İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/2841 K.2024/667

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptaline ilişkindir. İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... Dava davalıya ait zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan aracın neden olduğu kaza sonucu yaralanan şahsa Güvence Hesabı tarafından ödenen tazminatın davalıdan tahsiline ilişkindir. ...nın zorunlu mali mesuliyet sigortasının yerine geçmiş olmasına,

zorunlu sigortanın 6102 sayılı TTK'nun 1483/1 maddesinde düzenlenmesine ve aynı yasanın 4. maddesi uyarınca bu kanunda düzenlenen işlerden kaynaklanan hukuk davalarının ticari dava niteliğinde olduğunun kabul edilmesine göre, ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği, mahkememizin görevsiz olduğu kanaatine varılmakla, mahkememizin görevsizliğine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Davacı ... zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan davalının sürücü olduğu aracın neden olduğu kazada yaralanan dava dışı kişiye ödediği tazminatı, haksız fiilden sorumlu olan davalıdan rücuan talep etmektedir.

Davacının güvence hesabı olduğu, ödeme yaptığı üçüncü kişinin halefi olduğu ve üçüncü kişinin tacir olmadığı gibi uyuşmazlığın da haksız fiilden kaynaklandığından (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk dairesinin 2022/2501 esas, 2023/1054 karar sayılı ilamı) davanın genel görevli asliye hukuk mahkemesi tarafından bakması gerektiğinden karşı görevsizlik kararı vermek gerekerek ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/17896 esas- 2021/4942 karar sayılı kararında ''... Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Uyuşmazlığın giderilmesine konu somut olaylarda, davacı ... zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir. TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir.

Davalılar gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

(Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 21.12.2020 tarih, 2020/466-2020/8778 sayılı kararı ile 16.10.2019 tarih, 2017/1132-2019/9502 sayılı kararları da aynı yöndedir.) Dolayısıyla Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi,

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın bu çerçevede giderilmesi gerekmiştir. '' gerekçesi ile farklı yöndeki uyuşmazlığı giderir şekilde karar verilmiştir.6102 sayılı TTK nun 5/2 maddesinde de ticari davalara asliye ticaret mahkemelerince bakılacağı, asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir.Eldeki davanın, zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan aracın neden olduğu kaza sonucu zarar görene ... taarfından ödenen tazminatın,

haksız fiilden sorumlu olan davalıdan rücuen tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14/b maddesinde rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için zorunlu sigortalara ilişkin olarak koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların, bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla güvence hesabı oluşturulacağı, aynı kanunun geçici 2. maddesine dayanılarak çıkarılan ...

Yönetmeliğinin 16/c maddesinde, zarardan sorumlu olan kişilere veya yükümlü sigorta şirketine hesaptan yapılan ödemeler nedeniyle rücu hakkının kullanılacağı düzenlenmiştir. Her ne kadar davacı ... tacir ise de davalı tacir olmadığı gibi kazaya karışan kusurlu araç ticari nitelikte değildir.

Uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklandığından, davanın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir (Dairemizin 2021/312 Esas - 2021/1772 Karar sayılı kararı ile 2021/335 Esas - 2021/1809 Karar ve benzer nitelikteki diğer kararları. Yargıtay 20. HD 2016/13991 Esas - 2017/368 Karar sayılı kararı) .