, Kanunun 83. maddesinde de, taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler il ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayda davacı, paket tur sözleşmesi kapsamında dünyada yaşanan covid 19 pandemisi nedeni il gerçekleştirileyemeyen tur için ödediği bedelin tahsilini talep etmekle; uyuşmazlığın taraflarının tüzel kişi tacir olduğu, satışın şirket adına gerçekleştirildiği, şahsi kullanım olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından nisbi ticari nitelikteki davanın İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere