İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2022/2013 K.2023/540

Taraflar arasında görülen davada verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmakla dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, 08/10/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, dava dışı ...’in sevk ve idaresindeki davalı şirkete trafik sigortasıyla sigortalı bulunan ... plaka sayılı aracın sert fren yapması nedeniyle, araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacının yüz üstü düşerek ağır yaralandığını, bu konuda araç işleteni ve sürücüsü aleyhine açılan tazminat davasının kabulüne karar verilerek kararın kesinleştiği,

ancak ilama konu alacağın tahsil edilemediğini belirterek geçici ve sürekli iş göremezlik zararı ile bunların faizinden oluşan toplam 168.242,42 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesi talebinde bulunmuştur. Davalı vekili davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunu üstlendiği araç işleteni ve araç sürücüsüne karşı açılıp kabul edilen davada toplanan deliller ve dosyaya kazandırılan aktüerya raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile 127.385,09 TL sürekli iş göremezlik zararı ile bunun işlemiş faizi olan 24.845,33 TL olmak üzere toplam 152.230,42 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 3.189,13 TL'si işlemiş faiz olmak üzere toplam 14.367,78 TL geçici iş göremezlik tazminatı üzerinden araç işleteni ve sürücüsüne karşı yapılan icra takibi nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davanın kabulüne,

bu alacak tutarlarına dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı sigorta şirketi vekili, maluliyet oranının zaman içerisinde değişme ihtimali bulunduğundan ötürü maluliyete ilişkin yeniden rapor alınmadan karar verilmesi doğru olmadığı gibi kaza tarihinde geçerli olan erişkinlere özgü engellilik esası üzerinden rapor alınmadan karar verilmiş olmasının da doğru olmadığını, geçici iş göremezlik zararının yeni genel şartlar gereği teminat dışı olduğunu, kabule göre araç işleteni ve sürücüsü tarafından yapılan ödemeler tenzil edilmeden hüküm kurulmasının da hatalı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Eldeki dava bakımından güçlü delil teşkil eden araç sürücüsü ve işletenine karşı açılıp kesinleşen İstanbul Anadolu 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/157 Esas sayılı dosya kapsamında alınan ve eldeki davada hükme esas tutulan 06/08/2018 tarihli ATK raporu ile süreklilik arz eder nitelikte kalıcı maluliyet oranı belirlenmiştir.

Bu raporda, çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kayıp oranına göre bir değerlendirme yapılmış, engellilik ölçütüne göre maluliyet oranı belirlenmemiştir.

TBK'nın 54. maddesi kapsamında açılan davalarda, maddede öngörülen meslekte kayıp oranının belirlenmesinde yargısal uygulamalarda, kaza tarihi itibarıyla ayırım yapılarak kaza tarihi 11/10/2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01/09/2013-01/06/2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartlardaki atıf gereğince 01/06/2015-20/02/2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak maluliyet raporu alınması gerektiği kabul edilmektedir.

Eldeki davada olduğu gibi, TBK'nın 54. maddesi kapsamında çalışma gücünün azalmasından doğan kayıp nedeniyle açılan davalarda, beden ve ruh tamlığı ihlallerinin, zarar görenin sanatına veya mesleğine yapmış olduğu etkinin ve bunun oranının gözetilmesi ile belirlenmesi gerekir.

2918 sayılı kanunun 90. maddesinde zorunu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar anılan kanunda öngörülen usul ve esaslara tabi olup ayrıca bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda TBK'daki haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanacağı öngörülmüştür. Bu maddedeki, maddi tazminatın genel şartlara göre hesaplanacağına ilişkin ibareler, Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının belirlenmesi bakımından (somut olayda) kaza tarihi itibarıyla yargısal uygulamalarda uygulanması kabul edilen Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğu gibi, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği de yürürlüktedir.

Bu yönetmeliğin (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği) "Dayanak" başlıklı 3. Maddesinde. 5510 sayılı Kanunun 107. maddesi hükmüne dayanılarak hazırlandığı belirtilmiş.

"Kapsam" başlıklı 2. Maddesinin (1) nolu bendinde de yönetmeliğin, "5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların iş kazası ile meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hâllerinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağına," ilişkin usul ve esasları kapsadığı belirtilmektedir.

Buna karşılık Özürlülük Ölçütü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde bu Yönetmeliğin, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 1/7/1976 tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5. maddesine dayanılarak hazırlandığı,

yine anılan yönetmeliğin 2. maddesinde Yönetmeliğin, özürlülere sağlanan haklardan ve verilecek hizmetlerden yararlanmak üzere istenilen özürlü sağlık kurulu raporları ile özürlü sağlık kurulu raporu verebilecek yetkili sağlık kurumlarını ve özürlülerle ilgili sınıflandırma ve ölçütleri kapsadığı düzenlenmiştir.

Buna göre -adli tıp öğretisinde de kabul edildiği üzere- Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, amaç ve kapsam olarak tazminat hukuku ilkeleri bağlamında hükümler içerip haksız fiile maruz kalan kişideki travmatik lezyonlar ile birlikte meslek veya iş türü, meslek grup numaraları, iş kolları ve kişilerin yaşlarına yönelik ayrı ayrı cetveller içermekte ve bu itibarla tıbbi kıyas/takdir metoduna elverişli olması nedeniyle bilirkişinin/adli tıp uzmanının yorumuna olanak vermektedir.

Buna karşılık Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ise, kişinin maruz kaldığı haksız fiil ve bunun sonucu olarak mesleğinde kazanma gücünü hangi oranda kaybettiğini belirlemekte yeterli olmayıp daha ziyade kişide bulunan sistematik hastalıkları ön plana çıkarmakta, malulen emeklilik, vergi indirimi, bakım ücreti, özel eğitim ve özel donanımlı araç kullanımına yönelik olup tazminat hesabında asıl önem arz eden yaş, sanat, meslek,

meslek grubu gibi faktörlerin hesaplamada değerlendirilmemesinden dolayı tazminatın unsurlarını ve hak edilen tazminatın belirlenmesinde yeterli ve gerekli parametreleri içermediği için yeterli olmamaktadır.

İşbu yapılan açıklamalara göre ilk derece mahkemesince hükme esas alınan maluliyet raporunda, davacının 08/10/2016 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı maluliyetinin 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak belirlenmiş olmasında ve kalıcı maluliyet oranı bildirildiğine göre yeniden rapor alınmadan bu rapor ile yetinilerek karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Her ne kadar yeni genel şartların A.5.b. maddesinde tedavi süresine ilişkin geçici bakıcı gideri ve çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık giderleri teminatı kapsamında olduğu ve bu teminatın da Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu, bu nedenle sigorta şirketlerinin sorumluluğunun bulunmadığı açıklanmış ise de 6111 sayılı yasa ile değişik 2918 sayılı Yasanın 98. maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacak tedavi giderleri arasında geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı sayılmamıştır.

Bu durumda Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğu alt norm düzeyindeki genel şartlar ile genişletilemiyeceğinden ötürü sözü geçen ilgili genel şart hükmünün uygulanma kabiliyeti bulunmamaktadır. Bu durumda sigorta şirketlerinin/...'nın geçici iş göremezlik zararından sorumluluğu devam etmektedir. Bu yöne ilişkin mahkeme kabulünde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Diğer yandan araç işleteni ve araç sürücüsüne karşı açılıp kesinleşen tazminat davasında verilen ilamın icrasında yapılan bir kısım ödemelerin infaz aşamasında gözetileceği açıklanarak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla karar verildiğine göre bu ödemelerin ayrıca tazminattan tenzil edilmeden karar verilmiş olmasında da usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.