İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/2532 K.2025/570

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353. maddesi gereğince dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkil şirketin ...'ten ürünler imat ettiğini, ... adlı yazılımın lisansını belirli bir ücret ödeyerek 23/08/2021 tarihinde satın aldığını, davalı tarafın müvekkili şirket için ... yazılımının lisanssız şekilde kullanmak suretiyle haksız kazanç elde ettiği iddiasının asılsız olduğunu, İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde açılan 2022/96 Değişik iş dosyasında 22/06/2022 tarihinde inceleme yapıldığını, bilirkişi raporunda müvekkili şirket tarafından ... yazılımlarının lisanslı olduğunun tespit edildiği,

tüm bu sebeplerle şimdilik 100.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiilin meydana geldiği tarih olan 22/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ..., tüm dünyada ... yazılımının eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, dava konusu delil tespiti kararını veren İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri ve diğer Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinin, dava konusu keşif tarihinden önce birçok D.İŞ dosyasında müvekkili davalının delil tespitine yönelik taleplerini kabul etmiş olduğu ve bu tespitler sonucunda bilirkişilerce tanzim olunan raporlarda birçok başka şirkette müvekkiline ait dava konusu yazılımın lisanssız olarak tespit edildiği,

İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/96 D.İş sayılı dosyasında tespit talebinin kabulü ile tespitin gerçekleştirilmiş olması dahi bu hususu açıkça kanıtladığını, tüm bu sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "... davalıların davacı şirket bilgisayarlarında delil tespiti yaptırmış olmasında zayıf da olsa somut bir takım emareler bulunduğu, davacı tarafın tanıklarının dinlenmesinin dosyaya bir katkısı olmayacağı anlaşılmakla bu talebinin de reddine karar verilerek şikayet hak arama özgürlüğü sınırları dahilinde olduğundan davanın reddine ..." karar verilmiştir. Verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde. Manevi tazminat koşullarının oluşması sebebiyle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava. Haksız şikayet sebebine dayalı tazminat davasıdır. Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü. Anayasa’nın 36. maddesinde.

“Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir.

Anayasa’nın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin Niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25.maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, BK’nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlenmiştir.Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda. Hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez.

Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz.

Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir.

Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.Dosya kapsamında davaya konusu tespit talebini haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığının bulunduğu, hak arama ve şikayet hakkının kötüye kullanılmadığı anlaşıldığından, davalının eylemi davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde değildir.

Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.