İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/1028 K.2025/1616

Taraflar arasında görülen dava sırasında Asıl davada davalı birleşen davada davacı ... Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi Asıl davada davalı birleşen davada davacı ...Toptancıları Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından istenilmiş olmakla, süresi içerisinde verilen istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Taraflar arasında görülen dava sırasında Asıl davada davalı birleşen davada davacı ...

Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından sunulan ret dilekçesinde özetle; reddeden asıl dosyada davalı - birleşen dosya davacısı tarafından kaldırma karar sonrası mahkeme heyeti kendi haklı ve somut taleplerini gerekçesiz olarak reddederek buna karşılık asıl davada davacının her türlü taleplerini kabul ederek, lehine yönlendirerek, hükme esas alınması mümkün olmayan bilirkişi raporlarına göre asıl davanın kabulü, birleşen davanın reddi yönünde karar verileceğini kuvvetli bir şekilde intiba uyandırdığı;

davaya dayanak iskan belgesinin sahte olduğuna dair iddiaları bakımından, iskan belgesinin hazırlanması ve tanziminde görevli olan memurlar hakkında verilen cezanın kesinleşmesi nedeni ile yeniden rapor alma taleplerinin gerekçesiz reddedildiği, bilirkişiden bu yönde yeniden değerlendirme yapması gerektiği belirterek reddi hakim talep etmiştir.

Hakimin reddi HMK'nın 36. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, HMK 36.maddesi hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması halinde taraflardan birinin hakimi reddedebileceğini, hakimin de bizzat çekilebileceğini hükme bağlamıştır.

Yine aynı maddede, davada iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması, davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği helde görüşünü açıklamış olması, davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması davanın dördüncü derece de dahil yan soy hısımlarına ait olması,

dava esnasında iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması hallerinde hakimin reddi sebebinin varlığının kabul edileceği düzenlenmiştir.Yukarıda belirtilen red sebepleri sınırlı olmayıp, HMK 36.maddesinde belirtilmeyen ancak hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren başka sebeplerin de hakimin reddini gerektireceği açıktır.Dosya kapsamına göre, somut olayda HMK'nın 36. Maddesinde öngörülen hakimin reddi ve çekilmesini gerektirecek sebeplerinin bulunmadığı,

reddeden asıl dosyada davalı - birleşen dosya davacısı tarafından kaldırma karar sonrası mahkeme heyeti kendi haklı ve somut taleplerini gerekçesiz olarak reddederek buna karşılık asıl davada davacının her türlü taleplerini kabul ederek, lehine yönlendirerek, hükme esas alınması mümkün olmayan bilirkişi raporlarına göre asıl davanın kabulü, birleşen davanın reddi yönünde karar verileceğini kuvvetli bir şekilde intiba uyandırdığı;

davaya dayanak iskan belgesinin sahte olduğuna dair iddiaları bakımından, iskan belgesinin hazırlanması ve tanziminde görevli olan memurlar hakkında verilen cezanın kesinleşmesi nedeni ile yeniden rapor alma taleplerinin gerekçesiz reddedildiği, bilirkişiden bu yönde yeniden değerlendirme yapması gerektiği bildirilmiş olup mezkur talebin heyet tarafından gerekçesiz olarak reddedildiği, birleşen dava ile hiç bir değerlendirme yapılmadığı,

bekletici mesel yapılması hususları ve dosyanın esasına dair yaptığı açıklama içerikleri ve diğer red sebebi olarak ileri sürülen hususların işin esası yönünden isitinaf ve temyiz sebebi olup hakimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren neden olarak değerlendirilemeyeceği, bir kısım iddiaların soyut nitelikte olduğu yönündeki merci değerlendirmesi yerindedir.Bu itibarla ilk derece mahkemesinin reddi hakim talebinin reddine ilişkin kararı hukuka uygundur.İlk derece mahkemesince HMK'nın 42/4 maddesi gereğince reddeden aleyhine para cezasına hükmedilmişse de,

tüm dosya kapsamına göre red talebini kötü niyetle yaptığına ilişkin bir olgu veya bilgi söz konusu olmadığından para cezası ile tecziyesi yasaya uygun değildir. Bu husus yeniden yargılamayı gerektiren bir eksiklik olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında aşagıdaki şekilde yeniden hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere