İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/2253 K.2026/472

Taraflar arasındaki davada İstanbul 1. Tüketici Mahkemesi ile İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir .Tüketici Mahkemesince, uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.Asliye Ticaret Mahkemesince, taraflar arasındaki sözleşme altındaki imzanın davacının elinden ürünü olmadığı, davacının tacir sıfatına haiz bulunmadığı, uyuşmazlığın tüketici işleminden kaynaklandığı gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2. maddesinde, Kanunun kapsamı “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” şeklinde açıklanmıştır.

Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3/1-(l) maddesinde de, tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.” biçiminde tanımlanmıştır.6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda, tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır.

Bunun yanında, Kanunun 83. maddesinde de, taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayda; davacı taraflar arasında düzenlenen ...

Tali Satış Sözleşmesi kapsamında borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunmuş olup; sözleşme altındaki imzanın yapılan incelemeye göre davacının elinin ürünü olmadığı, ayrıca ticari amaçla sözleşme düzenlendiği anlaşıldığından, davacının tüketici sıfatına haiz bulunmadığı, Asliye Ticaret Mahkemesince ticaret sicil müdürlüğünden ve vergi dairesinden yapılan araştırmaya göre davacının tacir sıfatına da haiz bulunmadığı anlaşılmakla; davanın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Herne kadar görevsizlik kararı veren mahkemeler arasında Asliye Hukuk Mahkemesi bulunmamakta ise de. HMK'nın 114. maddesi gereğince görev dava şartı olup, her aşamada re'sen gözetileceğinden, merci incelenmesinde doğru merciye davanın yönlendirilmesinin kamu düzeninden olduğu dikkate alınarak uyuşmazlığın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere