İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2021/459 K.2021/364

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava ve uyumazlık, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 45 (6098 sayılı TBK'nın 53). maddesi kapsamında tek taraflı ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince; "...Görüldüğü gibi, BK'nun 60 ve 2918 sayılı KTK'nun 109/2. maddesindeki düzenlemeler, zamanaşımı süresinin başlangıcı yönünden birbirine paraleldir.

Aralarındaki tek fark, zamanaşımı süresinin trafik kazalarından doğan tazminat talepleri bakımından 1 yıl yerine, 2 yıl olarak öngörülmesidir.

(TBK'nun 72. maddesi ile bu konuda da paralellik sağlanmıştır.) 2918 sayılı Kanun'un anılan madde hükmünde gözden kaçırılmaması gereken husus, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin sadece eylemin ceza kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır.

Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte; bunun dışında fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı hatta böyle bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin o davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır.

Dahası söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örneğin işleten) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür (HGK'nun 5.6.2015 tarih 2014/17-2198 2015/1495 sayılı kararı). Açıklanan ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; kaza sonucu davacıların desteği hayatını kaybetmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte olan 765 sayılı TCK'ya göre zamanaşımı süresi 5 yıldır. Davaya konu trafik kazası 18.05.2005 tarihinde meydana gelmiş, dava ise 15.05.2018 tarihinde açılmıştır. Açıklanan ilkeler ışığında davada uzun ceza zamanaşımı süresinin dolduğu, mahkememiz 04/06/2018 tarihli ara kararı ile cevap verme süresinin sona erdiği tarihten itibaren HMK.

127. maddesi gereği (2) hafta uzatılan yasal sürede davalı vekilinin zamanaşımı def'ini ileri sürdüğü" gerekçesiyle, "Davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 109/2 ve TCK'nın 66.maddeleri gereğince dava konusu olay nedeniyle tazminat talebinin 15 yıllık ceza dava zamanaşımına tabi olduğunu, bu süre geçmeden davanın açıldığını, bu nedenle zamanaşımından dolayı davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, maddi tazminat davasının tümden reddedilmesi halinde AAÜT'nin 13/4.maddesi gereğince maktu vekalet ücreti verilmesi gerekirken davalı lehine 4.855,80 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dosya kapsamından, kaza tarihinde davalı nezdinde ZMSS poliçesiyle sigortalı bulunan ... plakalı aracın, davacının desteği ...'ın sevk ve idaresinde iken 18/04/2005 tarihinde gerçekleşen tek taraflı kaza neticesinde, davacının desteği ...'ın vefat ettiği, davacının işbu dosyada destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunduğu ve Mahkemece, yukarıda belirtildiği şeklide zamanaşınından dolayı davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 109.maddesinde, "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta dava konusu eylem, kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 765 sayılı TCK'nın 455/1.maddesi gereğince azami 4 yıllık hapis cezasını gerektiren bir eylem olduğundan, aynı Kanun'un 102/4.maddesine göre 5 yıllık ceza dava zamanaşımı süresine tabi bulunmaktadır. Yukarıda da belirtildiği üzere dava konusu trafik kazası 18/04/2005 tarihinde gerçekleşmiş, işbu dava ise 15/05/2018 tarihinde açılmıştır.

Davalı vekili yasal cevap süresi içerisinde zamanaşımı itirazında bulunmuştur. Bu durumda, dava 5 yıllık ceza dava zamanaşımı süresi içinde açılmadığınına göre, Mahkemece bu nedenle davanın reddine karar verilmiş olması isabetli olduğundan, davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf iddia ve itirazı yerinde değildir. Davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik iddia ve itirazına gelince.

AAÜT'nin 13/4.maddesi gereğince maddi tazminat davasının tamamen reddi halinde, davalı lehine, İlk Derece Mahkemesi kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/4.maddesi gereğince maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken dava değeri üzerinden hesaplanan nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından, davalı vekilinin bu yöne ilişkin iddia ve itirazı yerindedir.

B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN

1-)Davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine, 2-)İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan 56,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 98,10 TL istinaf başvuru harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-)İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/03/2021