İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/789 K.2023/2838

Taraflar arasındaki davada Küçükçekmece 10. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava,tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir. Küçükçekmece 10. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...Davacının ticaret şirketi olduğu, davasını ticari bir şirkete yönelttiği, davanın her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendiren bir dava olması nedeniyle TTK 4/1. Maddesi uyarınca mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla..." denilmek suretiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesince, "...Muvazaa davası, borçlunun yaptığı tasarrufi işlemlerin gerçekte hiç yapılmamış olduğunu tespit ettirmeyi amaçlar. Davacının bu davadaki amacı alacağını tahsil edebilmek için muvazaa nedeniyle temelde geçersiz olan işlemin hükümsüzlüğünü sağlamaktadır... Huzurdaki dava TTK'nın 4/1-a maddesi uyarınca TTK'da öngörülen hususlardan kaynaklanan mutlak ticari davalardan olmadığından" denilerek karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Davacı vekilinin dava dilekçelerindeki açıklamalarına ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre, TBK'nın 19. maddesinde öngörülen genel muvazaa hukuksal sebebine dayalı olarak iptal talebinde bulunulduğu görülmektedir. İhtiyati tedbire ilişkin dosyada karar veren İstanbul BAM 9 HD 2018/3528-2018/1340 E.K. sayılı kararında da dava, bu şekilde nitelendirilmiştir.

Borçlar Kanunu'nun 19. maddesinde öngörülen muvazaa hukuksal sebebine dayalı tasarrufun iptali davasında, davacının bu davadaki amacı, alacağının tahsili amacıyla danışıklı olduğunu ileri sürdüğü hukuki işlemin kendisi yönünden geçersizliğini sağlamaktır. Bu dava, borçlunun yaptığı tasarrufun gerçekte hiç yapılmamış olduğunun tespitini amaçlar. Muvazaa nedenine dayalı açılan davalarda aciz vesikası aranmaz, hak düşürücü süre de söz konusu değildir.

Davanın kanıtlanması durumunda tapu iptal tescil talebinde bulunulsa dahi, kıyasen İİK 283. maddesi doğrultusunda karar verilir.

İster İİK 277. maddeye dayalı açılsın, isterse BK 19.maddeye dayalı açılsın, bu davalarda, görevli mahkeme, tarafları tacir olsa, uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmeden kaynaklansa bile (3. kişi konumundaki davalı ile davacı arasında hukuki münasebet bulunmamaktadır) kural olarak asliye hukuk mahkemeleridir(Sgk prim alacaklarından kaynaklı davalar hariç.)(HGK’nun 2014/17-2389 Esas 2016/129 Karar sayılı kararında. "tasarrufun iptali, davaları mutlak ticari dava niteliğinde olmayıp şahsi nitelikte ve borçlunun tasarruflarına yönelik bulunduğundan asliye hukuk mahkemelerinin görevine girmektedir" şeklinde içtihat olunmuştur.) Bu durumda,

davanın Küçükçekmece 10. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere