İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2022/1506 K.2026/21

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...’nin 07/05/2016 tarihinde davalılardan ... Belediyesi’nin tedarik ettiği... plakalı araç ile İstanbul’dan Sinop'a cenazeye gitmek amacıyla yola çıktığını, çift taraflı kaza meydana geldiğini, müvekkili için 5.000 TL maddi tüm davalılardan, davacı müvekkili için 20.000TL, ... için 10.000 TL olmak üzere toplamda 30.000TL manevi tazminata kaza tarihinden itibaren işletilecek olan avans faizi ile davalılardan ...... ve ... belediyesi aleyhine hükmedilmesini (manevi tazminat talebinde davalılardan sigorta şirketi hariç) talep etmiştir.

Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet kusuruna dayalı olarak belediye aleyhine açılan davanın mahkemece görevsizlik sebebiyle öncelikle yargı yolu bakımından usulden reddini talep ettiklerini, davanın ticari dava olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılardan ... Başkanlığı arasında hizmet alımına ilişkin ihale sözleşmesi imzalanarak yürürlüğe girdiğini, söz konusu sözleşme çerçevesinde, müvekkiline ait bulunan ve kazaya karışan... plaka nolu aracın, ... Belediyesine ihale süresi boyunca kullanılmak üzere kiralandığını, dolayısı ile müvekkili şirketin işleten sıfatını haiz bulunmasına yasal olanak bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...... Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava öncesi kendilerine başvuru yapılmadığını, davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince; davacı ...'nin tazminat talepleri yönünden davanın kısmen kabulü ile; maddi tazminat yönünden 2.497,50 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı ... Belediyesi yönünden kaza tarihi olan 07/05/2016 tarihinden, diğer davalı ... Şirketi yönünden 30/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminat yönünden 2.000 TL tazminatın davalı ...

Belediyesinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.000 TL tazminatın davalı ... Belediyesinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ...'nin davalı...

A.Ş'ye yönelik maddi tazminat talebinin reddine, davacıların davalı ......Ltd.Şti.'ye yönelik maddi ve manevi tazminat taleplerinin pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, müvekkilinin uzun süre fiziksel acılarla yaşadığını, bu durum müvekkilinin yaşam kalitesini de etkileyerek günlük yaşamını idame ettirmekte güçlük çektiğini, kaza sonrası bacaklarında meydana gelen yaralanmaların ve ezilmelerin gerek iş hayatını gerekse günlük yaşantısını olumsuz etkilediğini, müvekkili çalışamadığından kazanç kaybına uğradığını, yaşadığı kaza sonrası acı, elem ve ızdırap yaşadığını, yaşamış olduğu bu zorlu sürece en başından beri tanık olan eşi davacı ...'nin de eşinin geçirmiş olduğu kaza sonrası büyük korku yaşayarak eşinin acısını paylaşmaya çalıştığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... AŞ vekili; sağlık giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğunu, sigorta şirketlerinin sorumluluğu bulunmadığını, kiralama nedeniyle aracın işleteninin değiştiğini, kazanın, araç ...

Belediyesi'nin işletmesindeyken meydana geldiğini, kiralama sonucu aracın işleteninin değişmesi nedeniyle mevcut poliçenin sona erdiğini, müvekkil şirket kayıtlarında başkaca bir poliçe de bulunmadığını, davacı tarafın uğradığını iddia ettiği zararları aynı zamanda ispat etmesi gerektiğini, taşımanın hatır için olup olmadığının araştırılması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kendisinden beklenebilecek tüm özen ve yükümlülüklere uygun davrandığını, kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığını, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Başkanlığı vekili; kazaya karışan... plakalı aracın diğer davalı .... Ltd Şti ile belediye arasında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 67. Maddesi doğrultusunda imzalanan 30/09/2014 tarihli sürücülü araç kiralama hizmet alımı sözleşmesi ile Belediyeye bağlı Müdürlüklerde görev yapmak üzere kiralandığını, belediyenin... plaka sayılı aracın maliki ya da işleteni olmadığını, aracın maliki ve işleteninin ...Ltd.

Şti. olup müvekkiline bu nedenle sorumluluk atfedilemeyeceğini, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, kararın usulsüz olduğunu, müvekkili belediyenin tacir olmaması nedeniyle davanın ticari bir dava olmadığını belirtmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacıların istinaf itirazı yönünden;

İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunun davacı için belirlenen geçici maluliyet süresi (3 hafta), kaza tarihindeki yaşı, geliri esas alınarak, kusura göre tazminatın belirlendiği anlaşılmakla, usule, yasaya ve Yargıtay içtihatları ile istikrar kazanmış hesaplama yöntemine göre tazminat hesabı içeren aktüerya raporunun hükme esas alınması gerekmekte ise de, mahkemesince SGK kayıtları dikkate alınarak 54 günlük geçici iş görmezlik tazminatına hükmedildiği anlaşılmıştır.

Ancak verilen bu karar davacı ... lehine olduğundan maddi tazminat miktarına ilişkin istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.Ayrıca, TBK’nin 56/1. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak,

meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.Bu açıklamalara göre, kazanın oluş şekli, davacı...'nin yaralanmasının niteliği ve geçici maluliyet süresi ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları birlikte değerlendirildiğinde, İlk Derece Mahkemesi'nce hükmedilen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun olduğu kanısına varıldığından, manevi tazminat miktarına ilişkin davacıların istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Kazaya karışan aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile davalı belediyeye kiralanmış olduğunun ispat edilmesi karşısında davalı ve davalı ... Başkanlığının bu yöndeki istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Davalılar ... Başkanlığı ile ... AŞ vekilinin maddi tazminat hükmüne karşı istinaf itirazları yönünden:HMK'nin 341/2. fıkrasına göre miktar veya değeri Üçbin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. HMK'nin 341/4. fıkrasına göre ise alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz. Ayrıca HMK'nin ek 1. maddesinin 1. fıkrasında.

"HMK'nin 341. maddesindeki parasal sınırın her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların; o yıl için 04/01/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır.

Bu şekilde belirlenen sınırların on Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz." hükmünün yanı sıra, aynı maddenin 2. Fıkrasında. "HMK'nin 341. maddesindeki parasal sınırların uygulanmasında hükmün verildiği tarihteki miktarın esas alınacağı" düzenlenmiş bulunmaktadır.Yeniden değerleme oranındaki artış sonucu yerel mahkeme hükmünün verildiği 2021 yılı için HMK'nin 341/2. maddesindeki kesinlik sınırı 5.880 TL olacaktır.

Bu halde davacı tarafından açılan davada davalılar aleyhine hükmedilen 2.497 TL maddi tazminat tutarı, kararın verildiği tarih itibarı ile 2021 yılı için öngörülen kesinlik sınırının altında kalması nedeniyle, davalılar vekillerinin ilk derece mahkemesince verilen karar için HMK'nin 341/4. maddesi gereğince istinaf hakkı yoktur. Yerel mahkemece, karara karşı kanun yolunun açık olduğunun belirtilmesi de sonuca etkili değildir.