İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/2254 K.2024/449

Taraflar arasındaki davada İstanbul 36. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstanbul 36. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...Halkalı Vergi Dairesinden gelen 22/02/2023 tarihli yazı cevabına göre davalı ...'in 01/01/2021 tarihinden itibaren ve dava tarihi itibariyle (21/06/2022) ticari kazanç mükellefi olduğu ve bilanço esasına göre defter tuttuğu, halen mükellefiyetinin devam ettiği bildirildiğinden ve dava konusu kaçak elektrik kullanıldığı iddia edilen yerin kaçak elektrik tespit tutanağında ticarethane olarak belirli olması dikkate alındığında dava konusu uyuşmazlığın davacı ve davalı tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...dosyada yer alan beyan ve tutulan kaçak elektrik tutanaklarına göre iş yerinde kullanılan elektrik yönü ile işlem yapıldığı, talep edilen bedelin iş yerine ait olduğu, davanın kaçak elektrik kullanımına dayalı olduğu bu nedenle iddia edilen kaçak elektrik kullanım tarihinde davalının tacir olması halinde mahkememizin görevli olacağı, kaçak elektrik kullanım tutanağının tanzim tarihinin 06/04/2016 tarihi olduğu, ancak dosyadaki müzekkere yanıtlarından Asliye Hukuk Mahkemesince kabul edildiği üzere davalının 01/01/2021 tarihi itibari ile tacir sayıldığı,

yine tutanağa konu yerin "ticarethane" olmasının da mahkememizin görevini belirleyici unsurlardan olmadığı, davalının tacir ve tüketici sıfatı bulunmaması, davanın da mutlak yada nispi ticari davalardan olmaması nedeniyle uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

İstanbul BAM 12. HD'nin 2018/983 E. 2018/1446 K. Sayılı ilamında "İlk derece mahkemesince davalının ticaret siciline kaydının olmadığı ve işletme hesabına göre defter tuttuğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de, yukarıda da açıklandığı üzere davalının ticaret siciline kaydının olmaması tacir olmadığını, esnaf olduğunu göstermediği gibi işletme hesabına göre defter tutuyor olması da esnaf olduğunu göstermeyecektir." denilmek suretiyle konuya açıklık getirilmiştir.

Davalının esnaf sayılabilmesi için kazanç unsuru yanında, iktisadi faaliyetlerinin nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmalarına dayanması, kazançlarının ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olması ve esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil(berber, terzi gibi) olması gerekmektedir.

Dosya kapsamında, davalının iktisadi faaliyetlerinin nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmalarına dayandığına veyahut berber terzi gibi esnaflık faaliyetinde bulunduğuna dair yeterli bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Tam aksine davalının, kaçak elektrik kullanımına dair tutanağın düzenlendiği tarihi de kapsar şekilde plastik imalat sektöründe faaliyet gösterdiği, kaçak elektrik tutanağının ticarethaneye ilişkin olduğu, davalının tutanak üzerine ticaret unvanı kullanarak imza koyduğu ve son dönem tacirlere özgü olan bilanço esasına göre defter tuttuğu nazara alındığında, davalının esnaf düzeyini aşar faaliyeti nedeniyle tacir sıfatına haiz olduğu ve davanın tacirler arası haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmakla davaya bakmak görevi Asliye Ticaret mahkemesine ait bulunmaktadır.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere