İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/1213 K.2024/1275

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353.maddesi gereğince dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkili şirketin davalı ... yönetim/hizmet sahası içerisinde olduğunu, müvekkili şirketin ticari faaliyet alanı kapsamında davalı yönetiminden aldığı GSM ruhsatında görüleceği üzere modifiye bütümlü bağlayıcılar, sıvı petrol asfaltları üretimi yapan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin davalı yönetimden aldığı çalışma ruhsatının dışında ilgili tüm kurum ve kuruluşlardan da ruhsatını alan bir şirket olduğunu, sıvı organik tarım gübresi imalatı yaptığını, bu imalatını da işlenmiş ve atık hale gelmiş olan deri atıklarından yapmak için tesis kurduğunu, milyonlarca liralık yatırım yaptığını,

yasa ve yönetmeliklerde belirtilen yasal müracaatlarını yaptığını, davalı yönetime de müracaat ettiğini, davalı yönetiminin yaptıkları başvuruyu reddettiklerini konunun yargıda olması sebebiyle müvekkili şirketin planladığı imalata başlayamadığını yasal ve gerekli ruhsatları olmasına rağmen davalı yönetimin müvekkili şirketin elektrik, su, doğalgazını haksız ve hukuka aykırı bir şekilde kestiğini beyan ederek,

davalı ... müteşebbis heyetinin/yönetiminin halen geçerli ruhsatına binaen yapmakta olduğu işini de durduracak şekilde müvekkilinin elektrik, su ve doğalgazının kesilmesi ve alt yapı hizmetlerinden yararlandırılmamasına ilişkin kararı haksız ve hukuka aykırı olduğu için iptaline, karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde.

04/07/2018 ve 05/10/2018 tarihlerinde OSB Yetkilileri tarafından yapılan denetimlerde davacı şirketin izin verilmeyen işi yaptığı tespit olunduğundan bu kez mutat uygulama gereği davacı şirketin bölge içinde alt yapı hizmetlerinden (elektrik,su,doğalgaz) yararlandırılmasının durdurulduğunu, aynı davanın, İstanbul Anadolu 1.Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış ve halen görülmekte olduğunu, konuya ilişkin ihtiyati tedbir isteminin Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından reddedildiğini, işbu ihtilafın çözümünün idari yargının görev alanına girdiğini,

Organize Sanayi Bölgelerinin Bölgede İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı vermede yetkili bir kuruluş olduğunu beyan ederek öncelikle HMK 114/3 gereği dava şartları oluşmadığından (derdestlik rüyetlik yönünden) , davanın idari yargı merciinde görülmesi gerektiğinden görev yönünden , ihtiyati tedbir talebi için şartlar oluşmadığından , müteşebbis Heyet Kararı, Kanuna, Yönetmeliğe, nihayet heyetin sanayi koruma amaçlı gayelerine uygun oluşu sebebi ile davacının davasının reddini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesince; "...Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,..." karar verilmiştir.

Verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Davaya davalı yanın sebep olduğunu ileri sürerek vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava. Organize sanayi bölgesinin davacı hakkında aldığı kararının iptaline ilişkindir. 4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir.

Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci addesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi gereğince tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekir.

Dairemizce daha önce aynı nitelikteki davalarda Asliye Ticaret Mahkemesinini görevli olduğuna karar verilmiş olsa da Yargıtay 11. Hukuk Daresi'nin 2022/4599 E.-2023/3797 K. Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararında OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın,

uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiş olup bağlayıcı olan işbu içtihat gereğince Dairemizce görüş değişikliğine gidilerek Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir.Görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan (HMK m. 114/c) iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önünde bulundurulur (HMK m. 115/1).Yukarıda açıklanan hususlar gereğince 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesine göre resen yapılan istinaf incelemesi ile ilgili görevli mahkemesince karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı

HMK'nın 353/1-a/3. maddesi gereğince görevden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.