İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2020/314 K.2020/549

Yukarıda yazılı Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru dilekçesinde özetle; davalı ...

AŞ'nin sorumluluğunda bulunan ... plaka sayılı aracın karıştığı trafik kazası sonucu müvekkilinin yaralandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak geçici iş göremezlik tazminatı olarak 500,00 TL, kalıcı iş göremezlik tazminatı olarak 9.501,00 TL olmak üzere toplam 10.001,00 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili dilekçesiyle talep ettiği talep ettiği tazminat miktarını 58.228,00 TL'ye yükseltmiştir.Davalı cevap dilekçesinde usul ve kanuna aykırı başvurunun reddine karar verilmesini istemiştir.Uyuşmazlık Hakem Heyeti;

başvurunun kabulüne, 55.165,00 TL sürekli iş göremezlik, 3.063,00 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplam 58.228,00 TL tazminatın davalıdan tahsil edilerek başvuru sahibine verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17'inci maddesine göre taktir edilen 6.755,00 TL vekâlet ücretinin davalı Tasfiye Halinde....AŞ'den alınarak davacıya ödenmesine karar vermiştir.Davalı vekilinin itiraz başvurusu üzerine İtiraz Hakem Heyeti.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekâlet ücretine ilişkin 3 numaralı fıkrasında yer alan "6755 TL" rakamının çıkarılarak, yerine "1351 TL" rakamının yazılmasına, bu şekilde düzeltilmiş kararın yerine getirilmesine karar verdiği anlaşılmıştır.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

hükmolunan vekâlet ücretinin yasaya aykırı olduğu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararına yönelik istinaf başvurusunda bulunmuştur.HMK'nin 355'inci maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:Dava, trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarar tazminatına ilişkindir.1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun, "Avukatlık Ücret Tarifesinin Hazırlanması" başlıklı 168'inci maddesine göre avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.

Aynı Kanunun 169'uncu maddesine göre de yargı mercilerince karşı tarafa yükletilebilecek avukatlık ücreti, avukatlık ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından fazla olamaz.

Anılan Kanunu'nun 168'inci maddesi uyarınca düzenlenerek 02/01/2019 gün ve 30643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve İtiraz Hakem Heyeti'nin karar verdiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekâlet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder.

Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir.

Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekâlet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez."5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesine 29.06.2012 gün ve 28338 sayılı Resmî Gazetede yayımlarak yürürlüğe giren 6327 sayılı Kanun'un 58'inci maddesiyle eklenen 17'inci fıkrasında, " Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekâlet ücretinin beşte biridir" biçiminde getirilen düzenlemeye uygun olarak, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde.

"Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Açıklanan bu maddelerde "talebi reddedilenler" olarak belirtilenler, Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuran sigortalılar ve sigorta poliçesinden menfaat temin edenlerdir. Çünkü Sigorta Tahkim Komisyonunun önüne gelen tek bir talep vardır.

O da, sigortalılar ve sigorta poliçesinden menfaat temin edenlerin talebidir. Tahkim Komisyonuna talepte bulunan sigortalının talebine cevap veren ve karşı gerekçelerini ileten sigortacının bu anlamda "talebi kabul edilen" veya "talebi reddedilen" olarak kabul edilmesi olanağı yoktur.

Sigortalılar ve sigorta poliçesinden menfaat temin edenler lehine karar verilmesi halinde ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tahkim'de ve Sigorta Tahkim Komisyonunda Ücret" başlıklı 17'nci maddesine göre, tam nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.Anayasa'nın 124. maddesine göre, "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." Bu yetki çerçevesinde çıkarılacak yönetmelik, dayandığı kanuna aykırı olmamalıdır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13'üncü maddesiyle getirilen "tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de avukatlık asgari ücret tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücreti için beşte biridir." biçimindeki düzenleme, açıkça Avukatlık Kanunu'nun 168 ve 169'uncu maddeleri ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17'inci maddesine aykırıdır.

Normlar hiyerarşisi karşısında, Kanuna aykırı olan bu yönetmeliğin uygulanması mümkün değildir.

Bu durumda, kanuna aykırı bir yönetmeliğin iptal edilip edilmemesinin önemi de yoktur.Ayrıca, Hazine Müsteşarlığınca çıkarılan 19/01/2016 tarihli "Sigortacılıkta Tahkim'e İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin" 6. maddesiyle, Sigortacılıkta Tahkim'e İlişkin Yönetmeliğin 16/13'üncü maddesine eklenen "tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti her iki taraf için de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." şeklindeki düzenleme,

Sigortacılıkta Tahkim sisteminin amacıyla ve 6327 sayılı Kanun ile getirilen "talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, Avukatlık Asagari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekâlet ücretinin beşte biridir." şeklindeki maddenin gerekçesiyle bağdaşmamaktadır. Çünkü.

6327 sayılı Kanunla Sigortacılık Kanunu'nda yapılan değişikliklerin genel gerekçelerinden birisi "Sigortacılıkta tahkim sisteminin işlerliliğinin artırılabilmesi amacıyla yeni düzenlemelere gidildiği" şeklinde belirtilmiştir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17'nci maddesinin gerekçesi de "Sigorta Tahkim Komisyonuna genellikle düşük meblağlar için başvurulmaktadır.

Bu durumda talebi kısmen veya tamamen reddedilen taraf için yargılama gideri arasında yer alan avukatlık ücretinin uyuşmazlık konusu miktarla karşılaştırıldığında yüksek kalabildiği dikkate alınarak gerekli düzenleme yapılmıştır." şeklinde açıklanmıştır.

Kaldı ki, beşte bir oranındaki vekâlet ücretinin uyuşmazlığın her iki tarafı için öngörüldüğünün amaçlanmış olması halinde "talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler" şeklindeki ifade yerine davacı ve davalı ayrımı yapılmayacak ve tereddüt oluşturmayacak biçimde "taraflar" sözcüğünün neden tercih edilmediği de izaha muhtaçtır.Dolayısıyla, kanun koyucunun buradaki açık ve asıl amacı, Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuruların tek taraflı olduğu gerçeğinden hareketle, daima davacı tarafta yer alan sigortalılar ve sigortadan faydalananları korumaktır.

Başka bir deyişle, "talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler" ifadesi, aleyhine başvuru yapılan davalı konumundaki sigortacıyı içermemektedir.Kanun koyucu burada, tıpkı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da tüketicinin, tüketici hakem heyetlerine başvurusunu özendirmek, başvurusunun kabulü üzerine iptal istemiyle açılan davalarda aleyhine karar verilmesi halinde karşılaşacağı vekâlet ücreti yükünü azaltmak amacıyla 70'inci maddesinin (6) numaralı bendi ile yapılan: "Tüketici hakem heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine,

avukatlık asgari ücret tarifesine göre nisbi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir." şeklindeki düzenlemede olduğu gibi, sigortalılar ve sigortadan faydalananları korumak ve Sigortacılıkta Tahkim Sistemine başvuruyu özendirmek amacıyla, sigortalılar ve sigortadan faydalananlar lehine bir tercihte bulunmuştur.Somut uyuşmazlıkta ise;

uyuşmazlık hakem heyeti kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 6.755,00 TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermiş, davalının itiraz başvurusu üzerine Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti, yukarıda açıklanan gerekçelerle normlar hiyerarşisi karşısında somut olaya uygulanması olanağı bulunmayan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13'üncü maddesine dayanarak 1.351,00 TL vekâlet ücretinin davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.

Bütün bu nedenlerle, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine tam nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı biçimde vekâlet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf iddia ve itirazı yerindedir.

Bu itibarla davacı vekilinin istinaf başvurusunu kabulüne, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının, HMK'nin 353/1-b/2'nci maddesi gereğince vekâlet ücreti yönünden düzeltilmesi amacıyla kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm oluşturulmasına karar verilmesi gerekmiştir.