İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/735 K.2025/1121

Taraflar arasında görülen dava sırasında davacı vekili tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmiş olmakla, süresi içerisinde verilen istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Taraflar arasında görülen dava sırasında davacı vekili tarafından sunulan ret dilekçesinde özetle.

Davacının Bakırköy 1.Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi' nde davalı hakkında açtığı, mali hakları kendilerine devredilmiş dava konusu eserlerin ve albümlerin, şirketler tarafından kullanılmasını engellemek amacıyla, haksız bir şekilde youtube platformu üzerinden telif hakkı ihlali bildiriminde bulunduğu, şirketlerin bu şekilde gelir elde etmesini engellediği ve ticari itibarlarını zedelediği, maddi zararlarının ortaya çıktığı gerekçesiyle, maddi gelir kaybı ve manevi tazminat istemlerine ilişkin 09/12/2021 tarihli davada, yargılamanın devamı sırasında, usule uygun dilekçe teatisinin tamamlandığı, bilirkişi heyet raporu alındığı,

rapora itirazların sunulduğu, taraf delillerinin sunulduğu ve toplandığı, bilirkişiden ek rapor alındığı, bu süreçte 18/05/2023 tarihli duruşmada youtube'a müzekkere yazılarak, gelen cevap ile birlikte bilirkişiye tevdii istendiği, buna uygun ara karar kurulduğu, yazı cevabı geldiğinde bilirkişiye tevdiinin kararlaştırıldığı, yazı cevabının bila ikmal olması sonucu 28/09/2023 tarihli duruşmada bildirdikleri adrese aynı müzekkerenin yazılmasının istendiği, müzekkerenin yanlış yazılması sebebiyle istenilen soru cevabının gelmediği,

hatalı müzekkere düzeltilerek tekrar yazıldığı ve bu kez yazılan müzekkerenin de adres yetersizliğinden iade gelmesi ile yeniden adres araştırması yapıp mahkemeye bildirecekleri söylendiği halde, mahkeme hakimi tarafından "Davacı vekilinin belge temin ettiği şirket tarafından verilecek cevabın dosyaya katkı sağlamayacağı anlaşılmakla, yeniden yazı yazılması taleplerinin reddine" şeklinde karar verilerek, tahkikatın sonlandırıldığı,

oysa müzekkere yazım sürecinin başlangıcından bu yana bu ara karar devam ettirilirken, süreç sonuna dek götürülmeden sonlandırılıp tahkikatın bitirilmesinin mahkeme hakiminin tarafsızlığından şüphe duymayı gerektirir bir durum olduğu, bu süreç içerisinde kendilerinden kaynaklanan bir eksiklik bulunmadığı, bu ara karardan aniden dönmenin gerekçesinin açıklanmadığı, esasen konuları aynı olan başkaca bir davanın karara çıkması akabinde bu müzekkere ara kararından rücu ederek, tahkikatı sonlandırıp sözlü yargılama ihtaratı yapmasının reyini belli ettiğini gösterdiği,

aynı konuda 3 ayrı davanın yargılamasını yürüten hakimin bir diğer dosyayı "Bu dosyalara FSEK' te yapılan 2001 değişikliği çerçevesinden baktığı, dosyanın oldukça açık olduğu, dava konusu eserlerin 2001 öncesinde meydana getirilmiş eserler olmasından bahisle yapımcıların hak sahibi olmadığı" gerekçeleri ile 20/02/2024 tarihinde reddettiği, dolayısıyla bu tür davalara bakış açısının bu kararla belli olduğu ve işbu davada da müzekkere ara kararından vazgeçmesinin, hakimin tarafsızlığını kaybettiğini gösterdiği belirtilerek, mahkeme hakimini reddini talep etmiştir.

Hakimin reddi HMK'nın 36. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, HMK 36.maddesi hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması halinde taraflardan birinin hakimi reddedebileceğini, hakimin de bizzat çekilebileceğini hükme bağlamıştır.

Yine aynı maddede, davada iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması, davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği helde görüşünü açıklamış olması, davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması davanın dördüncü derece de dahil yan soy hısımlarına ait olması, dava esnasında iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması hallerinde hakimin reddi sebebinin varlığının kabul edileceği düzenlenmiştir.

Yukarıda belirtilen red sebepleri sınırlı olmayıp, HMK 36.maddesinde belirtilmeyen ancak hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren başka sebeplerin de hakimin reddini gerektireceği açıktır.

Dosya kapsamına göre, somut olayda HMK'nın 36. Maddesinde öngörülen hakimin reddi ve çekilmesini gerektirecek sebeplerinin bulunmadığı, reddeden davacı tarafından mahkemece yazılan müzekkere sonrasında gelen cevap doğrultusunda hesap bilirkişisine tevdine ilişkin alınan ara karardan gerekçesiz dönüldüğü, sözlü yargılama için gün verildiği, deliller toplanmadan tahkikatın bitirildiği,

ani olarak ara karardan dönülmesinin ihsası rey niteliğinde olduğu ve diğer red sebebi olarak ileri sürülen hususların bir kısmının işin esası yönünden isitinaf ve temyiz sebebi olup hakimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren neden olarak değerlendirilemeyeceği, bir kısmının soyut nitelikte olduğu ayrıca incelenen zabıtlarda ihsası rey niteliğinde alınmış bir ara kararın bulunmadığı yönündeki merci değerlendirmesi yerindedir.Bu itibarla ilk derece mahkemesinin reddi hakim talebinin reddine ilişkin kararı hukuka uygundur.