İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/2645 K.2026/900

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesince, "...ihyası istenen davalı şirket ile davalı kooperatifin adreslerinin mahkememiz yargı alanı dışında bulunduğu, her iki davalının da adreslerinin İstanbul Adliyesi yargı alanı sınırları içinde olduğu dikkate alınarak; TTK 547.md gereğince ihya davasına bakma yetkisinin İstanbul Ticaret Mahkemesine ait olduğu..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... ihyası talep olunan kooperatifin adresinin Bahçeşehir 2.Kısım ... Sokak ... Yap. Kop. ... Büyükçekmece/İstanbul olduğu, buna göre de ihya davalarında yetkili mahkemenin sicil adresi mahkemesi olduğu da gözetilerek kooperatif yönünden ihya davasında yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından, mahkememizce istinaf kararı uyarınca yetkisizlik kararı verilerek dosyanın daha önce yetkisizlik kararı vermiş olan Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine..." gerekçesiyle yetkisizlik yönünde karar vermiştir.

Dava, şirketin ihyasına ilişkindir. Mahkemece, ihyası istenen ... ...Koop. yönünden dosya 2025/473 esasa tefrik edilerek, İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesi 2025/113 Esas 2025/992 Karar sayılı kaldırma ilamı uyarınca karşı yetkisizlik kararı verilmiştir. Kaldırma ilamında aynen "...Tasfiye Halinde ...Kooperatifinin ise kooperatif genel kurulunca alınan karar uyarınca tasfiye edilmiş olup, kooperatifin son yerleşim yeri adresinin Bahçeşehir 2. Kısım ...

Sokak ...Yapı Kooperatifi...olduğu dosyada bulunan sicil kaydı ile Dairemizce alınan Ticaret Sicil Gazetesi örneğinden anlaşılmaktadır. İhyası talep olunan kooperatifin tasfiyesinin sona erip 29.07.2009 tarihinde tescil edilerek ticaret sicil kaydının terkin edildiği anlaşılmıştır.

TTK'nın 547. maddesi, ek tasfiye başlığı altında; " Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler.

Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir" düzenlemesini getirmiştir.

Bu hüküm, 1163 sayılı Kanun'un anonim şirket hükümlerine atfı nedeniyle, kooperatifler hakkında da uygulanır.TTK'nın 547. maddesinde düzenlenen yetki kuralı ihya davası bakımından bir kesin yetki kuralı olup, kesin yetki dava şartı olduğundan, mahkemece HMK'nın 114/1.ç maddesine göre dikkate alınmalıdır. Dava şartı olan kesin yetki kuralı kanun yolu incelemesi dâhil olmak üzere yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınır.

Bu durumda mahkemece kooperatifin sicil kaydının yeniden incelenerek muamele merkezinin mahkemenin yetki alanında kalması hâlinde işin esası hakkında karar verilmesi, aksi halde kooperatife yönelik davanın ayrılarak yetkili mahkemeye gönderilmesi, yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olması hâlinde daha önce yetkisizlik kararı verildiği de gözetilerek yetki uyuşmazlığının çözülerek uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekmektedir.

Mahkemece kesin yetkiye ilişkin dava şartı değerlendirilmeden dosyadaki delillere göre mahkemenin yetkisiz olduğu kooperatif konusunda da ihya kararı verilmiş olması doğru görülmediğinden, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir." denilmek suretiyle ihyası istenen kooperatif yönünden yetkisizliğe dair değerlendirme yapılması gerektiğine değinilmiştir.

Karşı yetkisizlik kararı veren mahkemece yapılan araştırmada ihyası istenen kooperatifin muamele merkezinin Bakırköy sınırları dahilinde bulunduğu anlaşılmakla davaya bakmak yetkisi Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesine ait bulunmaktadır.