İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2019/4653 K.2022/244

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortalı olan ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 18'inci maddesi uyarınca yaptırma zorunluluğu bulunmamasına rağmen Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası (ZKTMSS) poliçesi bulunmayan ... plakalı minibüsün, 1/12/2010 günü yolcu taşımacılığı yaptığı sırada ... plakalı araçla kavşak içinde çarpışması sonucu yaralanan kişiler için müvekkili sigorta şirketi tarafından ödenen 28.604,30 TL tazminat ödendiğini belirterek,

tazminatın ...ndan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının sorumlu olmadığı bedeli ödemesinin "lütuf ödemesi" niteliği taşıdığını, Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında araç bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili dilekçesinde özetle; davaya konu yolcu taşıma işini gerçekleştiren ... plakalı minibüsün, kaza tarihinde yürülükte olan Karayolu Taşıma Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri gereğince, ZKTMSS yaptırmakla yükümlü olduğunu, davalı ..., ... plakalı minibüste bulunan yolcular için ödenen tazminatların tamamından sorumlu olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 355'inci maddesi kapsamında ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı yapılan inceleme sonunda: Davacıya ZMSS poliçesiyle sigortalı dava dışı sürücüsü ...'un yönetimindeki yolcu taşımacılığı yapan ... plakalı minibüs ile dava dışı sürücüsü ...'ın idaresindeki ... plakalı kamyonun 1/12/2010 günü Kandıra İlçesinde çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında yaralanan dava dışı ..., ..., ...,

... ve ...'ın bedensel yaralanmalarından dolayı davacı tarafından tedaviyi yapan Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne ödeme yapıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Somut olayda tartışılması gereken hukuki sorun ... plakalı minibüsün ZKTMSS yaptırmakla yükümlü olup olmadığı konusunda toplanmaktadır.

Trafik kazasının meydana geldiği 1/12/2010 tarihinde yürürlükte bulunan 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 17'nci maddesi ile Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.1'inci maddesine göre, bu sigorta türü ile sigortacı; poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10/7/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunundan doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır.

Aynı Kanunun 18'inci maddesi uyarınca da; taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasanın 17'nci maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Kanunun 19'uncu maddesinin son fıkrası ile Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8 nci maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Hemen belirtmek gerekir ki, 26/4/2016 gün ve 29695 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanunun 17'nci maddesiyle; yukarıda açıklanan 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 3 üncü maddesinde söz edilen “Sorumluluk sigortası” tanımı değiştirilerek, aynı Kanunun 17 ila 25'inci maddeleri yürürlükten kaldırılmış ise de, kazanın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 3üncü maddesi ile 17 ila 25'inci maddeleri uygulama alanı bulacaktır.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 2'nci maddesinin, 3'üncü fıkrası uyarınca il sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesi il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere, belediye sınırları içerisindeki şehiriçi taşımalar belediyelere bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esasları dahilinde bırakılabilir.

25/2/2004 gün ve 25384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürülüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2'nci maddesinin, 3'üncü fıkrası uyarınca; taşıma mesafesine bakılmaksızın il sınırları içinde yapılan yolcu taşımaları, 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımaları ile belediye sınırları ile mücavir alanı içindeki şehiriçi yolcu taşımaları, bu Yönetmeliğin kapsamı dışında olup;

bunlar için Bakanlıkça çıkarılacak Yönetmelik yürürlüğe konuluncaya kadar, il sınırları içinde yapılan yolcu taşımaları ile 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımaları il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklerce, belediye sınırları ile mücavir alanı içindeki şehiriçi yolcu taşımaları il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılma suretiyle ilgili belediyelerce, bu Yönetmeliğin taşımacılar için getirdiği sorumluluk ve yükümlülükler dikkate alınarak düzenlenir.

Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, ... plakalı minibüsün, olayın meydana geldiği 1/12/2010 tarihi itibarıyla ZKTMSS poliçesi düzenletme kapsamında olup olmadığının Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığından sorularak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile yazılı biçimde hüküm kurulması isabetsizdir.