İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/2426 K.2025/756

Taraflar arasındaki davada İstanbul 20.Asliye Ticaret Mahkemesi ile Gaziosmanpaşa 2.Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava,Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) talebine ilişkindir. Gaziosmanpaşa 2.Asliye Hukuk Mahkemesince,"... davalı kurum vekilinin cevap dilekçesi ekinde dosyaya ibraz ettiği davaya konu kaçak elektrik tutanaklarında ve düzenlenen faturalarda abone grubunun ticarethane/spor salonu olarak belirlendiği, davacının elektrik aboneliğinin bulunduğunun sabit olduğu görülmektedir. Bu halde görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kuşkusuzdur.

Bununla birlikte dava konusu edilen kaçak elektrik cezası nedeniyle davacıya ait işyerinin elektriğinin kesileceğinin davacıya şifahen bildirildiği, dava konusu edilen kaçak elektrik cezası nedeniyle davacıya ait iş yerinin elektriğinin kesilmesi halinde iş yerinin faaliyetine devam edemeyeceği,

bu durumun davacının iş hayatında tarifi imkasız zorluklara ve zararlara yol açacağı kanaati hasıl olduğundan teminat karşılığında verilen davacının iş yerine ait elektriğin dava sonuna kadar kesilmemesine dair ihtiyati tedbir kararı yerinde görülmekle davalı kurum vekilinin söz konusu ihtiyati tedbire ilişkin itirazının reddine karar vermek gerekmiştir..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 20.Asliye Ticaret Mahkemesince,"... kaçak elektrik tüketiminden kaynaklı ödenmeyen faturalardan dolayı borçlu olunmadığı sebebiyle açılan davalardan olduğu anlaşılmış olup uyuşmazlık konusu TTK’da düzenlenmediğinden mutlak ticari dava niteliğinde değildir, ancak taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde, davanın nispi ticari dava olduğu kabul edilecek Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olacaktır.

Bu nedenle davacının, tacir sıfatını haiz olup olmadığının tespiti gerekmektedir.

Küçükköy Vergi Dairesi Müdürlüğünün 22.01.2024 tarihli müzekkere cevabı ile davacı ...'ın 01.04.2013 tarihinden beri mükellefi ve halen mükellefiyetine devam ettiği, Vergi Usul Kanununun 177/1 maddesindeki limitleri aşmadığı ve bu tarihler itibariyle gerçek usulde (2. sınıf işletme hesabı) vergilendirildiği bildirildiği, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün 19.01.2024 tarihli müzekkere cevabında; davacı ...'ın gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının bildirildiği,

TTK'da yer alan mutlak ticari davalardan olması için her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi gerektiğinden somut olayda davacı tarafın tacir olmadığı anlaşılmakla bu itibarla davaya bakma görevi genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup, mahkememizin görev alanında değildir.

Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3. maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi;

mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet,

bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.6502 sayılı Kanunun 73. maddesi bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür.Bir hukukî işlemin sadece 6502 sayılı Kanunda düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez.

Uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir.

Dosya kapsamı ve ticaret sicil ve vergi müdürlüğü yazı cevabına göre davacının tacir sıfatının bulunmadığı, kaçak elektrik kullanılan yerin iş yeri olmasının, davacıyı tacir olarak nitelendirmek için yeterli olamayacağı; uyuşmazlık konusunun işyerinde kaçak olarak elektrik kullanıldığı gerekçesiyle tahakkuk ettirilen elektrik bedelinden kaynaklandığı, davacının tacir ve tüketici sıfatı bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere