İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2018/735 K.2019/534

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353.maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili yerel mahkemeye vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ithalatçı ... makina pazarlama ve Eğ. Hiz. San. Ve tic. Ltd.

Şti. firmasına sipariş ettiği 330 ton servo pompalı plastik enjeksiyon makinası tabir edilen ambalaj makinasının bu firma tarafından ithal edilerek müvekkilinin işyerine teslim edildiğini, makinenin KDV dahil 121.540,00 TL üzerinden 30/05/2015 tarihinde müvekkili şirkete fatura edildiğini ve fatura bedelinin ödendiğini, makenenin montajı için ithalatçı firmanın tavsiye ettiği davalılardan ...ile anlaşıldığını, montaj için yurtdışından gelecek ikinci makina beklenirken, makinanın yerinde olmadığının farkedildiğini, yapılan araştırmada... tarafından makinanın yerinden alınarak götürüldüğü,

davalı ......'a satıldığı ve bu şahıs tarafından da kendi işyerinde çalıştırıldığının öğrenildiğini, bunun üzerine müvekkilinin ...tan makinenin iadesini istediğini, ancak davalı firma tarafından, makinenin ...'dan satın alındığı ve kendisine iki adet çek verildiği gerekçesiyle talebinin red edildiğini, ithalatçı firma vasıtasıyla ...da bulunan ve satış bedeli olarak verildiği söylenen 133.500,00 TL tutarındaki iki adet çekin, ....'dan alınarak ...'a iadesinin sağlandığını, buna rağmen makinanın iade edilmediğini, bunun üzerine müvekkili firma tarafından,

davalılar hakkında hırsızlık ve emniyeti kötüye kullanma suçlarından şikayetçi olunduğunu, Küçükçekmece Başsavcılığının 2015/25914 sayılı dosyası ile soruşturmanın halen sürdüğünü, davalı ...'ın sebepsiz zenginleştiğini, ayrıca müvekkiline ait makineyi kendi işyerinde çalıştırarak makinadan para kazandıklarını, makineyle günlük 1.000 TL'lik fason iş yapılabileceğini, 200 gündür makinenin kullanıldığı ve kâr edildiğini belirterek,

makinenin aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması durumunda fatura değerinin fatura tarihinden itibaren avans faiziyle davalılardan müteselsilen tahsiline, makinenin ithal edildiği tarih ile zararın karşılanacağı tarih arasında dolar kurundaki artıştan kaynaklanan ve faizle karşılanamayan aşkın zararın hesaplanarak şimdilik 1.000 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiline, makinenin davalılar tarafından kiralanması veya fason çalıştırılması halinde günlük kira bedeli veya kâr'ın hesaplanarak şimdilik 10.000,00 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili yerel mahkemeye vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı şirket arasında ticari ilişki söz konusu olmadığını, makinenin diğer davalı ....dan satın alındığını, bu nedenle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili ile davalı ... arasında yapılan sözlü mutabakat doğrultusunda 159.005,00 TL bedel üzerinden anlaştıklarını, ...Makine / ...'un, 20/02/2015 tarih, 055257 no'lu irsaliyeli faturayı düzenleyerek makinenin işyerine montajını yaptığını, satışa istinaden ...'a 30/12/2014'de 20.000,00 TL, 22/01/2015'de 4.000,00 TL nakit EFT yapıldığını ve 66.750,00 TL'lik iki ayrı çek verildiğini,

davacı yetkilisi ...'nun ödemelerden 3 ay sonra müvekkiline makinenin kendi firmalarına ait olduğunu, teslim ve iadesini talep ettiğini bildirerek, ...'a verilen 2 adet çekin de müvekkiline iade edildiğini, müvekkilinin ...'u arayarak iletişim kurmaya çalıştığını, ancak sonuç alınamadığını, müvekkilinin, mülkiyet sorunundan haberi olmadığını ve davalı ...'a 15/07/2015 tarihli ihtarname keşide ederek satış sözleşmesini feshettiğini belirterek, davanın husumetten ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ...

11/03/2016 tarihli duruşmada; ...

Plastik enjeksiyon Makinelerinin Türkiyedeki yetkili bayisi ve servisi olduğunu, dava konusu enjeksiyon makinesini ...l firmasının sahibi ... isimli şahsın Çin'den ithal ettiğini, ...'un bu makineyi davacıya satılmak üzere Türkiyeye getirdiğini, tarihini hatırlamadığını, birgün yanına davalı ... ile ...'un geldiğini, kendisine makinenin ithal edildiğini, Avcılar da ambarlı limanına geldiğini söylediklerini, kendisinden de bu makinenin kurulumunu istediklerini, ...'un kendisine "hemen iş yerine yakın bir iş yeri tut, bu makineyi oraya taşıyalım, makineyi kur çalıştır" dediğini, kendisinin de denileni yaptığını,

iş yerine yakın bir dükkan tuttuğunu, Ambarlı limanından makinenin geldiğini, makineyi ...le D...'un getirdiğini, kendisinin makineyi çalışır hale getirdiğini, makineyi kurduktan yaklaşık 3 ay sonra ...n babası ...'in, ... ile birlikte yanına geldiklerini, ...'in babası ...'in "Kalıpları getiremedik, makineyi çalıştıramayacağız, kalıpların gelmesi için yaklaşık 7 aylık süre var, eğer müşteri var ise makineyi sen sat, 7 aylık süre içerisinde biz yeni bir makine getiririz " dediğini, kendisine 2000 Dolar fazladan para ver, makineyi sat dediğini, makineyi diğer davalı ...

Plastiğe sattığını, ...

Plastik'in kendisine, 2 parça 7 aylık bir çek verdiğini, vadelerini hatırlamadığını, ancak çeklerin toplam bedeli 144.500 TL olarak hatırladığını, çeklerin lehtarının kendisi olduğunu, daha sonra ...in dükkana geldiğini, yanında 3-4 kişi varken, "Sen nasıl babamın lafını dinlersin, makineyi satarsın" dediğini, çekleri elinden aldığını, çekleri ciro etmediğini, üstelik elinden tehdit ve zorla bir milyon dolarlık senet aldığını, ...in abisi ...'ın bir müddet sonra kendisini aradığını, ...'un kendisinden aldığı çekleri ...

Plastiğe iade ettiğini, makineyi geri istediğini ayrıca ....l'in 5 aylık makindeki yıpranma bedelini de talep ettiğini söylediğini, ... ile ...'in, makinenin iadesi konusunda anlaşamadıklarını, zira ...in makinenin kullanıldığını belirterek, iade almak istemediğini, daha sonra eldeki bu dava ile karşılaştığını beyan etmiştir.

TOPLANAN DELİLLER

Mahkemesince; tanıklar dinlenmiş, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan 2015/25914 sayılı soruşturma dosyası celbedilmiş, 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/190 esas sayılı dosyası uyap üzerinden incelenmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; 1-Davalı ... Amb. San. / ... yönünden davanın husumetten reddine, 2-Davalı ... Makina / İ... yönünden davanın kısmen kabulü ile; 121.540,00 TL'nin 20/02/2015 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Makina / ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 3- Davacının aşkın zarar ve davalıların elde edeceği kâra ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının davalılardan ... ile ilgili kısmının istinafen incelenerek kaldırılmasın istediklerini, mahkemece, davanın ... açısından husumet yokluğundan reddine ilişkin gerekçesine dayanak yapılan maddi olguların, hukuka ve usule uygun olarak değerlendirilmediğini, davalılardan ...un, TMK m.988 hükmüne göre emin sıfatıyla zilyet sayılamayacağını, çünkü dava konusu makinenin, kendisine teslim edilmiş olmadığını, makinenin, müvekkili tarafından kiralanan bir yerde bulunduğunu, dolayısıyla davalı ...'un zilyet olmadığını,

ayrıca makinenin satışı için kendisine herhangi biri tarafından verilmiş bir yetkinin de bulunmadığını, davalı firmanın, davalı ...a verdiği çekleri iade aldığı ve makineyi iade için ...'a çek dışında verdiklerini söyledikleri 24.000 TL paranın da iadesini istediklerine göre, davalı ...'ın makine üzerinde mülkiyet iddiasında bulunmasının hukuksal bir temelinin kalmadığını, bir an için makineyi edinme sırasında kusursuz olsalar bile,

artık makineyi ellerinde bulundurma konusunda haklı bir nedenleri kalmadığını, eğer diğer davalı ...'a nakit ödediğini ileri sürdükleri 24.000 TL'nin iadesini istiyorlarsa, bunu müvekkili şirketten değil, ...'dan istemeleri veya ona karşı alacak dava açılması gerekirken, bunu yapmadıklarını, mahkemece, davalı ... hakkında açılan davanın husumetten reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, yeterli araştırma yapılmadığını, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre olmasa bile istihkak hükümleri çerçevesinde davalı ...'ın, makineyi aynen iade etmek veya aşkın zararla birlikte bedelini ödemek ile yükümlü olduğunu belirterek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Makemece, davalı... Plastik Amb. San. /... yönünden davanın husumetten reddine, davalı ... Makina / .... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davacı tarafça, davalı...Plastik Amb. San. / ...yönünden davanın husumetten reddine ilişkin kısmı yönünden istinaf edilmiştir.

