İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/1494 K.2023/1699

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 2. Asliye Ticaret ile Büyükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tevdi mahalinin belirlenmesine (TBK M.107) ilişkindir. Büyükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesince, "... Eldeki talebin tarafları ticaret şirketi olup, tacirdirler. Tacir ise bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimsedir, dolayısıyla uyuşmazlık tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olup, kira akdine de dayanmamaktadır. Eldeki çekişmesiz yargı işinde asliye ticaret mahkemesi görevlidir.

Bu nedenle mahkemece İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesince "...

Bu itibarla görev hususunun resen gözetilmesi gerektiğinden, açıklanan gerekçelerle talep eden tarafın talep konusu dikkate alınarak uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesi'nde çözülmesi gerektiği kanaatine varılarak HMK 115/1 maddesi uyarınca Mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacağı dikkate alındığında mahkeme görevsiz olduğu durumlarda görevsizlik kararı vermesi gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Büyükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna, dosyada Büyükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/2346E.2022/2332 Karar sayılı ve 30/11/2022tarihli görevsizlik kararı verilmiş olduğundan, görev hususunda merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge İstinaf Mahkemesi ilgili dairesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. Talep tevdi mahalli tayini istemine ilişkindir.

Tevdi mahalli tayini HMK'nın 382/2-d-3 maddesinde de belirtildiği üzere çekişmesiz yargı işidir. Aynı kanunun 383/1 maddesine göre aksine düzenleme bulunmadığı takdirde çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

TTK'nın 4. maddesinin 1. fıkrasında her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ve tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın fıkranın alt bentlerinde sayılan hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı, 5/1. maddesinde aksine düzenleme bulunmadıkça asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.

HMK usul hukuku açısından genel kanun olup, Türk Ticaret Kanununda yer alan usule ilişkin düzenlemeler HMK'ya göre daha özel düzenlemelerdir.HMK'da yer alan göreve ilişkin düzenleme genel bir düzenleme olup, 383/1 maddesinde de belirtildiği üzere aksine bir düzenleme bulunmaması halinde çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Maddede belirtilen aksine düzenleme TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde düzenlenmiştir.

TTK 4 ve 5. maddelerinde yer alan düzenlemeye göre nisbi ve mutlak ticari nitelikte çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme aksine düzenleme bulunmadıkça Asliye Ticaret mahkemesidir. Buna göre nisbi ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olan tacirler arasında tevdi mahalli tayinine ilişkin taleplerde görevli mahkeme TTK'nın 5/1 maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Somut talepte tevdi mahalli belirlenmesini isteyen ve karşı taraf tacir olup talep her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan kaynaklanmaktadır. Bu durumda görevli mahkeme TTK 5/1 maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemesi olup, uyuşmazlığın Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere