İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/3104 K.2025/1394

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) talebine ilişkindir.İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesince,"... Çekle ilgili düzenleme TTK' da yer aldığından çekten kaynaklı uyuşmazlıklar TTK 4/1-a maddesine göre mutlak ticari dava niteliğindedir.

Davaya konu alacağın çekten kaynaklandığı, davalının lehtar olduğu, çeki ciro ile ...'a ciro ettiği, davacının da ondan ciro ile aldığı, davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde sunduğu Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararından farklı olarak, somut olayda, alacağın satış, eser, vekalet sözleşmesi gibi temel ilişkiye dayanmadığı, münhasıran kambiyo hukukundan kaynaklandığı anlaşılmakla davanın ticaret mahkemesinde görülmesine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesince,"...Davacı, taraflar arasında borç para verilmesi karşılığında davalı tarafından kendisine tanzim edilip verilen çeke dayalı olarak alacak talebi ile işbu davaya konu icra takibini başlatmıştır. Davaya konu çekin keşide tarihi 30/09/2022'dir.

Davaya konu çek yasal ibraz süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmediği dosya kapsamından anlaşılmış olmakla, kambiyo senedi vasfı özelliğini yitirmiş olup, adi belge olarak değerlendirilmesi gerekir. Şu halde tarafların tacir olup olmadığına bakmak gerekmektedir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre taraflar tacir de olmadığından işbu dava nispi ticari davaya da vücut vermeyecektir.

Dolayısıyla davada görevli Mahkeme Ticaret mahkemesi olmayıp, taraflar arasındaki temel ilişkinin ödünç sözleşmesi olması nedeniyle görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Kaldı ki davacı tarafça yapılan arabuluculuk başvurusu, somut olayın ticaret mahkemelerinin görev alanına girmediğinden bahisle reddedilmiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle; mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın görevsizlik sebebiyle usulden reddine ve Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna dair karşı görevsizlik kararı verilmiştir..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1.maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Diğer yandan, aynı Kanunun 778/I-ı. maddesi poliçenin iptale ilişkin 757 ilâ 763. madde hükümlerinin bono yönünden de uygulanacağı yönünde düzenleme sevk etmiş olup, 6102 sayılı TTK'nın 757/I. maddesi ve 30.06.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngörün 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi yetkili kılınmıştır.

Somut olayda; tarafların tacir olduğuna dair dosyada bir delil bulunmadığı, davaya konu alacağa dayandırılan çekin düzenleme tarihi itibari ile tacir olduğuna dair delil olmadığı, uyuşmazlığın kaynağının süresinde ibraz edilmeyerek zamanaşımına uğramış çek olması, ilamsız icra takibine dayanması,

zamanaşımına uğrayan çeklerin kambiyo senedi niteliğinde olmayıp, yazılı delil başlangıcı sayılması (HGK'nın 09/11/2016 tarih, 2014/19-1241 Esas ve 2016/1033 Karar sayılı ilâmı), ticari dava niteliğinde bulunmayan uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.