Davacı tarafından işbu davaya konu uyuşmazlık hakkında yapılan şikayet üzerine Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca 2015/25914 sayılı dosyası ile başlatılan soruşturma dosyasının incelenmesinde. Müştekinin davacı şirket, şikayet edilenlerin ... olduğu, yürütülen soruşturma sonucunda tefrik ile gönderilen Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2017/16449 Soruşturma 2017/10697 Karar sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair kararında.

Şüpheliler ... ve ... üzerine atılı, "suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi" suçundan kamu davası açmak için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmadığı anlaşıldığından, Kamu Adına Kovuşturmaya Yer Olmadığına karar verildiği, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2015/25914 soruşturma 2017/3716 Esas 2017/3385 nolu iddianamesi ile; şüpheli...aleyhine, "Bina İçinde Muhafaza Altına Alınmış Olan Eşya Hakkında Hırsızlık, İş YeriDokunulmazlığını İhlal Etme" suçlarından Küçükçekmece 5. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2017/190 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı,

karar tarihi itibari ile yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır.Dairemizce yazı yazılarak, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Soruşturma ....Karar sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair kararının kesinleşip kesinleşmediği sorulmuş, yazı cevabında; kararın taraflara tebliğe çıkartıldığı, yasal süresi içerisinde itiraz edilmediği bildirilmiştir.

Dava konusu makinenin, ithalatçı ...l Makine Paz. ve Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ithal edilerek, 121.540,00 TL bedel üzerinden 30.05.2015 tarihinde davacıya satışının yapıldığı, makinenin 20.02.2015 tarihinde 55257 Sıra numaralı irsaliyeli fatura ile ...Makine /...tarafından, diğer davalı firmaya 159.005,00 TL bedel üzerinden satıldığı, davalı firma tarafından, diğer davalı ...'a satış bedeline istinaden 24.000,00 TL banka havalesi ile ödeme yapıldığı, ayrıca 15.07.2015 vadeli 66.750 TL bedelli çek ile 30.07.2015 vadeli 66.750,00 TL bedelli çeklerin verildiği,

davacı tarafça davalı firmaya, söz konusu makinenin kendilerine ait olduğu beyan edilerek makinenin iadesinin talep edildiği, yine davalı firma tarafından, diğer davalı ...'a verilen çeklerin davalı firmaya iade edildiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, dava konusu makinenin ithal edildikten sonra bedeli ödenerek davacı tarafça satın alındığı, davalı ... tarafından makinenin diğer davalı şirkete irsaliyeli fatura düzenlenerek satıldığı, davalı firma tarafından...'a satış bedeline mahsuben 2 adet çek verildiği ve ...'un hesabına 24.000,00 TL para yatırıldığı, davalı firma tarafından diğer davalı ...'e verilen çeklerin, davacı tarafça davalı ... firmasına iade edildiği,

davalı firma tarafından davalı ...'a, 24.000,00 TL bedelin iadesini talep ile birlikte sözleşmenin feshedildiğine ilişkin ihtarname çıkartıldığı ve makinenin davacı tarafa iade edilmediği hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.Davalı... duruşmada, ... Plastik Enjeksiyon Makinelerinin Türkiyedeki yetkili bayisi ve servisi olduğunu beyan etmiştir. Bu hali ile, davalı ... firmasının, dava konusu makinelerin bakımını ve satışını yapan ...

Makine /...'dan makineleri satın aldığı ve bedelini ödediği, davacı ile davalı ... arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı, davalı ... tarafından ...'a ödenen paranın da kendisine iade edildiğinin iddia ve ispat edilmediği, ayrıca davalı ... firması ile diğer davalının, davacının zararına olacak şekilde elbirliği ile hareket ettikleri hususunun da ispatlanmadığı anlaşıldığından, mahkemece, davalı ...Plastik Firması aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmesi, dosya kapsamına usul ve yasaya uygundur.

Sonuç olarak dosya kapsamı, delil durumu, ilk derece mahkemesi kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından, usul ve esas itibariyle yasaya aykırı bir durum bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.