İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/2275 K.2024/496

Taraflar arasındaki davada Küçükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Asıl dava, teminat senedinden kaynaklı borçlu olunmadığının tespiti (senedin iptali) ile senedin istirdatı istemine ilişkindir. Küçükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...Belirtilen kanuni düzenlemeler, Yargıtay içtihatları ve anılan HSK kararı uyarınca yapılan değerlendirmelere göre, asıl dava bakımından taraflar arasındaki ihtilafların, Türk Ticaret Kanunu'nda açıkça düzenlenmiş olan kuralların uygulanması ile nihayete erdirilmesi gerektiği açıktır.

Karşı dava ise, asıl dava ile olan bağlantısı sebebi ile özel görevli mahkemede görülmelidir..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...taraflar arasındaki temel ilişki adi yazılı taşınmaz satış vaadi sözleşmesi olup uyuşmazlık bonodan değil, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, anılan dava ile karşı davanın TTK'nun 4.maddesinde sayılan diğer anlatımla bu maddede 6098 sayılı TBK'na atıf yapan sözleşmelere ilişkin olmadığından mutlak ticari davalardan olmadığı..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmişir. Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlık, davacının gazi kontenjanından ...'den satın alma hakkını elde ettiği bağımsız bölümün harici satış sözleşmesi ile davalı tarafa devrine ilişkin sözleşmenin 1. maddesi uyarınca bakiye satış bedelinin zamanında ödenmemesi nedeniyle, sözleşmenin feshedilmiş sayılması ve bu sözleşmeye göre teminat senedi olarak verildiği iddia olunan bonodan kaynaklı borçlu bulunmadığının (senedin iptali) tespiti isteminden kaynaklanmakta olup; buna göre, ihtilaf, Ticaret Kanunu'nda düzenlenen kambiyo senedine ilişkin hükümlere göre değil, Borçlar Kanunun genel hükümleri ile taşınmaz satış sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenecektir.

Bir başka ifade ile senedin düzenlenmesine esas sözleşmesel ilişki ticari nitelikli olmayıp, davaya bakmak görevi HMK 2 maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.