İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/2761 K.2024/658

Taraflar arasındaki davada İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, banka teminat mektubundan kaynaklanan davalara ilişkindir.

İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesince, "...Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine" karar verilmiş ve verilen karar 30/11/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Eldeki dava tenfizi istenilen Almaty Büyükşehir Bostandyk İlçe Mahkemesi'nin 03/05/2022 tarihli, 7514-21-00-2/686 sayılı yabancı mahkeme kararı konusunun bankayla müşteri arasında kaynaklanan kredi sözleşmesinden kaynaklanmış olup, dava konusu tenfiz isteminin dayanağı ilamın niteliği itibariyle finans Mahkemelerinin dava konusu kapsamında kaldığı tespit edilmiş olmakla; dosyanın görevli mahkemenin İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla.

Mahkememizin görevsizlik nedeniyle işbu davalılar yönünden görev yönünden HMK 114/1-c ve HMK 115/2 md. uyarınca davanın USULDEN REDDİ ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilen dosyada eldeki davanın tenfizi istenilen Almaty Büyükşehir Bostandyk İlçe Mahkemesi'nin 03/05/2022 tarihli, 7514-21-00-2/686 sayılı yabancı mahkeme kararı konusunun bankayla müşteri arasında kaynaklanan kredi sözleşmesinden kaynaklanmış olup, dava konusu tenfiz isteminin dayanağı ilamın niteliği itibariyle finans Mahkemelerinin dava konusu kapsamında kaldığı tespit edilmiş olmakla; dosyanın görevli mahkemenin İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu belirtilerek verilen görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiş ise de;

yukarıda bahsedilen Hukuk Genel Kurulu'nun 2022/11-800 Esas 2023/607 Karar sayılı ilamında ayrıntılı şekilde ve açıkça belirtildiği üzere yabancı mahkeme kararlarının tenfizi için aranan şartlar 5718 sayılı Kanun'da sınırlı bir şekilde sayılmıştır.

Hâkimin tenfiz kararını verirken, yabancı karara uygulanan hukukun doğru seçildiğinin, doğru uygulandığının, delillerin doğru takdir edildiğinin kısaca kararın esas yönünden doğruluğunun incelenmesini öngören “revision” sistemi Türk Hukuku’nda kabul edilmemiştir. Başka bir deyişle tenfiz davasına bakan Türk mahkemesi, yabancı mahkeme kararının doğru olup olmadığını denetleyemez veya uyuşmazlığın esası hakkında karar veremez.

Yabancı mahkemenin maddi vakıaları doğru uygulayıp uygulamadığı, yabancı mahkemenin uyguladığı usul kurallarının veya maddi hukuk kurallarının Türk Hukuku ile uyumlu olup olmadığı tenfiz davası kapsamı dışında kalmaktadır.

Bu sebeple İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin gerekçesinde belirtmiş olduğu dayanak ilamın banka ile müşteri arasında kaynaklanan kredi sözleşmesine dayalı olması, dosyanın esasına ilişkin mahkememizce inceleme yapılamayacağından finans mahkemesi olarak değerlendirilmesi gereken bir husus bulunmadığından;

tanıma ve tenfize ilişkin genel hukuk kuralları uygulanacak olup söz konusu uyuşmazlıkta finans mahkemesi olarak mahkememiz özel olarak yetkilendirilmediğinden tabi hakim ilkesi dikkate alınarak dosyanın ilk olarak tevzi edilmiş olduğu İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan karşı görevsizlik kararı verilerek ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığının 25.11.2021 tarihli, 1232 sayılı kararıyla.

13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. Maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden (Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemeler),22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ile 969. maddelerinden,19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunundan, (142. maddesinde düzenlenenler hariç),23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunundan,21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring,

Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunun'dan ,06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunundan 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkındaki Kanun'dan kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlerde ihtisas mahkemeleri görevlendirilmiştir.

Talep yabancı mahkemenin kararı tanınması ve tenfizi talep edilmekle, benzer mahiyetteki talep bakımından İstanbul BAM 2022/1879 esas- 2023/104 karar sayılı ilamında belirtilen hususlarda dikkate alınarak, tanıma ve tenfize ilişkin uyuşmazlığın çözümü finans konusunda uzmanlık gerektirmemektedir, Dolayısıyla uyuşmazlığın söz konusu ihtisas mahkemelerince görülmesini gerektirir bir durum da bulunmamaktadır.

Bu nedenle davanın ilk tevzi edilen İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.