İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/3097 K.2025/1395

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 32.Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) talebine ilişkindir. İstanbul Anadolu 32.Asliye Hukuk Mahkemesince,"...Davacı tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan işbu davaya yönelik olarak dava dilekçesinde iddianın ileri sürülüş şeklinden de anlaşılacağı üzere DAVACININ TALEBİNİN ÖZCE. İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında üçüncü haciz ihbarnamesinde düzenlenen 478.078,73 TL'den sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını bu nedenle borçlu olmadığının tespiti istemine yönelik olduğu anlaşılmakla bu hususta İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyasının tetkiki neticesinde, davalı alacaklı tarafından, Borçlu ... aleyhine bonodan kaynaklı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı ve işbu noktada davaya konu ihbarnamelerin gönderildiği icra dosyalarındaki borcun sebebi kambiyo senedi olduğuna göre ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğinden yukarıda zikredilen yasal düzenlemeler ile tüm bu hukuksal ve olgusal gerekçeler doğrultusunda,

Türkiye Cumhuriyeti Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/15-2141 Esas - 2019/442 Karar Sayılı 11/04/2019 Tarihli Usul Ekonomisi İlkesi çerçevesinde verdiği ilamda dikkat-i nazara alınarak Mahkememizce somut uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermek gerekmiş olup davanın görev nedeniyle usulden reddine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesince,"...Davacı kendisine takip dosyasından gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz edemediği ve borç zimmetinde sayılması üzerine bu davayı açmıştır. Dolayısıyla uyuşmazlığın temelinde, davacıya gönderilen haciz ihbarnamesinin yasaya ve gerçeğe uygun olup olmadığı konusu yatmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın bir ticari dava olduğundan söz edilemez.

Zira dava ne tarafların ticari işletmeleri ile ne TTK'da düzenlenen konularla ne de TTK'nın 4. maddesinin alt bentlerinde sayılan hususlarla ilgilidir. Net olarak uyuşmazlık İİK'nın uygulanması konusu ile ilgili bulunmaktadır. Kısaca uyuşmazlık TTK'nın 4. maddesinde tarif edilen nitelikte bir ticari iş olmadığından, TTK'nın 5. maddesine göre asliye ticaret mahkemelerinde görülemez.

İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, asliye hukuk mahkemesidir..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava, İİK 89/3. maddesi gereği davacıya gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin;

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.

Her ne kadar daha önceki kararlarda Dairemizce farklı yönde değerlendirme yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin Yargıtay kararı uyarınca yapılan değerlendirmede, İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, asliye hukuk mahkemesi olduğuna göre, davaya bakmak görevi İstanbul Anadolu 32. Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.