İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/3236 K.2024/1061

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Bakırköy 2. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, İtirazın İptali ilişkindir. Bakırköy 2. Tüketici Mahkemesince, "... taraflardan birinin tüketici, diğerinin satıcı ve sağlayıcı konumunda olması, taraflar arasındaki ilişkinin de tüketici işlemi niteliği olması gerekmektedir. Davacı taraf açmış olduğu dava ile davacının hesabına sehven gönderilen bedelin iadesini talep etmekte olduğundan uyuşmazlık tüketici işlemi niteliğindeki herhangi bir sözleşmeden kaynaklanmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme ilişkisinden kaynaklanmaması dilekçe içeriğine göre talebin sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı bir uyuşmazlık olması nedeniyle tüketici mahkemeleri görevli değildir. TTK 4. Maddesinin 1/f bendi gereğince bankaların taraf olduğu uyuşmazlıklarda ticaret mahkemeleri görevli olduğundan uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret mahkemelerinin görevli olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... Davalının tacir olmadığı, davanın mutlak ya da nispi ticari dava niteliği taşımadığı sabit olup, iş bu davaya bakmakta Mahkememiz görevli olmadığından, HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı noksanlığı davanın usulden reddine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

28.11.2013 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2. maddesinde Kanunun kapsamı "Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar" şeklinde açıklanmıştır.

Kanunun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde ise tüketici işlemi, "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukukî işlemi ifade eder" biçiminde tanımlanmıştır.

6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanunun 83. maddesinde de taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Somut olayda; davalının hesabına yanlışlıkla yatırılan bedelin iade edilmediği, bu nedenle bunun tahsiline , hatalı yapılan yapılan ödeme nedeniyle alacaklı olduğunu icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ve dava etmiş olup, davacı davasını sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandırdığından, taraflar arasındaki bankacılık işlemi haricinde yanlışlıkla ödenen bedelin tahsili talep edildiğinden, uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.( YARGITAY 11. Hukuk Dairesi ESAS NO: 2018/4503 -KARAR NO: 2020/2011.

ESAS NO: 2020/7206 -KARAR NO: 2022/46) Her ne kadar karşı görevsizlik veren mahkemeler arasında Asliye Hukuk Mahkemesi bulunmasa da görev hususunun kamu düzeninden olduğu, görevli mahkemenin resen belirlenebileceği anlaşıldığından, uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde bağlı bulunulan Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.