İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/2666 K.2021/2444

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353.maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkiline ait ... IMO numaralı ...(...) gemisinin İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi ile Körfez İcra Müdürlüğünün ... Tal.

Sayılı dosyası ile ihale edildiğini ve ihaleyi müteveffa ...'nın aldığını, ihalenin kesinleştiğini, ancak geminin müvekkiline ait olmasına rağmen gemiyi teslim edecek olan Derince Gümrük Müdürlüğüne ve gerekse gemideki LPG yükünün tasfiyesini yapacak Kocaeli İl Özel İdaresine müracaatlarının olmasına rağmen teslimin yapılmadığını, bu nedenle Kocaeli 1 ATM nin 2014/283 Esas, 2015/641 Karar sayılı kararı ile geminin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğuna ve geminin müvekkiline teslim edilmesine de karar verilmesine rağmen geminin tesliminin yapılmadığını ve geminin atıl durumda çürümeye terk edildiğini beyanla, ...

IMO numaralı ... (...) adlı geminin eski maliki müteveffa ... ya veya sonraki maliki müvekkili şirkete teslim edilmemesi, yıllarca bakımının yapılmaması, güvenli bir limana çekilmeksizin atıl durumda çürümeye bırakılarak işlevselliğini ve ticari faaliyetlerinin bitirilmesine, çalışmayacak duruma ve hurda haline gelmesine sebep olunduğu iddiası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00TL maddi tazminatın geminin mülkiyetinin kazanıldığı 10/02/2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddia olunan haksız el koyma nedeni ile tazminat davasının Ağır Ceza Mahkemesinde görülmesi gerektiğini bu nedenle görevsizlik nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu na muhalefet suçu nedeni ile deniz taşıtının el konulduğu süre boyunca elde edebileceği kazançtan mahrum edildiği iddiası ile açılan işbu davanın tarafının Gümrük Bakanlığı olduğunu bu nedenle husumet itirazlarının bulunduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu,

davanın Ceza Muhakemesi Kanununda ön görülen 3 aylık ve 1 yıllık hak düşürücü süreler hem de Türk Borçlar Hukukunda belirtilen ve genel zamanaşımı olan 10 yıllık süre geçtikten sonra açıldığını beyanla, esasa girilmeden görev, yetki, husumet, hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeni ile davanın reddine aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince;" Dava; davacıya ait gemiye ceza yargılaması esnasında el konulması ve akabinde Gümrük Müdürlüğünce gerekli koruma tedbirlerinin alınmaması beyanı ile oluşan zararın tazmini talepli belirsiz alacak davası olup, uyuşmazlığın Mahkememizin görevli olup olmadığı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, hazinenin kusur ve ihmalinin bulunup bulunmadığı ve buna göre varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davalı Maliye Hazinesi'ne karşı açılan dava açısından, ancak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesi' nin 2017/1683 esas, 2017/1813 karar sayılı ilamı ve CMK'nun 141/1-j ve 142/2 maddeleri ve fıkrası göz önüne alınarak Ağır Ceza Mahkemeleri görevli olduğundan mahkememizin görevsizliğine, İstanbul Ağır Ceza Mahkemelerinin görevli olduğundan davanın usulden reddine" karar verilmiştir. Verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde. Hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf sebepleri ile bağlı kalınarak yapılan incelemede. Dava; haksız eylemden kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.

Eldeki davada 2007 yılında el konulan gemi hakkında Kocaeli 1 Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/85 Esas, 2010/321 K 24.09.2010 tarihli hükmün 4. Fıkrasında ... adlı geminin donatanı ... şirketine karar kesinleştiğinde iadesine, Hükmün 7. Fıkrasında ... isimli gemide bulunan LPG yükünün seyir, can, mal ve çevre güvenliği açısından tehlike arz ettiği belirlendiğinden 5607 sayılı Kaçakçılık Kanununun 11.maddesi gereğince tehlikenin bertaraf edilmesi için gerekli önlemlerin alınması amacıyla Gümrük Mesteşarlığı İzmit Muhafaza ve Baş Müdürlüğüne yazı yazılmasına karar verildiği, Yargıtay 7. Ceza dairesinin 2013/3836 E -2013/7131 K sayılı ilamı ile ;

hükmün 5.fıkrasında yer alan “... adlı gemide bulunan suça konu yükün, sahibi ... firmasına karar kesinleştiğinde iadesine, ancak ... adlı gemide bulunan ve kararın kesinleşmesi ile birlikte iadesine karar verilen yükün Kaçak eşyaya mahsus tespit varakasında belirlenen 1.950.502,557 TL nakdi ya da ayni kefalet bedeli yatırıldığında derhal katılan ... şirketine iadesine”, ibarelerinin çıkarılarak yerine,

“kaçağa kaldığı anlaşılan dava konusu eşyanın 5607 sayılı Yasanın 13.maddesi delaletiyle 5237 sayılı TCK’nın 54. maddesi gereğince müsaderesine” ibaresinin eklenmesi ve sair kısımlarının aynen bırakılması suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına 27.03.2013 tarihinde karar verildiği, bu şekilde gemide bulunan Lpg nin müsadere edildiği anlaşılmıştır. Bu arada suça konu tehlikeli eşyanın içinde bulunduğu ve 2007 yılında güvenlik sebebiyle el konulan geminin İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takip neticesi, Körfez İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı talimat dosyası ile dosya alacaklısı ...'ya alacağa mahsuben satıldığı, satışın kesinleştiği, TMK gereği icra satışı ile birlikte gemiyi satın alan ...'nın gemiyi tescilsiz iktisap ettiği, gemi üzerindeki tüm tasarruf yetkilerinin satışın kesinleşmesi ile birlikte, gemiyi tescilsiz iktisap eden ...'ya geçtiği, dava konusu geminin TTK ve TMK maddeleri gereği menkul hükmünde olduğu ve dolayısı ile satışının da menkullerin satışı usulüne tabi olduğu,

cebri icra yolu ile gemiyi alan ...'nın dava konusu gemiyi, davacı ile aralarında yaptığı 16/08/2012 tarihli "satış sözleşmesi" ve "alacağın temliki sözleşmesi" ile davacıya temlik ettiği, söz konusu çekişmenin Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/283 E sayılı davası sonunda. Davacı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalılar ... mirasçıları ... ve ... ile davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile davaya konu ...

IMO numaralı ... (...) gemisinin mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunun tespiti ile geminin karar kesinleştiğinde davacı şirkete teslimine karar verildiği kararın yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/1476 E sayılı ilamı ile onandığı ve hükmün 24.08.2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Eşyaya haksız el konulmasına ilişkin tazminat talepleri konusunda ne 466 sayılı Kanun Dışı Yakalanan veya Tutuklanan Kimselere Tazminat Verilmesi Hakkındaki Kanunda, ne de Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda açık bir yasal düzenleme olmadığı için bu tip davalar dava değerine göre genel mahkemelerde ve yine tazminat hukuku ilkelerine göre görülmekte iken.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun ile 01 Haziran 2005 tarihinden sonra doğan zararların Devletten istenebileceği açıkça düzenlenmiş ve yine bu tür tazminat davalarına bakma görevi ağır ceza mahkemelerine verilmiştir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 141 ve devamı maddelerine göre yakalama, gözaltı, tutuklama, arama ve el koyma işleminden kaynaklanan maddi ve manevi zararların tazmini istenebilir.

CMK'nun 142/2 maddesi ile istem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o yer Ağır Ceza Mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer Ağır Ceza Mahkemesinde karara bağlanır.( Emsal: Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2019/2328 Esas, 2021/563 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2019/1929 Esas, 2020/7258 Karar sayılı ilamı) Davacı, yukarıda anlatılan şekilde 2007 yılında el konulan, 2010 yılında Ağır ceza mahkemesince kararın kesinleşmesi halinde donatanına iadesine karar verilen gemiyi 2012 yılında temliken devralmış ve donatanın halefi durumuna gelmiştir.

Davacı mülkiyet ihtilafının 2018 yılında ticaret mahkemesi kararının kesinleşmesiyle son bulmasına karşın geminin bakımsızlıktan zarar gördüğünü ve sağlam bir biçimde kendisine teslim edilmediğini ileri sürmektedir. İddia edilen zarar suça konu eşyaya el konmasından kaynaklanmakta olup talep nitelik itibarıyla CMK .141,142 kapsamındadır.

Açıklanan nedenlerle, davaya bakma görevi Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğundan davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.