İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/1693 K.2023/3445

Taraflar arasında görülen dava sırasında Bir kısım davalılar vekili Av. ... tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi Bir kısım davalılar vekili Av. ... tarafından istenilmiş olmakla, süresi içerisinde verilen istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Hakimin reddi talebinde bulunan bir kısım davalılar vekili Av. ... dilekçesinde özetle.

Talebe konu davanın itirazın iptali davası olduğunu, itirazın iptali davasının görülebilmesi için usulüne uygun şekilde yapıldığını, geçerli bir icra takibinin bulunması gerektiğini, somut olayda davacının, dava konusu icra takibine yapılan itirazın iptalini istediği halde müvekkili şirketlerin icra takibinin tarafı olmadığını, müvekkili şirketlere karşı başlatılmış bir icra takibi olmadığından dava şartının gerçekleşmediğini, arabuluculuk sürecinde de müvekkillerine karşı başvuruda bulunulmadığını, bu itibarla müvekkilleri ...

A.Ş. ve ..

A.Ş.'y.arşı açılan davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, cevap dilekçelerinden itibaren müvekkilleri yönünden dosyanın tefrik edilmesini ve davanın dava şartı yokluğundan reddini istedikleri halde mahkeme hakiminin bu talebi usul ve yasaya aykırı şekilde değerlendirme dışı bıraktığını, önce cevap dilekçesinin görmezden gelindiğini, ardından dava şartına dair itirazlarının ilgili icra dosyası dosyaya girdikten sonra değerlendirileceğini bildirdiğini, icra dosyasının geldiğini, bu kez de talebin bilirkişi incelemesinden sonra değerlendirileceğine dair taraflarına tebligat gönderildiğini,

eldeki dosyada müvekkili şirketlerin ticari defterlerini incelemeye gerektirecek hiçbir durum olmadığını, hakimin daha ilk tensiple müvekkillerinin adını da içeren bir dava şartı arabuluculuk süreci son tutanağı sunması için davacıya 1 hafta kesin süre vermesi gerektiğini, hatta buna da gerek kalmadan dava konusu takipte müvekkillerinin adı bulunmadığından dosyayı tefrik etmesi ve dava şartı yokluğundan reddetmesi gerektiğini, bunların yerine gerçeği göz ardı ederek müvekkillerine yönelik işin esasına girmeye çalışılmasının yanlı bir tavır olduğunu,

hakimin bu dosyada usul ve yasaya aykırı şekilde müvekkillerinin ticari defterlerini inceleme ısrarının tarafsızlığına gölge düşürdüğünü, hakimin reddini talep etme zorunluluğu doğduğunu, dava şartına dair itirazların icra dosyası geldikten sonra değerlendirileceği yönünde ara karar kurulduğu halde icra dosyası geldiğinde de işin bu kez bilirkişi incelemesi sonrasına ötelenmesinin, hakime olan güvenlerini bitirdiğini, bu nedenlerle HMK'nın 38/5. maddesi uyarınca davalıya tebliğini ve duruşmalı olarak yapılacak inceleme sonucunda ...'in reddini talep etmiştir.

Hakimin reddi HMK'nın 36. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, HMK 36.maddesi hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması halinde taraflardan birinin hakimi reddedebileceğini, hakimin de bizzat çekilebileceğini hükme bağlamıştır.

Yine aynı maddede, davada iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması, davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği helde görüşünü açıklamış olması, davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması davanın dördüncü derece de dahil yan soy hısımlarına ait olması, dava esnasında iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması hallerinde hakimin reddi sebebinin varlığının kabul edileceği düzenlenmiştir.

Yukarıda belirtilen red sebepleri sınırlı olmayıp, HMK 36.maddesinde belirtilmeyen ancak hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren başka sebeplerin de hakimin reddini gerektireceği açıktır.

Dosya kapsamına göre, somut olayda HMK'nın 36. Maddesinde öngörülen hakimin reddi ve çekilmesini gerektirecek sebeplerinin bulunmadığı, reddeden bir kısım davalılar tarafından, açılan dava bakımından reddeden davalılar yönü ile dava şartının gerçekleşmediği, tefrik ile davanın reddinin gerektiğinin talep edilmesine rağmen mahkeme hakimin talebi değerlendirmediği,

davanın esasına girildiği ve diğer red sebebi olarak ileri sürülen hususların işin esası yönünden isitinaf ve temyiz sebebi olup hakimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren neden olarak değerlendirilmeyeceği, tahkikatın yürütülmesi gibi hususlar bakımından mahkeme hakimin taktir hakkı bulunduğu yönündeki merci değerlendirmesi yerindedir.Bu itibarla ilk derece mahkemesinin reddi hakim talebinin reddine ilişkin kararı hukuka uygundur.