İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/2920 K.2024/935

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 4. Tüketici Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 4. Tüketici Mahkemesince, "...

Dava konusu ... plakalı aracın tescil kayıtlarına göre kullanım şekli/cinsinin ticari taksi-ticari olduğu, bu nedenle dosyamız davalısının 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici vasfı taşımadığı, taraflar arasındaki ilişkinin tüketici kanununda tanımlanan tüketici ve satıcı ilişkisine uymadığı kanaatine varılmakla mahkememizin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...taraf iddia ve savunmaları, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği'ne, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığına, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü müzekkere cevapları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının bilanço usulüne göre defter tutup tacir sayıldığı, ancak davalının ticari işletmesi bulunmadığı, taksi ile yolcu taşımacılığı işi ile uğraşıp basit usulde defter tuttuğu ve tacir olmadığı, onarıma konu aracın ticari araç olmasının tek başına uyuşmazlığı ticari dava yapmaya yetmeyeceği, davacının tacir olduğu,

davalının tacir olmadığı itirazın iptali davasının TTK'nın 4.maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, bu suretle mahkememizin görevli olmadığı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin İstanbul Anadolu 4.Tüketici Mahkemesi olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır.

Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. 6502 sayılı yasanın 73. Maddesi bu kanunun uygulanmasıyla ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağı öngörülmüştür.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasada düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığı tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez işbu noktada bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir.

Eldeki davada, davacı vekili, müvekilinin oto kaporta tamir hizmeti verdiğini, davalıya ait ... plakalı aracın 08/06/2021 tarihinde karıştığı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle karşı aracın trafik sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş. nezdinde açılan hasar dosyasına istinaden onarım için müvekkiline getirildiğini, müvekkilinin aracın onarımını tamamlayarak davalıya teslim ettiğini, ancak onarım bedelini sigorta şirketinden alan davalının bu bedeli kendisine ödemediğini ve bu nedenle davalı aleyhine icra takibi yaptığını belirterek işbu itirazın iptali davasını açmıştır, Karşı görevsizlik kararı veren mahkemece ilgili kurumlara yazılan yazı cevaplarına göre, davacının bilanço usulüne göre defter tutup tacir sayıldığı, davalının ise basit usulde defter tutup, taksi yolcu taşımacılığından kaynaklı şoförlar odasında esnaf kaydının bulunduğu,

dolayısıyla davalının tüketici konumunda olmadığı, zira tamirat sözleşmesine konu araçtan mesleki ve ticari amaçla yararlanan bir kişinin tüketici sayılamayacağı, giderek tacirler arasında ticari işletmeden kaynaklanan nisbi nitelikte bir ticari dava veyahut mutlak ticari dava bulunmadığına ve davalının da tüketici sıfatı bulunmadığına göre, HMK 2 maddesi uyarınca davaya bakmak görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.

Her ne kadar asliye hukuk mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı yoksa da, görev kurallarının kamu düzeninden olması nedeniyle, uyuşmazlık çıkaran mahkemelerce sınırlı olmaksızın yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla, uyuşmazlığın İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasına karar verilmiştir.