İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/2054 K.2026/729

Taraflar arasındaki davada Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Büyükçekmece2. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...davanın Asliye Ticaret mahkemesi sıfatıyla açıldığı, mahkememizin ticaret mahkemesi sıfatının bulunmadığı, Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...davacının tacir olup olmadığı hususunda Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü ile Maltepe Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazı yazıldığı, müzekkerelere verilen cevaplarda davacının gerçek kişi işletme kaydı bulunmadığı gibi 10/05/2023 tarihinde Yukarı Bahçelievler Mah. ... Cad. .. Çankaya/Ankara adresindeki ...

Hizmetleri (Tıp Doktorları Dışında Yetkili Kişilerce Sağlanan Mesleki Terapi, Aroma Terapi, Konuşma Terapisi, Homepati, Besin Tedavisi, Ayak Bakımı, Diş Hijyeni vb. Hizmetler) (Hastane Dışı) faaliyetinden dolayı gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olduğu, 10/05/2024 tarihinde faaliyetine son verdiği, 2023 vergilendirme dönemine ait yıllık gelir vergisi beyannamesinin İşletme Hesabı Özetine göre doldurulduğu hususlarının bildirildiği, davacının tacir olmadığı, davaya konu uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bir kişinin ticaret siciline kaydının olmaması tacir olmadığını, esnaf olduğunu göstermediği gibi işletme hesabına göre defter tutuyor olması da esnaf olduğunu göstermemektedir. Tarafların esnaf sayılabilmesi için vergiye esas hasılat/satış unsuru yanında, iktirasdi faaliyetinin sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayanması ile esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil(berber, terzi gibi) olması gerekmektedir.

Dava, 5.982,72 TL fatura bedeline dayalı itirazın iptali istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki ticari ilişkinin, davacı açısından ticari işletme düzeyinde gerçekleştirilen ticari faaliyet kapsamında olduğuna dair dosya kapsamında bir bilgi ve belge bulunmadığı, tarafların iddia ve savunmalarına konu hukuki münasebetin de, mutlak surette her iki tarafın ticari işletme faaliyetini gerektirir nitelikte olmadığı, davacının tacir sıfatını gösterir şekilde bir vergi mükellefiyet kaydının veyahut ticaret sicilinde gerçek kişi ticari işletme kaydının olmadığı nazara alındığında, nispi nitelikte ticari dava söz konusu olmayıp, HMK 2. madde uyarınca davaya bakmak görevi asliye hukuk mahkemesine aittir

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere