İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/2745 K.2024/632

Taraflar arasındaki davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 27. İş Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, alacak istemine ilişkindir.

İstanbul 27. İş Mahkemesince, "... davacının 6 ay süre ile davalı şirkette çalışmak üzere sözleşme imzaladığı, sıfatının kaptan olduğu, ilk olarak ... isimli gemide 22/02/2006 tarihine kadar çalıştığı, bu tarihten sonra... gemisinde kaptan olarak çalıştığı, 09/03/2006 tarihinde sebep gösterilmeksizin işten çıkarıldığı, 27/03/2006 tarihli ihtarname ile gerçek dışı bir takım gerekçelerle hiç bir ücret ödenmeyeceği belirtilerek sözleşmenin feshedildiği,

mevut ücret alacağı olduğunu aylık 2.250 USD üzerinden anlaşıldığını, şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500 USD karşılığı 3.000 TL'nin ödeme tarihindeki efektif Merkez Bankası satış kuru üzerinden tahsilini istemiş ise de İstanbul Liman Başkanlığı'na yazılan müzekkereye verilen cevapta... isimli geminin Türk bayraklı olmadığı, yabancı bayraklı olduğunun anlaşıldığı, Deniz İş Kanunun 1.madde kapsamında olmaması nedeniyle mahkememizin görevli olmadığı, davacının talebinin TTK 1320/1-a madde kapsamında kaldığı,

buna ilişkin yargılama yapma görevinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla Asliye Ticaret mahkemesine ait olduğu görülmekle mahkememizin görevsizliğine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... dava dilekçesinde davacının davalı şirkette çalışmak üzere sözleşme imzaladığı, ilk olarak ... isimli gemide 22/02/2006 tarihine kadar, bu tarihten sonra ... gemisinde kaptan olarak çalıştığı ve işten çıkarıldığı 09/03/2006 tarihine kadar bir kısım ücretinin ödendiği,

bakiye ücret alacağının bulunduğunu ileri sürdüğü görülmekle, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda "görev" başlığı altında düzenlenen 5/a maddesinde, "5953 sayılı kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı kanuna tabi gemi adamları, 22/05/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,

iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü uyuşmazlıklara bakmakla iş mahkemelerinin görevli olduğu" belirtildiğinden anılan uyuşmazlığa bakma görevinin mahkememize ait olmadığı, İstanbul 27. İş Mahkemesi'nin görevli olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

854 sayılı Deniz İş Kanununun 1. maddesine göre. "Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır." 25.11.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5/1. maddesine göre ise.

"İş Mahkemeleri; a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı TBK nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ... ilişkin dava ve işlere bakar." Bu nedenle yabancı bayraklı gemide çalışan gemi adamları Deniz İş Kanunu kapsamında bulunmamakta olup, TBK'nın 393. maddesinde düzenlenen hizmet sözleşmesi hükümleri kapsamında bulunmaktadır.

Davacı hizmet akdine dayalı olarak yabancı bayraklı gemide çalışmakta olup, taraflar rasında hizmetin temel ilişki olduğu, davacının çalıştığı geminin de yabancı bayraklı olduğu anlaşılmasına göre, uyuşmazlıkta TBK'nın 393 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan hizmet sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Bu nedenle 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5/1 maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde İş Mahkemeleri görevlidir. (aynı mahiyette İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2022/1531 Esas- KARAR NO : 2023/768 Karar)